Không chỉ Trung Quốc, Ấn Độ, những ‘con rồng, con hổ’ châu Á này cũng đang miệt mài mua dầu sale-off từ Nga

2 tháng sau khi xung đột vũ trang giữa Nga – Ukraine nổ ra, dầu của Nga vẫn tiếp tục chảy vào Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ - dữ liệu theo dõi tàu chở dầu cho thấy.

Kể từ ngày 24/2 đến 18/4, có tổng cộng 380 tàu chở dầu đã xuất bến từ Nga, theo số liệu của Nikkei Asia trích xuất từ Refinitiv. Con số này thậm chí còn tăng nhẹ so với cùng kỳ năm trước (357 tàu).

115 trong số 380 tàu này hướng đến châu Á: 52 đến Trung Quốc, 28 đến Hàn Quốc, 25 đến Ấn Độ, 9 đến Nhật Bản và 1 đến Malaysia. Với Ấn Độ, số lượng tàu chở dầu từ Nga cập bến nước này đã tăng gấp 8 lần so với năm trước còn Trung Quốc là 33%.

Các nền kinh tế lớn phương Tây như Mỹ, Anh đã công bố sẽ ngừng nhập khẩu dầu của Nga như một động thái phản đối hành động quân sự của nước này. Thậm chí trước khi các chính phủ hành động, một số hãng năng lượng lớn như BP hay Shell cho biết họ đã không còn mua dầu từ Nga do sức ép từ cổ đông, tổn hại đến thương hiệu và những rắc rối liên quan đến hậu cần.

Do đó, giá dầu Urals của Nga tại châu Âu đã giảm khoảng 30% trong khoảng thời gian từ đầu tháng 3 đến giữa tháng 4, từ mức 111 USD xuống còn 78 USD/thùng, theo số liệu từ Refinitiv.

Mức giá được xem là quá hấp dẫn này khiến cho một số đối tác của Nga không thể bỏ qua cơ hội.

Chênh lệch giá giữa dầu WTI và dầu Urals trong giai đoạn tháng 10/2021 đến tháng 4/2022.

"Chúng tôi đã bắt đầu mua. Chúng tôi đã nhận một lượng dầu nhất định, đủ cung cấp cho toàn thị trường trong 3-4 ngày. Điều này sẽ tiếp tục diễn ra", Bộ trưởng Tải chính Ấn Độ Nirmala Sitharaman nói hồi đầu tháng 4. "Tôi sẽ đặt lợi ích của quốc gia lên trên hết. Đầu tiên, nhiên liệu có sẵn, lại được giảm giá. Lý do gì khiến tôi không mua?"

Bloomberg cho biết Moscow đồng ý bán dầu cho Nga với mức chiết khấu lên đến 35 USD/thùng so với thời điểm trước khi xung đột Nga – Ukraine nổ ra.

Vandana Hari – sáng lập kiêm CEO của Vanda Insights, công ty phân tích thị trường dầu có trụ sở tại Singapore, cho biết dầu của Nga là một "lựa chọn hấp dẫn" với những người mua không chịu áp lực từ dư luận.

"Những công ty tại Singapore sẽ không chịu bất cứ áp lực gì từ truyền thông hoặc chính phủ nếu mua dầu của Nga. Nhiều công ty khác tại châu Á cũng vậy", Hari nói.

Ấn Độ và Trung Quốc, vốn được đưa vào danh sách "bạn bè" bởi Nga, sẵn sàng mua thêm dầu từ Nga, các nhà phân tích cho hay.

Bộ năng lượng Indonesia cho biết công ty không mua dầu từ Nga trong những năm gần đây, nhưng đang xem xét kế hoạch để mua nhằm hạ nhiệt lạm phát quốc nội.

Daniel Gerber, CEO của công ty giám sát tàu Petro-Logistics nói với Nikkei rằng một số quốc gia sẽ sẽ tận dụng tình thế hiện tại để mua thêm dầu từ Nga. "Trong khi nhập khẩu trong tháng 3 không tăng mạnh, chúng tôi tin rằng trong 2-3 tháng tới, số lượng sẽ tăng lên", Gerber nói.

"Khi giá dầu tăng, việc các quốc gia phải lao ra thị trường và tìm kiếm những món hàng tốt hơn cho người dân của họ là lẽ đương nhiên", Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ S.Jaishankar nói hôm 31/3 nhằm bảo vệ quyết định mua dầu từ Nga. "Nhưng tôi khá chắc chắn nếu chúng ta đợi thêm 2-3 tháng và nhìn vào danh sách những người mua dầu và khí đốt của Nga, nó sẽ không khác gì so với trước đây. Tôi nghĩ rằng Ấn Độ sẽ không nằm trong top 10 ở danh sách đó". Ông cũng dẫn số liệu cho thấy châu Âu đã tăng mua 15% dầu và khí đốt của Nga trong tháng 3 so với 1 tháng trước đó. Hari tại Vanda Insights cũng có chung quan điểm này.

Dữ liệu theo dõi các tàu chở dầu cho thấy trong số 380 tàu rời khỏi các cảng của Nga nói trên, 41 tàu đến Hà Lan, 36 tàu đến Ý và 9 chiếc đến Đức.

Xuất khẩu năng lượng mang về cho Nga 235 tỷ USD vào năm 2021, chiếm gần một nửa doanh thu của nước này. Các nước phản đối chiến dịch quân sự của Nga cho rằng nếu mảng xuất khẩu năng lượng không bị hạn chế, các biện pháp trừng phạt kinh tế khác sẽ không có nhiều tác dụng.

Trong khi các cuộc cạnh luận về việc tẩy chay năng lượng từ Nga vẫn tiếp tục, hậu cần chính là rào cản lớn nhất ngăn các nước châu Á tiếp tục mua dầu từ Nga.

"Bản thân chúng tôi không có tàu chở dầu trong khi việc tìm kiếm tàu chở dầu đến Nga ngày càng khó khăn vì các công ty vận tải biển tỏ ra cảnh giác khi gửi tàu đến Nga", một đại diện của Taiyo Oil (Nhật Bản) nói với Nikkei Asia.

Taiyo Oil có một nhà máy lọc dầu nằm gần cảng Kikuma, phía tây tỉnh Ehime của Nhật Bản. Công ty cho biết họ đã mua dầu của Nga từ các tàu chở dầu cập càng vào cuối tháng 3 thông qua một hợp đồng dài hạn.

"Chúng tôi mua dầu của Nga vì giá rẻ hơn. Chúng tôi cũng cần giảm rủi ro bằng cách không phụ thuộc quá nhiều vào Trung Đông", công ty này cho biết.