Thị Trường Hàng Hóa

Nằm cạnh Iran, nước này sở hữu lượng dầu top đầu thế giới, có thể thu 100 tỷ USD/năm

Đây là quốc gia có trữ lượng cũng như quy mô khai thác lớn.

Iraq là một trong những “cường quốc dầu mỏ” của Trung Đông. Theo Báo cáo Country Analysis Brief của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), nước này sở hữu khoảng 145 tỷ thùng trữ lượng dầu thô đã được chứng minh, tương đương 9% trữ lượng toàn cầu (theo ước tính cho năm 2023), đưa nước này vào nhóm quốc gia sở hữu trữ lượng hàng đầu thế giới.

So sánh trong khu vực cho thấy quy mô tài nguyên của Iraq chỉ đứng sau một số “ông lớn” như Saudi Arabia (267,2 tỷ thùng) và Iran (208,6 tỷ thùng), trong khi cao hơn đáng kể nhiều nước vùng Vịnh khác như Kuwait (101,5 tỷ thùng).

Nguồn lực dầu mỏ không chỉ là “tài sản dưới lòng đất” mà còn là trụ cột vận hành nền kinh tế. IMF cho biết trong năm 2024, doanh thu dầu tương đương 36% GDP của Iraq - mức phản ánh độ phụ thuộc rất cao của ngân sách vào biến động giá dầu. Ở phía thương mại, IMF ước tính xuất khẩu dầu thô của Iraq đạt khoảng 3,4 triệu thùng/ngày năm 2024, mang về 99,2 tỷ USD ; dự báo 2025 là 84,2 tỷ USD và 2026 là 79,2 tỷ USD (theo kịch bản giá dầu xuất khẩu bình quân giảm dần).

Về khai thác, EIA cho biết Iraq là nhà sản xuất dầu thô lớn thứ hai trong OPEC sau Saudi Arabia và nằm trong nhóm dẫn đầu toàn cầu về tổng sản lượng chất lỏng dầu mỏ. Năm 2024, sản lượng dầu thô của Iraq tăng gần 100.000 thùng/ngày, đạt bình quân khoảng 4,4 triệu thùng/ngày. Đây là nền tảng giúp Baghdad duy trì nguồn thu ngân sách – bởi dầu mỏ vẫn là “xương sống” tài khóa. EIA trích dẫn số liệu IMF cho thấy doanh thu xuất khẩu dầu (chủ yếu là dầu thô) chiếm khoảng 90% tổng thu ngân sách của Iraq trong năm 2023.

Quy mô kinh tế Iraq vì thế mang tính “chu kỳ dầu mỏ” rõ rệt. Theo World Bank, GDP danh nghĩa của Iraq năm 2024 đạt khoảng 279,6 tỷ USD. Thu nhập bình quân đầu người cũng ở mức trung bình của nhóm nước đang phát triển. Cụ thể, World Bank ghi nhận GDP bình quân đầu người năm 2024 khoảng 6.073,6 USD. IMF đưa ra con số gần tương đương về GDP bình quân đầu người và ước tính dân số 44,4 triệu người (2024).

Tuy nhiên, “bài toán dầu mỏ” của Iraq không chỉ nằm ở trữ lượng lớn, mà ở năng lực duy trì sản lượng, hạ tầng xuất khẩu, và kỷ luật tài khóa khi giá dầu đảo chiều. IMF đồng thời lưu ý bức tranh cân đối ngân sách và dự trữ ngoại hối của Iraq chịu tác động mạnh từ chu kỳ dầu. Điều này dẫn đến dự trữ gộp (gross reserves) được ước tính 100,3 tỷ USD năm 2024 và giảm dần theo các năm sau trong dự báo.

Diễn biến thương mại dầu mỏ gần đây cũng phản ánh các ràng buộc này. Reuters dẫn thông tin từ SOMO (cơ quan tiếp thị dầu nhà nước Iraq) cho biết xuất khẩu dầu của Iraq trong tháng 8/2025 bình quân 3,38 triệu thùng/ngày, và dự kiến tháng 9/2025 trong khoảng 3,4–3,45 triệu thùng/ngày. Song song đó, Iraq vẫn phải “cân bằng” giữa nhu cầu tăng thu ngân sách và kỷ luật hạn ngạch trong OPEC+, trong bối cảnh giá dầu và nhu cầu toàn cầu biến động.

Về quy mô kinh tế, World Bank Macro Poverty Outlook (tháng 10/2025) ghi nhận GDP danh nghĩa của Iraq năm 2024 đạt khoảng 279,6 tỷ USD, GDP bình quân đầu người khoảng 6.073,6 USD, dân số khoảng 46 triệu. Báo cáo này cũng nhấn mạnh rủi ro nền tảng: tăng trưởng và ngân sách Iraq nhạy cảm cao với giá dầu; nợ công ước tính 46,3% GDP năm 2024; và thị trường lao động đối mặt thách thức khi tăng trưởng thường tập trung ở khu vực dầu khí, ít lan tỏa việc làm.

Iraq là quốc gia Trung Đông, giáp Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Kuwait, Ả rập Xê út, Jordan và Syria. Thủ đô là Baghdad.

person

Thấy bài viết hữu ích?

Chia sẻ với bạn bè của bạn!