Hàng trăm nghìn tấn ‘báu vật’ từ Nga vừa đổ bộ vào Việt Nam: Thuế nhập khẩu 0%, Moscow đang là 'ông trùm' xuất khẩu của thế giới

Theo số liệu thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, nhập khẩu lúa mì về Việt Nam trong tháng 5 đạt hơn 336 nghìn tấn với trị giá hơn 91 triệu USD, giảm 56,6% về lượng và giảm 56,2% kim ngạch so với tháng trước đó.

Lũy kế trong 5 tháng đầu năm nước ta đã chi hơn 728 triệu USD nhập khẩu hơn 2,7 triệu tấn lúa mì, giảm 3,2% về lượng và giảm 6,5% về kim ngạch so với cùng kỳ năm trước.

Giá nhập khẩu bình quân 265 USD/tấn, giảm 4% so với 5T/2025.

Xét về thị trường, Brazil đang là nhà cung cấp lúa mì lớn nhất cho Việt Nam với hơn 989 nghìn tấn, tương đương hơn 254 triệu USD, giảm 12,5% về lượng, giảm 9,9% kim ngạch so với cùng kỳ năm trước.

Đứng thứ 2 là Úc với hơn 650 nghìn tấn, tương đương hơn 177 triệu USD, tăng 23% về lượng, tăng 6,5% về kim ngạch so với 5T/2024.

Tiếp đến thị trường Mỹ 5 tháng đầu năm 2025 đạt 339.971 tấn, tương đương 93,04 triệu USD, tăng mạnh 52,5% về lượng, tăng 26,3% về kim ngạch so với 5 tháng đầu năm 2024.

Đáng chú ý, Nga đang tăng mạnh đưa mặt hàng này về thị trường Việt Nam với hơn 161 nghìn tấn, trị giá hơn 40 triệu USD, tăng mạnh 196% về lượng và tăng 192% về trị giá so với cùng kỳ năm trước, mức tăng mạnh nhất trong số các thị trường và là nhà cung cấp lớn thứ 5 của Việt Nam.

Nga đang nỗ lực đưa mặt hàng nông nghiệp chủ lực này đi khắp thế giới trước năng lực sản xuất trong nước dồi dào. Trong một diễn biến mới nhất, Bộ Nông nghiệp Nga vừa quyết định hạ thuế xuất khẩu lúa mì xuống mức 0 trong tuần từ ngày 9 đến ngày 15 tháng 7 – lần đầu tiên kể từ khi cơ chế thuế thả nổi được áp dụng vào tháng 6/2021.

Theo thông báo chính thức, mức thuế 0 rúp này đánh dấu sự sụt giảm mạnh so với mức 56,3 rúp (tương đương 0,70 USD)/tấn áp dụng trong tuần trước đó (2–8/7). Thuế xuất khẩu của Nga được điều chỉnh hàng tuần, dựa trên chênh lệch giữa giá cơ sở và giá xuất khẩu của ba loại ngũ cốc chính gồm lúa mì, ngô và lúa mạch.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu lúa mì của Nga – quốc gia dẫn đầu toàn cầu về xuất khẩu mặt hàng này – đang có dấu hiệu chững lại rõ rệt. Dữ liệu từ Russian Grain Union cho thấy trong tháng 6/2024, Nga chỉ xuất khẩu 1,12 triệu tấn lúa mì, tương đương ¼ so với cùng kỳ năm trước. Tính chung cả niên vụ từ tháng 7/2024 đến tháng 6/2025, xuất khẩu lúa mì của Nga dự kiến giảm 28%, còn 41,5 triệu tấn.

Lúa mì được nhập về Việt Nam chủ yếu được sử dụng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi, chế biến thực phẩm.Theo Nghị định số 101/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 122/2016/NĐ-CP ngày 01/9/2016 của Chính phủ và Nghị định số 57/2020/NĐ-CP ngày 25/5/2020 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu , Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan .

Nghị định này điều chỉnh mức thuế suất thuế xuất khẩu , mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số nhóm mặt hàng và có hiệu lực từ ngày 30/12/2021.

Theo đó, Chính phủ quyết định điều chỉnh giảm thuế suất thuế nhập khẩu MFN (tối huệ quốc) đối với một số nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Cụ thể, giảm mức thuế suất thuế nhập khẩu MFN của lúa mì từ 3% xuống 0% và mặt hàng ngô từ 5% xuống 2%.