Một trong những nội dung người tiêu dùng đáng quan tâm nhất là liệu xăng E10 có làm hỏng động cơ? Có gây hao xăng, nóng máy hay ảnh hưởng đến độ bền phương tiện? Những loại xe nào không nên sử dụng E10?
Nếu phương tiện tương thích với E10 sẽ không gây ảnh hưởng bất thường
Theo Bộ Công Thương, hầu hết các loại ô tô, xe máy đang lưu hành trên thị trường hiện nay đều có thể sử dụng xăng E10 .
Không chỉ xe máy và ô tô, nhiều loại động cơ chạy xăng khác như máy phát điện, máy cắt cỏ, máy bơm nước, máy thổi lá hay máy nông nghiệp sản xuất trong những năm gần đây cũng tương thích với loại nhiên liệu này.
Tuy nhiên, đối với các phương tiện quá cũ, đặc biệt là những mẫu xe không xác định được khả năng tương thích với nhiên liệu có pha ethanol, cơ quan quản lý khuyến nghị nên tiếp tục sử dụng xăng E5 hoặc tham khảo ý kiến kỹ thuật từ nhà sản xuất, đơn vị bảo dưỡng.
Bộ Công Thương cũng cho biết nếu lỡ đổ nhầm E10 cho xe cũ thì trong đa số trường hợp sẽ không gây ra sự cố ngay lập tức.
Với thông tin có cần xúc bình xăng, thay dầu nhớt hay điều chỉnh động cơ. Đây là nhóm câu hỏi xuất hiện nhiều nhất trên các diễn đàn ô tô, xe máy trong thời gian gần đây.
Theo Bộ Công Thương, người dân thông thường không cần điều chỉnh động cơ khi chuyển từ xăng khoáng sang E10. Đồng thời cũng không cần súc rửa bình xăng hay thay dầu nhớt nếu chưa đến kỳ bảo dưỡng.
Bộ Công Thương cho biết, hiện chưa ghi nhận bằng chứng cho thấy xăng E10 làm hỏng động cơ.
Tuy nhiên, đối với các phương tiện đã sử dụng nhiều năm, bình nhiên liệu có hiện tượng han gỉ hoặc đóng cặn, chủ xe nên vệ sinh bình chứa trước khi chuyển sang E10.
Nguyên nhân là ethanol có khả năng hòa tan mạnh hơn xăng khoáng. Khi gặp các lớp cặn cũ trong bình hoặc đường ống dẫn nhiên liệu, các tạp chất này có thể bong ra, làm giảm lưu lượng nhiên liệu hoặc gây tắc nghẽn cục bộ.
Bộ Công Thương cho biết, các nghiên cứu trong nước, quốc tế cũng như thực tế sử dụng tại nhiều quốc gia trong thời gian dài chưa ghi nhận bằng chứng cho thấy xăng E10 làm hỏng động cơ.
Trước khi ban hành lộ trình triển khai E10, cơ quan quản lý đã nghiên cứu, thử nghiệm trong nước, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, tổ chức nhiều hội thảo lấy ý kiến chuyên gia về tác động của nhiên liệu sinh học đối với động cơ.
Bộ Công Thương khẳng định, nếu phương tiện tương thích với E10 thì nhiên liệu này không gây ảnh hưởng bất thường đến hệ thống điện, cảm biến động cơ, bugi, dầu nhớt hay khả năng khởi động xe.
Ngoài ra, tất cả các hãng ô tô và xe máy đang sản xuất, lắp ráp tại Việt Nam đều chấp nhận nhiên liệu E10 đối với các dòng xe đang bán ra thị trường. E10 cũng không nằm trong danh mục loại trừ bảo hành của các hãng.
Có phản ánh xe chạy "không bốc"
Một trong những tranh cãi phổ biến nhất liên quan đến xăng sinh học là cảm giác xe yếu hơn sau khi chuyển đổi nhiên liệu.
Theo Bộ Công Thương, trong điều kiện vận hành bình thường rất khó nhận thấy sự khác biệt rõ rệt về công suất giữa E10 và xăng khoáng.
Nếu xuất hiện hiện tượng xe ì hơn hoặc "không bốc", nguyên nhân thường không nằm ở bản thân nhiên liệu mà có thể do hệ thống nhiên liệu tồn tại cặn bẩn hoặc rỉ sét.
