Một app đầu tư vàng vừa 'sập': Hàng chục nghìn nhà đầu tư nguy cơ mất trắng, tổng thiệt hại ước tính 1,4 tỷ USD

Sự sụp đổ bất ngờ của một nền tảng giao dịch vàng vừa làm rung chuyển thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, đồng thời khiến hàng chục nghìn nhà đầu tư cá nhân rơi vào cảnh thua lỗ với tổng số tiền ước tính vượt quá 10 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,4 tỷ USD), theo SCMP.

Trong những tháng gần đây, khi giá vàng thế giới tăng mạnh chưa từng có, làn sóng nhà đầu tư cá nhân Trung Quốc đổ xô tìm cách kiếm lời từ đà tăng này. Nhiều người đã tin tưởng rót tiền vào một nền tảng giao dịch kim loại trực tuyến tên JWR với kỳ vọng thu lợi nhanh.

Tuy nhiên, khi giá vàng giao ngay tăng cao trong vài tuần gần đây, một làn sóng khách hàng ồ ạt yêu cầu rút tiền để chốt lời đã xuất hiện, đẩy công ty này vào tình trạng khủng hoảng thanh khoản. JWR không thể đáp ứng các yêu cầu hoàn tiền.

Cuối tuần qua, hàng trăm nhà đầu tư đã tập trung bên ngoài trụ sở của JWR tại Thâm Quyến để yêu cầu được hoàn trả. Theo các video do nhà đầu tư đăng tải trên mạng xã hội, lực lượng cảnh sát đã phải can thiệp nhằm đảm bảo trật tự an ninh.

Chính quyền quận La Hồ (Luohu) của Thâm Quyến thông báo đã thành lập một tổ công tác đặc biệt để điều tra các hoạt động kinh doanh bất thường tại JWR, theo hãng tin tài chính Yicai. Theo ước tính do các nhà đầu tư tổng hợp và được Yicai dẫn lại, số tiền mà công ty chưa thanh toán có thể vượt quá 10 tỷ nhân dân tệ.

Theo thông báo, chủ sở hữu và đội ngũ quản lý cốt lõi của công ty vẫn đang làm việc, liên lạc với nhà đầu tư, xác minh các yêu cầu, rà soát tài sản và tìm cách hoàn trả. Tài khoản mạng xã hội của công ty hiện đã bị xóa.

“Đây là vụ sụp đổ lớn nhất mà tôi từng chứng kiến”, ông Huang Jian, luật sư chuyên xử lý các tranh chấp đầu tư liên quan đến vàng, nói. Theo ông, nhiều nền tảng tương tự đã gặp vấn đề trong những tháng gần đây, với tổng thiệt hại vô cùng lớn.

Theo các chuyên gia, vụ việc liên quan đến nền tảng giao dịch vàng trực tuyến JWR đã phơi bày những rủi ro đang âm ỉ phía sau “cơn sốt vàng” ở Trung Quốc, nơi thứ kim loại quý từ lâu được xem là kênh trú ẩn an toàn trong bối cảnh thị trường bất động sản suy yếu, chứng khoán biến động và niềm tin tiêu dùng giảm sút.

Thực tế, nhiều nền tảng không vận hành như các sàn giao dịch được cấp phép, không chịu yêu cầu khắt khe về dự trữ vốn, quản trị rủi ro hay bảo vệ nhà đầu tư. Khi thị trường thuận lợi, mô hình này gần như vô hình; nhưng khi biến động xảy ra, rủi ro lập tức dồn hết về phía nhà đầu tư cá nhân. Reuters từng cảnh báo rằng tại Trung Quốc, nhu cầu đầu tư vàng tăng nhanh hơn khả năng giám sát của cơ quan quản lý, tạo ra khoảng trống dễ bị khai thác trong các giai đoạn giá biến động mạnh.

Trên phạm vi toàn cầu, Financial Times nhiều lần nhấn mạnh rằng vàng không sinh ra dòng tiền như cổ phiếu hay trái phiếu, khiến việc định giá và nắm giữ dài hạn phụ thuộc nhiều vào kỳ vọng hơn là hiệu quả kinh tế thực. Trong giai đoạn lãi suất thay đổi nhanh, giá vàng có thể biến động mạnh chỉ trong thời gian ngắn, gây thua lỗ đáng kể cho những nhà đầu tư vào sau, đặc biệt là những người sử dụng đòn bẩy tài chính hoặc tham gia qua các sản phẩm phái sinh phức tạp.

Ngoài rủi ro giá cả, các vụ việc như JWR cho thấy rủi ro nền tảng đang trở thành mối lo lớn không kém rủi ro thị trường. Reuters từng ghi nhận nhiều trường hợp nhà đầu tư trên thế giới mua các sản phẩm “theo dõi giá vàng” nhưng thực chất không nắm giữ vàng vật chất, mà chỉ là cam kết tài chính của bên trung gian. Khi nền tảng gặp sự cố, nhà đầu tư không có tài sản thật để bám vào, cũng không được bảo vệ như tiền gửi ngân hàng hay chứng khoán trên sàn được quản lý.

Ở Mỹ và châu Âu, các cơ quan như SEC hay ESMA liên tục cảnh báo nhà đầu tư về sự khác biệt giữa vàng vật chất, quỹ ETF vàng và các sản phẩm giao dịch trực tuyến không được cấp phép. Dù khung pháp lý chặt chẽ hơn giúp giảm rủi ro gian lận, nhưng ngay cả tại những thị trường này, nhà đầu tư vẫn có thể chịu thua lỗ lớn khi giá vàng đảo chiều hoặc khi tâm lý thị trường thay đổi đột ngột.

Câu chuyện JWR cho thấy một thực tế chung: vàng không còn đơn thuần là nơi trú ẩn truyền thống, mà đã trở thành một tài sản đầu cơ mạnh mẽ trong kỷ nguyên số hóa. Khi việc đầu tư trở nên dễ dàng chỉ với vài cú nhấp chuột, ranh giới giữa đầu tư thận trọng và đánh cược theo đám đông ngày càng mong manh. Nếu thiếu hiểu biết về sản phẩm, thiếu đánh giá về tính pháp lý và khả năng thanh khoản của nền tảng, nhà đầu tư có thể nhanh chóng biến “kênh trú ẩn an toàn” thành nguồn rủi ro lớn cho chính mình.

Theo: SCMP, Financial Times