Một mặt hàng ‘ngon, bổ, rẻ’ của Việt Nam được Thái Lan, Hàn Quốc cực ưa chuộng: Thu về trăm triệu USD kể từ đầu năm, Nga cũng bắt đầu ‘đặt gạch’ mua hàng

Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tháng 4/2025, xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam tiếp tục đà phục hồi mạnh mẽ với giá trị đạt gần 29 triệu USD, tăng 33% so với cùng kỳ năm 2024. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đạt hơn 109 triệu USD, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước.

Hầu hết các thị trường trọng điểm như Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc, Nhật Bản đều ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, từ 27% đến 40%. Ngoài ra, các nhà xuất khẩu cũng đã tiếp cận hiệu quả nhiều thị trường mới như Nga, Tây Ban Nha, Anh…, cho thấy xu hướng mở rộng thị phần nga y từ những tháng đầu năm.

Sự tăng trưởng này phần nào đến từ xu hướng tiêu dùng đang thay đổi – người tiêu dùng hiện đại ưa chuộng các sản phẩm tiện lợi, chế biến sẵn như thanh cua và cá giả từ surimi. Những sản phẩm này thường đã được nấu chín sẵn, không cần chế biến lại, rất phù hợp với nhịp sống bận rộn và nhu cầu ăn nhanh.

Trong bối cảnh giá các loại hải sản như tôm, cua, cá tăng cao do đánh bắt quá mức, khan hiếm và lo ngại về môi trường… thì surimi nổi lên như một giải pháp kinh tế và bền vững hơn. Ví dụ, chỉ số giá cá FAO đạt trung bình 112,8 điểm vào tháng 12/2024. Ưu điểm về giá này khiến surimi trở nên rất hấp dẫn đối với người tiêu dùng có ý thức về ngân sách và các ngành dịch vụ thực phẩm , đặc biệt là ở những khu vực mà hải sản là thực phẩm chính trong chế độ ăn uống nhưng đang trở nên đắt đỏ. Chính vì thế mà nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm chả cá và surimi trên thị trường thế giới sẽ ngày càng tăng.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội thường kèm theo nhiều thách thức. Hiện tại sản lượng cá minh thái tại Nga và Mỹ đang tăng. Điều này dự kiến sẽ khiến cho cạnh tranh gia tăng tại các thị trường. Trong khi đó, các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam cũng đang đối mặt với không ít khó khăn như thiếu nguyên liệu sản xuất, đẩy giá nguyên liệu lên cao làm tăng giá thành sản phẩm, khiến cho các sản phẩm của Việt Nam khó cạnh tranh… Cùng với đó, các vướng mắc trong việc cấp giấy SC, giấy CC phục vụ xuất khẩu thủy sản vẫn chưa được tháo gỡ. Hồ sơ tồn đọng khiến cho hoạt động sản xuất và xuất khẩu của doanh nghiệp gặp khó.

Hiện Việt Nam hiện có hơn 50 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu chả cá và surimi. Ba công ty dẫn đầu là Dalu Surimi, Kicoimex và Khanh Hoang Seafood, chiếm 39% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Dù còn nhiều thách thức, nhưng với sự chuyển biến tích cực từ thị trường và xu hướng tiêu dùng, chả cá và surimi Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục bứt phá trong thời gian tới.

Năm 2024, tiêu thụ surimi của thị trường toàn cầu đạt 6,4 tỷ USD. Các chuyên gia đang dự báo con số này sẽ tăng lên hơn 10 tỷ USD vào năm 2033. Các thị trường Surimi ở các quốc gia trọng điểm đang cho thấy sự tăng trưởng và tiềm năng thành công trong tương lai.

Trung Quốc được dự đoán sẽ dẫn đầu thị trường surimi vào năm 2033, với giá trị thị trường là 1,8 tỷ USD. Mặt khác, mặc dù Mỹ cũng đã đóng góp vào sự tăng trưởng của thị trường surimi, nhưng dự đoán rằng Mỹ sẽ có giá trị thị trường surimi thấp hơn Trung Quốc vào năm 2033.