Góc nhìn chuyên gia về biến động kinh tế và chiến lược hiệu quả cho doanh nghiệp Việt

Bộ phận nghiên cứu của Ngân hàng UOB

13 bài viết

ASEAN - Hướng đi chiến lược cho doanh nghiệp Việt

Theo ông Suan Teck Kin, trong bối cảnh chính sách thuế quan toàn cầu phức tạp và biến động tỷ giá, ASEAN là thị trường chiến lược mà doanh nghiệp Việt cần ưu tiên. Trước những biến động của nền kinh tế thế giới trong những năm qua, ASEAN vẫn cho thấy đây là một khu vực kinh tế phát triển bền vững nhờ phối hợp chính sách xuyên biên giới hiệu quả, hội nhập nội khối sâu rộng và môi trường chính trị ổn định. Đặc biệt, dòng vốn FDI vào khu vực năm 2024 đạt 225 tỷ USD, tăng gần 10% so với năm trước, vượt mức tăng trung bình toàn cầu 3,7% (UNCTAD 2025).

Trong khu vực ASEAN, nhìn chung nền kinh tế Việt Nam vẫn cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. 6 tháng đầu năm, GDP tăng trưởng 7,52%, xuất khẩu tiếp tục là động lực chính, với kim ngạch tháng 7 đạt 42,3 tỷ USD, kéo lũy kế tăng gần 16%. Thặng dư thương mại ổn định, chỉ số PMI phục hồi 52,4, sản lượng công nghiệp tăng 9% và FDI giải ngân 13,6 tỷ USD sau 7 tháng.

Tuy nhiên hiện tại, Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, sự phụ thuộc quá mức vào một thị trường duy nhất tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt với nhóm hàng trọng yếu như điện tử, máy móc và nội thất, chiếm hơn 40% tổng kim ngạch xuất khẩu. Do đó, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, đặc biệt là mở rộng sang khu vực lân cận như ASEAN sẽ là chiến lược giúp doanh nghiệp giảm rủi ro từ chính sách thuế từ Mỹ, đồng thời tận dụng chi phí logistics thấp, nhu cầu tiêu dùng gia tăng và dân số trẻ năng động của khu vực. Tham gia chuỗi cung ứng khu vực còn tạo bàn đạp để vươn ra thị trường toàn cầu một cách bền vững.

Biến động tỷ giá VND và tác động với xuất khẩu

Bên cạnh việc đa dạng hóa thị trường, doanh nghiệp cũng phải chú ý biến động tỷ giá VND để tối ưu xuất khẩu. Đồng Việt Nam (VND) tiếp tục chịu áp lực mất giá so với USD, đạt 26.436 VND/USD vào tháng 8/2025, giảm 3,4% từ đầu năm, ghi nhận năm thứ tư liên tiếp suy yếu. Ngược chiều xu hướng hồi phục của các đồng tiền châu Á, VND kém hiệu quả do nhu cầu ngoại tệ mạnh, bất ổn thương mại và kỳ vọng chính sách tiền tệ trong nước duy trì ổn định.

Theo phân tích của ông Suan Teck Kin, mặc dù Mỹ đã giảm mức thuế "đối ứng" từ 46% xuống 20%, các rủi ro như thuế 40% áp dụng với hàng trung chuyển vẫn chưa rõ hướng dẫn, buộc doanh nghiệp cân nhắc lại chiến lược chuỗi cung ứng. Chuyên gia cũng lưu ý việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu thực hiện chu kỳ cắt giảm lãi suất sẽ khiến USD suy yếu vừa phải, kéo theo tỷ giá USD so với các đồng tiền châu Á giảm trong các quý tới. Tuy nhiên, tốc độ giảm có thể hạn chế do triển vọng tăng trưởng khu vực còn nhiều thách thức và chính sách tiền tệ ôn hòa của ngân hàng trung ương châu Á.

Biến động tỷ giá vừa là cơ hội vừa là rủi ro. VND yếu giúp cải thiện sức cạnh tranh giá trên thị trường quốc tế, nhưng đồng thời làm tăng chi phí nhập khẩu nguyên liệu và thiết bị. Do đó, các doanh nghiệp cần linh hoạt trong quản trị rủi ro tỷ giá, đồng thời tận dụng xu hướng hợp tác sâu rộng với ASEAN và đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào Mỹ, ổn định doanh thu và nâng cao hiệu quả kinh doanh trong bối cảnh biến động tiền tệ kéo dài.

Cơ hội cho doanh nghiệp B2B Việt Nam trong thị trường toàn cầu

Trên cơ sở quản trị rủi ro tỷ giá và tận dụng lợi thế từ ASEAN, các doanh nghiệp B2B Việt Nam có thể khai thác tiềm năng xuất nhập khẩu toàn cầu, đặc biệt nhờ thương mại điện tử. Các nền tảng số cho phép doanh nghiệp tiếp cận khách hàng quốc tế mà không bị giới hạn bởi khoảng cách hay chi phí, đồng thời cung cấp công cụ phân tích dữ liệu, tiếp thị thông minh, dịch vụ xuyên biên giới và tư vấn chiến lược, giúp tối ưu vận hành, nâng cao hiệu quả và mở rộng thị trường một cách linh hoạt.

Theo ông Suan Teck Kin, các doanh nghiệp cần chú ý ba yếu tố then chốt khi mở rộng ra thị trường quốc tế: tiến triển về chính sách thuế và quy định thương mại tại các thị trường xuất khẩu; cơ hội và thách thức đặc thù của từng thị trường, từ văn hóa, ngôn ngữ đến quy định pháp luật; biến động tỷ giá tại các thị trường mới nổi, ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng, giá bán và biên lợi nhuận. Hợp tác với các đối tác bản địa đáng tin cậy là chìa khóa giảm rủi ro pháp lý, văn hóa và môi trường kinh doanh.

Để khai thác cơ hội và quản lý rủi ro hiệu quả, UOB cũng cung cấp các giải pháp toàn diện, bao gồm tài trợ chuỗi cung ứng khu vực bao phủ toàn bộ chu trình chuỗi cung ứng, từ mua sắm đến thanh toán, sản xuất đến bán hàng và từ bán hàng đến thu hồi công nợ; tài trợ thương mại, quản lý tiền mặt và thanh khoản xuyên biên giới và hỗ trợ chuyên môn ngành. Nhờ mạng lưới hiện diện tại các thị trường trọng điểm như Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia và Việt Nam, doanh nghiệp B2B có thể định hình chiến lược quốc tế hóa, mở rộng kênh bán hàng toàn cầu và tăng trưởng bền vững trong bối cảnh biến động kinh tế và tiền tệ.

Bên cạnh đó, tại Việt Nam, UOB cũng vận hành một đội ngũ tư vấn đầu tư nước ngoài (FDI Advisory) chuyên biệt để hỗ trợ doanh nghiệp trong nước và quốc tế trong việc mở rộng hoạt động trong khu vực. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các công ty đang tìm cách đa dạng hóa hoạt động ra quốc tế và tận dụng vai trò ngày càng tăng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.