Trong bối cảnh giá cả leo thang, 65% người tiêu dùng Mỹ cho biết mức tăng này vượt quá thu nhập của họ, theo khảo sát của J.D. Power trên 4.000 người trưởng thành.
Dữ liệu gần đây càng làm gia tăng áp lực, khi tỷ lệ lạm phát hàng năm tăng từ 2,4% trong tháng 2 lên 3,3% trong tháng 3, theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) được công bố hôm thứ Sáu. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chi phí năng lượng tăng mạnh khi giá xăng leo thang trong bối cảnh xung đột với Iran. Riêng giá xăng đã tăng 21,2% trong tháng 3, đóng góp gần 3/4 mức tăng chung, theo số liệu của Bureau of Labor Statistics.
Dù lạm phát có xu hướng giảm trong những tháng trước đó, mức này vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Federal Reserve và chưa từng xuống dưới ngưỡng này kể từ tháng 2/2021. Tính tổng thể, giá cả đã tăng khoảng 16% trong vòng 4 năm qua, theo CPI.
Trong khi đó, thu nhập chỉ tăng khiêm tốn. Sau khi điều chỉnh theo lạm phát , thu nhập theo giờ thực tế chỉ tăng khoảng 1,4% trong năm qua, cho thấy sức mua của người lao động hầu như không được cải thiện đáng kể, theo dữ liệu từ Bureau of Labor Statistics.
Hệ quả là nhiều người tiêu dùng cảm thấy bị “bóp nghẹt” về tài chính. Khoảng 56% người Mỹ cho biết chi phí sinh hoạt hàng ngày trở nên đắt đỏ hơn trong năm qua, buộc họ phải cắt giảm chi tiêu như ăn ngoài hay mua thực phẩm để giữ ngân sách, theo khảo sát quý của CNBC và SurveyMonkey, công bố tháng 4 với 3.494 người tham gia.
Gregory Guenther, một chuyên gia hoạch định tài chính tại New Jersey, nhận định: “Ngay cả với những người có thu nhập cao hơn, cảm giác chi phí sinh hoạt tăng lên một cách âm thầm theo thời gian ngày càng rõ rệt. Vấn đề không phải là họ kiếm được ít hơn, mà là đồng tiền của họ không còn ‘đi xa’ như trước.”
Người Mỹ đang thắt chặt chi tiêu
Theo Guenther, “khi mọi người cảm thấy mình làm việc chăm chỉ nhưng không tiến lên được, điều đó gây ra sự căng thẳng và khiến họ phải cân nhắc lại cả chi tiêu ngắn hạn lẫn các quyết định dài hạn.”
Ngoài việc cắt giảm chi phí thực phẩm, khoảng một nửa người Mỹ cho biết họ trì hoãn mua sắm quần áo và đồ gia dụng. Tương tự, 42% giảm chi cho các dịch vụ chăm sóc cá nhân như cắt tóc hay làm móng; 22% cắt giảm chi cho phòng gym; 21% giảm chi tiêu cho rượu bia và 14% hạn chế sử dụng dịch vụ gọi xe.
Những xu hướng này cũng phù hợp với dữ liệu từ J.D. Power, cho thấy khoảng một nửa người Mỹ đang mua ít hàng hóa hơn để duy trì ngân sách.
Các hộ gia đình cũng tìm đến những cách khác để xoay xở. Khoảng 39% cho biết họ phải dùng thẻ tín dụng để chi trả cho thực phẩm hoặc các nhu yếu phẩm vì không đủ khả năng thanh toán bằng tiền mặt, theo khảo sát của CNBC.
Tâm lý kinh tế nói chung đã suy giảm kể từ đầu năm 2025. Niềm tin tiêu dùng trong tháng 4 giảm xuống mức thấp nhất từng ghi nhận trong khảo sát lâu năm của University of Michigan, với nhiều người cho rằng xung đột với Iran đã khiến tình hình kinh tế trở nên xấu đi.
“Một nguyên nhân lớn dẫn đến tâm lý lo lắng này là sự kết hợp giữa lạm phát kéo dài, chi phí vay cao và những bất ổn về việc làm cũng như nền kinh tế nói chung,” Guenther nói. “Tất cả những điều đó lại diễn ra trong bối cảnh thế giới đầy biến động.”
Được biết, niềm tin tiêu dùng tại Mỹ đã lao dốc xuống mức thấp kỷ lục trong tháng 4, khi lo ngại gia tăng về giá năng lượng leo thang và những tác động rộng lớn từ xung đột với Iran, theo University of Michigan.
Chỉ số niềm tin tiêu dùng tổng hợp của trường đại học này giảm mạnh xuống còn 47,6 điểm, thấp hơn 10,7% so với tháng 3 và là mức thấp nhất từng ghi nhận. Các chỉ số thành phần về điều kiện hiện tại và kỳ vọng tương lai cũng đồng loạt giảm hai chữ số theo tháng. Người được khảo sát dự đoán giá cả sẽ tăng 4,8% trong một năm tới - tăng thêm 1 điểm phần trăm so với tháng 3 và là mức cao nhất kể từ tháng 8/2025.
Giám đốc khảo sát, bà Joanne Hsu, cho biết các ý kiến thu thập được “cho thấy nhiều người tiêu dùng quy trách nhiệm cho xung đột Iran về những biến động tiêu cực của nền kinh tế”. Tuy nhiên, bà Hsu cũng lưu ý rằng phần lớn các cuộc phỏng vấn được thực hiện trước thời điểm lệnh ngừng bắn ngày 7/4 có hiệu lực, do đó khảo sát chủ yếu phản ánh tình hình trong tháng 3.
“Các kỳ vọng kinh tế nhiều khả năng sẽ cải thiện khi người tiêu dùng tin rằng những gián đoạn nguồn cung do xung đột Iran đã chấm dứt và giá xăng hạ nhiệt,” bà nói.
Theo: CNBC, Reuters