Khu Đông TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Phạm Bằng
"Mục tiêu tăng trưởng GRDP 10,2% là rất thách thức, để hiện thực hóa sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong và ngoài nước", bà Nguyễn Trúc Vân, Giám đốc Trung tâm Mô phỏng và Dự báo kinh tế thuộc Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh (HIDS) nêu tại họp báo Kinh tế xã hội Thành phố ngày 25/6.
Theo bà Vân, kinh tế TP Hồ Chí Minh đang có những tín hiệu phục hồi tích cực. Hoạt động thương mại - dịch vụ tiếp tục giữ vai trò là động lực tăng trưởng chính. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng khá, chỉ số sản xuất công nghiệp cải thiện, xuất khẩu phục hồi mạnh nhờ đơn hàng từ nhiều thị trường lớn tăng trở lại. Cùng với đó, tiến độ giải ngân đầu tư công được cải thiện, nhiều dự án hạ tầng trọng điểm được đẩy nhanh triển khai, góp phần tạo lực đẩy cho nền kinh tế.
Tuy nhiên, bối cảnh quốc tế vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định. Xung đột địa chính trị tại một số khu vực, biến động giá năng lượng, chính sách thương mại của các nền kinh tế lớn cùng nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng tiếp tục tạo áp lực đối với hoạt động sản xuất, xuất khẩu và thu hút đầu tư.
Ở trong nước, dù kinh tế đang trên đà phục hồi nhưng sức chống chịu của doanh nghiệp chưa đồng đều. Một số lĩnh vực vẫn gặp khó về thị trường tiêu thụ, chi phí đầu vào và khả năng mở rộng sản xuất. Đây là những yếu tố khiến mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP Hồ Chí Minh trở thành bài toán nhiều thách thức trong những tháng cuối năm, đại diện HIDS nói.
Ba kịch bản cho mục tiêu tăng trưởng
Trong kịch bản quý II, nếu kinh tế toàn cầu bất định và thương mại thế giới suy giảm, tăng trưởng kinh tế cả nước được Trading Economic dự báo đạt khoảng 7,6%, khi đó tăng trưởng kinh tế của TP Hồ Chí Minh sẽ chỉ đạt khoảng 8,13%. Và mức tăng trưởng 6 tháng đầu năm được dự báo dao động từ 7,75% đến 8,65%.
Trong trường hợp không chịu nhiều biến động và tăng trưởng kinh tế cả nước đạt 8,5%, tăng trưởng kinh tế TP Hồ Chí Minh có thể đạt khoảng 9,03%. Tuy vậy, mức tăng trưởng 6 tháng đầu năm cũng chỉ đạt khoảng 8,65%. Để đạt tốc độ tăng trưởng 10,2% cả năm, tăng trưởng quý II phải đạt khoảng 11%.
Trong bối cảnh thuận lợi hơn và tăng trưởng kinh tế cả nước đạt đúng kế hoạch là 10,5% trong quý II, tăng trưởng của TP Hồ Chí Minh mới có thể vượt hai con số, đạt khoảng 11,14%, trở thành điều kiện để thành phố có cơ sở kỳ vọng duy trì đà tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm và hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 10,2% của cả năm.
"Nhưng đây vẫn là thách thức rất lớn đối với TP Hồ Chí Minh cũng như cả nước", bà Vân nhận định về kết quả của quý II.
Trên cơ sở phân tích các yếu tố trong nước và quốc tế, HIDS xây dựng ba kịch bản tăng trưởng cho kinh tế TP Hồ Chí Minh quý III ở góc độ kịch bản cơ sở, kịch bản chuyển tiếp và mục tiêu:
Với kịch bản cơ sở dự kiến tăng từ 11,13% đến 12,03% thì kịch bản chuyển tiếp sẽ đạt từ 10,7% đến 11,6% và kịch bản mục tiêu dao động từ 10,15% đến 11,5%.
Nhận định quý IV có tốc độ tăng trưởng cao hơn quý III, HIDS đưa ra kịch bản cơ sở của quý IV dao động 12,37-13,27%; kịch bản chuyển tiếp 9,11-10,01%; và kịch bản mục tiêu 10,34-11,24%. Chỉ với các mức tăng trưởng này, thành phố mới có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng 10,2% cả năm.
Kịch bản tăng trưởng kinh tế TP Hồ Chí Minh nửa cuối năm. Đồ họa AI
Theo bà Nguyễn Trúc Vân, để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố không chỉ cần duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong các quý còn lại mà còn phải huy động hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển.
Một trong những điều kiện quan trọng là tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần đạt khoảng 1,18 triệu tỷ đồng. Đây được xem là động lực chủ yếu để thúc đẩy tăng trưởng trong bối cảnh đầu tư tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt nền kinh tế.
Bên cạnh đó, TP Hồ Chí Minh cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân mở rộng sản xuất kinh doanh, đồng thời tăng cường thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Song song với đó là việc thúc đẩy tiêu dùng nội địa, phát triển thương mại - dịch vụ, nâng cao năng lực sản xuất công nghiệp và duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu.
Kỳ vọng từ các cơ chế mới và điều hành linh hoạt
Theo HIDS, ngoài các động lực tăng trưởng truyền thống, TP Hồ Chí Minh còn có thêm dư địa phát triển từ các cơ chế, chính sách mới dành cho thành phố sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai và kỳ vọng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt dự kiến thông qua vào cuối năm.
Đây là những chính sách sẽ giúp thành phố chủ động hơn trong quản lý đầu tư, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Việc phát huy các cơ chế đặc thù cũng được kỳ vọng sẽ tạo môi trường thuận lợi hơn để thu hút đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển các ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao.
Song song với các cơ chế mới, hiệu quả điều hành của chính quyền thành phố tiếp tục giữ vai trò then chốt. Việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, hỗ trợ sản xuất, thúc đẩy xuất khẩu và kích cầu tiêu dùng sẽ là những giải pháp quan trọng để duy trì đà tăng trưởng trong nửa cuối năm.
Bên cạnh đó, việc phối hợp đồng bộ giữa chính sách tài khóa, tiền tệ và các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp sẽ góp phần nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động bên ngoài.
Theo đánh giá của HIDS, mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10% là một thách thức lớn nhưng không phải không có cơ sở. Nếu các động lực tăng trưởng tiếp tục được phát huy, nguồn lực đầu tư được khơi thông và các cơ chế, chính sách mới sớm phát huy hiệu quả, TP Hồ Chí Minh sẽ có thêm điều kiện để tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, qua đó tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.