Hội nghị APEC ở Chile bất ngờ bị hủy, thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung giai đoạn 1 sẽ đổ bể?

CNBC đưa tin, mới đây, Chile cho biết họ sẽ huỷ bỏ sự kiện Hội nghị Thượng đỉnh Hợp tác châu Á - Thái Bình Dường (APEC) tại Santiago vào giữa tháng 11 này. Trước đó, Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ gặp nhau tại đây và thảo luận về thoả thuận thương mại "giai đoạn 1", cả 2 nước đang tiến đến rất gần với một thoả thuận cuối cùng.

Theo Tổng thống Chile Sebastian Pinera, quyết định huỷ bỏ được đưa ra là do các cuộc biểu tình. Ông phát biểu trước báo giới ngày thứ Tư: "Đây là một quyết định rất khó khăn, nhưng nó dựa trên nguyên tắc thông thường."

Ông nói thêm: "Một vị tổng thống phải luôn đặt người dân của mình lên trên tất cả. Mối quan tâm chính của chúng tôi là tái thiết lập trật tự công cộng, sự an toàn, hoà bình của người dân nước chúng tôi. Cùng đó là với thúc đẩy thông qua một chương trình nghị sự xã hội nhằm đáp ứng yêu cầu của các công dân."

Chính phủ Chile đang phát đi tuyên bố tình trạng khẩn cấp tới một số thành phố trên khắp đất nước vào tuần trước, khi một đề xuất tăng giá vé phương tiện công cộng khiến các cuộc biểu tình bùng phát.

Quyết định của chính phủ Chile làm dấy lên mối băn khoăn rằng liệu khi nào các nhà lãnh đạo của Mỹ và Trung Quốc có cuộc gặp trực tiếp để ký kết một thoả thuận cần thiết.

Hồi đầu tháng này, ông Trump cho biết Mỹ đã "có một thoả thuận giai đoạn 1 quan trọng" với Trung Quốc, cho biết giai đoạn 2 sẽ được bắt đầu "gần như ngay lập tức" sau khi ký kết giai đoạn 1. Mỹ cũng dỡ bỏ thuế quan với 250 tỷ USD hàng hoá Trung Quốc, theo kế hoạch trước đó là có hiệu lực vào ngày 15/10.

Một phát ngôn viên của Nhà Trắng tiết lộ với CNBC rằng APEC không có một sự kiện thứ cấp được chuẩn bị để thay thế, nhưng Mỹ và Trung Quốc vẫn thảo luận để đưa ra thoả thuận một phần. Người này nói: "Chúng tôi mong muốn toàn thành giai đoạn 1 của thoả thuận lịch sử với Trung Quốc trong cùng khung thời gian, và khi chúng tôi có thông báo, chúng tôi sẽ công bố."

Ông Trump trước đó nói rằng thỏa thuận sẽ giải quyết các vấn đề như sở hữu trí tuệ và dịch vụ tài chính và bao gồm cam kết cho Trung Quốc mua 40 tỷ đến 50 tỷ USD nông sản của Mỹ. Hôm thứ Hai, nước này cũng cho biết họ đang xem xét việc nới lỏng thuế quan với 34 tỷ USD hàng hoá Trung Quốc, khi 2 quốc gia đang tiến tới thoả thuận thương mại.