Giá vàng và bạc 'rơi tự do' chỉ trong 20 tiếng: Lộ 'cá mập' đứng sau khiến thị trường kim loại quý chao đảo, chứng kiến mức giảm chưa từng có

Trong lịch sử thị trường bạc , giá kim loại này chỉ vài lần chạm mốc trên 40 USD/ounce và mỗi lần cũng chỉ tồn tại trong thời gian rất ngắn. Thế nhưng vào ngày 31/1, giới giao dịch chứng kiến trong kinh hoàng khi giá bạc rơi hơn 40 USD chỉ trong chưa đầy 20 tiếng.

Trước đó, trong nhiều tuần liền, thị trường kim loại. từ vàng, bạc đến đồng và thiếc, đã bùng nổ với mức tăng phi mã vượt xa các yếu tố cung cầu cơ bản. Sóng tiền nóng từ giới đầu cơ Trung Quốc đã đổ vào thị trường này, tạo nên cơn sốt chưa từng thấy.

Thế nhưng, chỉ trong vài giờ, đợt tăng giá chóng mặt đã bị “đảo chiều” thành cú sập lịch sử. Giá bạc rơi 26%, mức giảm mạnh nhất trong lịch sử ghi nhận, trong khi vàng mất 9%, tồi tệ nhất trong hơn một thập kỷ. Giá đồng, vốn đã từng tăng vọt vượt mốc 14.500 USD/tấn, cũng rơi nhanh không kém.

Đến sáng ngày 2/2, giá vàng giao ngay tiếp tục giảm, có thời điểm xuống mức 4.600 USD/ounce.

Dominik Sperzel, Giám đốc giao dịch của Heraeus Precious Metals, nhận định: “Trong suốt sự nghiệp, đây là biến động mạnh nhất mà tôi từng chứng kiến. Vàng là biểu tượng của sự ổn định, nhưng cú sập này lại cho thấy điều ngược lại.”

Giao dịch xuyên đêm

Cú sụp đổ được châm ngòi khi có thông tin Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ đề cử Kevin Warsh làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Warsh là người có quan điểm cứng rắn. Điều này khiến đồng USD tăng mạnh và dập tắt làn sóng đầu tư kim loại vốn xuất phát từ lo ngại USD suy yếu.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo từ trước rằng giá kim loại đang bị thổi phồng quá mức, vượt xa giá trị thực và cần một đợt điều chỉnh. Nhưng tốc độ và quy mô cú lao dốc vẫn khiến cả thị trường choáng váng, nhất là với một thị trường thanh khoản cao như vàng.

Giới giao dịch châu Âu và Mỹ gần như không ngủ, làm việc suốt ngày đêm để theo kịp phiên giao dịch châu Á, nơi thường diễn ra các biến động mạnh nhất. Tại hội nghị tiền tệ lớn nhất thế giới diễn ra ở Đức, các giám đốc điều hành đứng lặng người bên điện thoại, theo dõi thị trường sụp đổ.

“Parabol”, “cuồng loạn”, “không thể giao dịch nổi”, là những từ được Nicky Shiels, chiến lược gia trưởng bộ phận giao dịch kim loại của MKS PAMP SA, mô tả về thị trường hôm thứ Sáu. Bà gọi tháng 1/2026 là “tháng biến động nhất trong lịch sử kim loại quý”.

Cơn sốt đến từ Trung Quốc

Đà tăng giá của vàng đã tích lũy qua nhiều năm, khi ngân hàng trung ương các nước gia tăng dự trữ thay cho USD. Song, giá vàng đặc biệt tăng mạnh năm qua nhờ làn sóng đầu tư từ Trung Quốc.

Từ các nhà đầu tư cá nhân đến các quỹ lớn, giới đầu tư Trung Quốc đổ vào các hợp đồng kim loại quý, tạo nên một chu kỳ tăng giá do động lực tâm lý hơn là yếu tố nền tảng. Các quỹ giao dịch theo xu hướng (CTA) cũng lao vào, tiếp tục làm nóng thị trường.

Jay Hatfield, Giám đốc quỹ Infrastructure Capital Advisors cho hay: “Chúng tôi chỉ đang cưỡi sóng, chờ đợi điều như thế này xảy ra.”

Trong khi đó, thị trường bạc , nhỏ hơn rất nhiều so với vàng (98 tỷ USD/năm so với 787 tỷ USD), trở thành nơi diễn ra biến động dữ dội nhất. Quỹ ETF bạc lớn nhất thế giới iShares Silver Trust (SLV) ghi nhận hơn 40 tỷ USD giao dịch trong 1 ngày. Đây là mức chưa từng thấy, cao gấp 20 lần thông thường.

Thị trường quyền chọn cũng sôi động không kém. Trên các diễn đàn Reddit, nhà đầu tư cá nhân khoe lợi nhuận hơn 1.000% nhờ đặt cược đúng vào sóng tăng của bạc . Các hợp đồng quyền chọn mua với SLV vượt cả những ETF theo dõi Nasdaq 100, dấu hiệu cho thấy thị trường bị đầu cơ mạnh.

Alexander Campbell, cựu trưởng bộ phận hàng hóa tại Bridgewater Associates giải thích: “Khi có quá nhiều hợp đồng mua mở, các nhà tạo lập thị trường buộc phải mua tài sản cơ sở để phòng ngừa rủi ro, góp phần đẩy giá đi xa hơn nữa. Và đó là lý do vì sao thị trường tăng nhanh và rơi nhanh đến vậy.”

Tối thứ Ba tuần trước, khi ông Trump phát biểu rằng “đồng USD đang ổn”, sóng mua cuối cùng dồn vào kim loại, đẩy vàng chạm 5.595 USD/ounce, bạc lên 121 USD và đồng đạt 14.527,50 USD/tấn.

Tuy nhiên, đến sáng ngày 30/1, đồng USD bất ngờ tăng trở lại và vàng lao dốc hơn 200 USD chỉ trong 10 phút. Campbell nói: “Nhà đầu tư Trung Quốc đã bán, và giờ chúng ta đang gánh hậu quả.”

Hiện tại, giới đầu tư sẽ theo dõi sát liệu nhu cầu từ Trung Quốc có hồi phục không.

Một số sàn Trung Quốc áp dụng giới hạn biến động 16%-19%/ngày, đồng nghĩa với việc giá trong nước sẽ phải “đuổi kịp” đà sụt giảm toàn cầu. Tuy vậy, trước thềm Tết Âm lịch, mùa cao điểm mua sắm kim hoàn, nhiều nhà đầu tư nhỏ vẫn sẵn sàng tham gia khi giá hạ.

Tại Shuibei, trung tâm giao dịch kim loại quý của Trung Quốc, các nhà giao dịch cho biết lượng cung đã tăng nhẹ, nhưng không có dấu hiệu bán tháo hoảng loạn, giá bạc vẫn cao hơn hợp đồng kỳ hạn.

Ngoài ra, các ngân hàng Trung Quốc cũng đồng loạt siết lại rủi ro. Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc nâng mức nạp tối thiểu với sản phẩm tích lũy vàng. Ngân hàng Công thương Trung Quốc áp hạn mức giao dịch dịp lễ.

Liu Shunmin, trưởng bộ phận rủi ro của Công ty Kim loại quý Quảng Hưng Thâm Quyến, nhận định: “Vàng vẫn mạnh, tôi thấy rất nhiều người tranh thủ mua vàng và trang sức hai ngày qua trước Tết. Riêng bạc , nhiều người đang đứng ngoài quan sát.”

Tổng hợp