Lỗ nặng vì làm xe điện, hãng ô tô nổi tiếng ‘đốt’ 26 tỷ USD để quay về làm xe xăng, tân CEO thừa nhận sai lầm

Hãng tin CNBC cho hay Stellantis, đế chế sở hữu 14 thương hiệu ô tô danh tiếng từ Jeep, Chrysler cho đến Fiat và Alfa Romeo, vừa trải qua một "ngày thứ Sáu đen tối" đúng nghĩa khi giá cổ phiếu lao dốc không phanh 25% tại Milan và 23% tại New York.

Tân CEO Antonio Filosa đã buộc phải công bố một kế hoạch tái cấu trúc gây sốc với chi phí lên tới 26 tỷ USD, đánh dấu sự sụp đổ của những kỳ vọng hào nhoáng dưới thời người tiền nhiệm Carlos Tavares.

Một cái giá đắt cho sự lầm lỡ

Trong thông báo mới nhất, Stellantis xác nhận sẽ ghi nhận khoản chi phí khổng lồ 22 tỷ Euro (tương đương 26 tỷ USD) để thực hiện một cuộc tái thiết toàn diện.

Đáng chú ý, phần lớn số tiền này (14,7 tỷ Euro) không phải là dòng tiền chi ra tức thì mà là các khoản ghi giảm giá trị tài sản và xóa sổ các dự án (write-offs) nhằm điều chỉnh lại kế hoạch sản phẩm sao cho phù hợp với sở thích thực tế của người tiêu dùng và các quy định khí thải mới tại Mỹ.

Nói một cách đơn giản, Stellantis đang phải chấp nhận "đốt" hàng tỷ USD giá trị tài sản trên sổ sách để xóa đi những sai lầm trong chiến lược sản phẩm vốn đã bị thị trường quay lưng.

Cần làm rõ rằng, con số 26 tỷ USD nêu trên là các khoản chi phí ghi nhận (charges) phục vụ cho việc tái cơ cấu. Tuy nhiên, chính vì gánh nặng từ việc xóa sổ tài sản và trích lập dự phòng khổng lồ này, Stellantis đã chính thức dự báo về một kết quả kinh doanh bết bát.

Cụ thể, theo báo cáo sơ bộ cho nửa cuối năm 2025, tập đoàn dự kiến sẽ ghi nhận khoản lỗ ròng (net loss) dao động từ 19 tỷ đến 21 tỷ Euro. Trước đó, trong nửa đầu năm 2025, Stellantis cũng đã báo lỗ khoảng 2,3 tỷ Euro (2,7 tỷ USD).

Như vậy, tính chung cả năm tài chính 2025, tổng mức lỗ ròng của gã khổng lồ này có thể chạm ngưỡng 22 - 23 tỷ Euro, một con số "không tưởng" đối với một tập đoàn từng đứng thứ 4 thế giới về doanh số.

Bên cạnh đó, gã khổng lồ này cũng tốn thêm 2,1 tỷ Euro để thu hẹp quy mô chuỗi cung ứng xe điện (EV), 4,1 tỷ Euro cho chi phí dự phòng bảo hành và 1,3 tỷ Euro để tái cơ cấu các hoạt động tại châu Âu.

Việc hủy bỏ cổ tức năm 2026 và phát hành 5 tỷ Euro trái phiếu hỗn hợp không chuyển đổi là minh chứng rõ nhất cho thấy tình hình tài chính đang ở mức báo động.

Nhìn vào các đối thủ, khoản phí của Stellantis vượt xa con số 19,5 tỷ USD của Ford hay 7,6 tỷ USD của GM. Điều này khiến các nhà phân tích từ RBC Capital Markets nhận định rằng Stellantis hiện là một "câu chuyện cần phải chứng minh lại từ đầu" sau khi đánh mất quá nhiều thị phần vì chính sách định giá quá cao và thiếu sự đầu tư đúng mực vào sản phẩm.

Điểm gây sốc nhất trong đợt tái cấu trúc này chính là quyết định đưa động cơ V8 trở lại các dòng xe tại Mỹ và tạm hoãn các kế hoạch điện hóa tham vọng. CEO Antonio Filosa mô tả hành động này là một "bản reset chiến lược quan trọng", với mục tiêu duy nhất là đặt sở thích của khách hàng trở lại vị trí trung tâm.

Ông Filosa nhấn mạnh trong cuộc gọi với phóng viên rằng Stellantis là một công ty toàn cầu mạnh mẽ và rất tự hào về các nhóm khu vực của mình. Ông khẳng định việc duy trì sự thống nhất của 14 thương hiệu là hoàn toàn hợp lý và họ muốn sát cánh bên nhau trong nhiều năm tới, bất chấp những đồn đoán về việc xẻ thịt tập đoàn để bán bớt các thương hiệu yếu kém.

"Sứ mệnh của chúng tôi là tăng trưởng sau những đợt sụt giảm thị phần đáng kể", Filosa tuyên bố. Đây được xem là một sự thay đổi 180 độ so với triết lý tập trung vào lợi nhuận biên bằng mọi giá của cựu CEO Carlos Tavares, người đã bị bãi nhiệm vào tháng 12 năm 2024 sau những mâu thuẫn gay gắt với hội đồng quản trị.

Những "di sản" buồn

Nhìn lại chặng đường hơn 5 năm kể từ khi Stellantis được hình thành từ vụ sáp nhập trị giá 52 tỷ USD giữa Fiat Chrysler và Groupe PSA vào đầu năm 2021, kết quả thực sự đáng thất vọng.

Dưới thời Tavares, doanh số toàn cầu của tập đoàn đã giảm từ 6,5 triệu xe vào năm 2021 xuống còn 5,7 triệu xe vào năm 2024.

Riêng tại thị trường Mỹ, tình hình còn tồi tệ hơn khi doanh số sụt giảm 27%, khiến Stellantis rơi từ vị trí thứ tư xuống thứ sáu về thị phần (từ 11,6% xuống còn 8%).

Theo số liệu từ S&P Global Mobility, thị phần toàn cầu của hãng cũng teo tóp từ 8,1% năm 2020 xuống chỉ còn khoảng 6,1% vào năm ngoái.

Những sai lầm trong quá khứ, từ việc quá tập trung vào cắt giảm chi phí đến mức làm tổn hại chất lượng sản phẩm cho đến việc ép khách hàng chuyển sang xe điện quá sớm, đã đẩy Stellantis vào chân tường.

Giờ đây, Antonio Filosa đang phải nỗ lực xoa dịu các đại lý và nhà đầu tư bằng lời hứa về một tương lai thực tế hơn. Tuy nhiên, với dự báo lỗ ròng vào năm 2025, con đường tìm lại ánh hào quang của những Jeep, Chrysler hay Alfa Romeo chắc chắn sẽ còn rất nhiều chông gai.

Mọi ánh mắt hiện đang đổ dồn vào ngày hội nhà đầu tư 21/5 tới đây, nơi Filosa dự kiến sẽ công bố chi tiết hơn về cách ông sẽ tiêu số tiền 26 tỷ USD đó để cứu vãn một đế chế đang rạn nứt.

*Nguồn: CNBC