Do ethanol có khả năng hòa tan các chất bám trong bình nhiên liệu và đường ống, những cặn bẩn này có thể bị cuốn theo dòng nhiên liệu, làm giảm lưu lượng xăng cấp vào buồng đốt.
Bộ Công Thương cho biết, một số thử nghiệm cho thấy mức tiêu hao nhiên liệu của E10 có thể cao hơn khoảng 2-3% so với xăng khoáng cùng loại.
Ở góc độ khác, đặc tính hòa tan của ethanol cũng giúp E10 có khả năng làm sạch hệ thống nhiên liệu trong một số trường hợp.
Về phản ánh sử dụng xăng E10 nhanh hao hơn, theo Bộ Công Thương, một số thử nghiệm cho thấy mức tiêu hao nhiên liệu của E10 có thể cao hơn khoảng 2-3% so với xăng khoáng cùng loại.
Tuy nhiên, cũng có những thử nghiệm ghi nhận kết quả ngược lại, tức phương tiện sử dụng E10 đi được quãng đường tương đương hoặc dài hơn.
Lý do là ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng. Song khi được phối trộn ở tỷ lệ phù hợp, nhiên liệu cháy triệt để hơn, giúp bù đắp một phần sự chênh lệch về năng lượng.
Do đó, mức chênh lệch nếu có thường không lớn và khó nhận biết rõ trong điều kiện sử dụng hàng ngày.
E10 có gây nóng máy, ăn mòn hay cháy nổ?
Theo Bộ Công Thương, chưa có bằng chứng cho thấy E10 gây nóng máy bất thường nếu phương tiện được vận hành đúng kỹ thuật.
Đối với vấn đề ăn mòn, dù ethanol có tính ăn mòn và hút ẩm cao hơn xăng khoáng, nhưng các nghiên cứu cho thấy tác động của E10 đến các chi tiết động cơ là rất nhỏ.
Phần lớn phương tiện hiện nay đã được thiết kế với vật liệu phù hợp để tương thích với nhiên liệu chứa ethanol.
Bộ Công Thương cũng khẳng định E10 không làm tăng nguy cơ cháy nổ so với các loại xăng đang lưu hành.
Một trong những đặc điểm của ethanol là khả năng hấp thụ hơi ẩm từ môi trường cao hơn xăng khoáng. Vì vậy, Bộ Công Thương khuyến cáo không nên tồn trữ E10 trong thời gian quá dài. Bình nhiên liệu cần được đậy kín để hạn chế hơi nước xâm nhập.
Đối với những phương tiện ít sử dụng, người dân nên khởi động xe định kỳ, kiểm tra nhiên liệu và thực hiện bảo dưỡng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Các thử nghiệm thực tế cũng cho thấy xăng E10 chưa xuất hiện hiện tượng tách pha sau ba tháng lưu chứa trong điều kiện thử nghiệm phù hợp.
Bộ Công Thương đặc biệt lưu ý người dân không tự ý pha ethanol vào xăng hoặc tìm cách "lọc bỏ ethanol" khỏi E10.
Theo cơ quan quản lý, việc tự phối trộn nhiên liệu có thể làm thay đổi chất lượng xăng, gây mất an toàn, thậm chí dẫn tới nguy cơ cháy nổ hoặc hư hỏng động cơ.
Tương tự, người sử dụng cũng không nên tự ý dùng thêm các loại phụ gia nếu không có khuyến cáo kỹ thuật rõ ràng từ nhà sản xuất phương tiện. Ngoài ra, tuyệt đối không pha thêm nước vào xăng E10 dưới bất kỳ hình thức nào.
Bộ Công Thương cho biết việc chuyển đổi sang E10 là kết quả của quá trình nghiên cứu kéo dài nhiều năm và phù hợp với xu hướng chuyển đổi năng lượng đang diễn ra tại nhiều quốc gia trên thế giới.
Đối với trường hợp phát sinh sự cố được chứng minh do chất lượng xăng E10 gây ra, đơn vị cung cấp nhiên liệu sẽ phải chịu trách nhiệm trước tiên, sau đó đến cơ quan quản lý nhà nước liên quan theo quy định pháp luật.