Chính phủ vừa ban hành Nghị định 58/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/3, sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến an ninh trật tự đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện, sử dụng pháo, con dấu và thi hành Luật Căn cước, Luật Cư trú. Một trong những điểm đáng chú ý là mở rộng chủ thể được phép nghiên cứu, sản xuất và kinh doanh pháo hoa nổ.
Theo quy định mới, tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Công an được phép nghiên cứu, sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu và cung cấp pháo hoa nổ. Trước đây, quyền này chỉ dành cho các đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng.
Không chỉ mở rộng đối tượng, nghị định còn điều chỉnh thẩm quyền quyết định. Nếu như trước đây Thủ tướng là người quyết định giao nhiệm vụ cho doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng thực hiện sản xuất, kinh doanh pháo hoa nổ, thì nay thẩm quyền này được phân cấp cho Bộ trưởng Bộ Công an và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đối với các đơn vị trực thuộc bộ mình.
Lý giải cho đề xuất thay đổi, Bộ Công an cho rằng pháo hoa là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự. Việc chỉ giao duy nhất một đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng sản xuất – hiện là Nhà máy Z121 – chưa phù hợp với tinh thần của Luật Đầu tư và thực tiễn thị trường. Theo đó, nguồn cung hạn chế thời gian qua khiến sản phẩm không đáp ứng đủ nhu cầu, dẫn đến tình trạng khan hàng, bị đẩy giá qua các khâu trung gian.
Từ năm 2021, Công ty TNHH MTV Hóa chất 21 (Z121) đã đưa ra thị trường dòng pháo hoa không tiếng nổ phục vụ người dân, thường được gọi là “pháo hoa Bộ Quốc phòng”. Doanh nghiệp hiện cung cấp 16 loại pháo hoa giải trí với nhiều mức giá khác nhau. Tuy nhiên, vào các dịp cao điểm như Tết Nguyên đán, người tiêu dùng thường phải mua qua nhiều đầu mối, khiến giá bán thực tế cao hơn giá niêm yết tại nhà máy.
Hình minh hoạ.
Nghị định 58 cũng phân cấp mạnh thẩm quyền tổ chức bắn pháo hoa nổ. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ căn cứ tình hình thực tế địa phương để quyết định việc bắn pháo hoa vào các dịp như Tết Nguyên đán, Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Quốc khánh, Chiến thắng Điện Biên Phủ, ngày 30/4 và kỷ niệm thành lập, giải phóng tỉnh, thành phố.
Đối với các sự kiện văn hóa, du lịch, thể thao mang tầm quốc gia, quốc tế hoặc trường hợp thay đổi tầm bắn, thời lượng bắn pháo hoa , Chủ tịch UBND tỉnh cũng là người quyết định trên cơ sở đề xuất của cơ quan chuyên môn về văn hóa. Trước đây, những nội dung này thuộc thẩm quyền của Thủ tướng.
Một điểm mới khác là cải cách thủ tục hành chính liên quan đến mua và vận chuyển pháo hoa để kinh doanh. Doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, VNeID hoặc gửi qua bưu điện. Thời gian giải quyết được rút ngắn từ 5 ngày xuống còn 3 ngày làm việc. Nếu từ chối cấp phép, cơ quan có thẩm quyền phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Giấy phép mua pháo hoa để kinh doanh vẫn có thời hạn 30 ngày như hiện hành. Đối với giấy phép vận chuyển pháo hoa , thời gian cấp cũng giảm còn 3 ngày và không còn yêu cầu nộp lại giấy phép sau khi hoàn tất vận chuyển.
Những điều chỉnh trên được kỳ vọng sẽ tăng nguồn cung, giảm áp lực thị trường và đồng thời đẩy mạnh phân cấp, cải cách thủ tục trong lĩnh vực kinh doanh pháo hoa – ngành nghề đặc thù liên quan trực tiếp đến an ninh, trật tự.