Ít nhất 40% công suất dầu của Nga đã bị đình trệ, tương đương khoảng 2 triệu thùng/ngày, sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine, sự cố đường ống và việc các tàu chở dầu bị bắt giữ tại châu Âu. Đây được xem là gián đoạn nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Nga, nước xuất khẩu dầu lớn thứ 2 thế giới.
Diễn biến này xảy ra đúng thời điểm giá dầu toàn cầu vượt mốc 100 USD/thùng do ảnh hưởng từ xung đột tại Iran, khiến tác động càng trở nên sâu rộng. Dầu mỏ vốn là nguồn thu chủ lực của ngân sách Nga và đóng vai trò trung tâm trong nền kinh tế trị giá khoảng 2.600 tỷ USD của nước này.
Theo các tính toán từ dữ liệu thị trường, Ukraine đẩy mạnh đáng kể các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng của Nga trong tháng này. 3 cảng xuất khẩu dầu lớn ở phía tây nước Nga, gồm Novorossiysk trên Biển Đen, cùng Primorsk và Ust-Luga trên biển Baltic, đều bị ảnh hưởng.
Không chỉ các cảng, hệ thống đường ống và cơ sở lọc dầu cũng trở thành mục tiêu. Đáng chú ý, đường ống Druzhba, tuyến vận chuyển dầu quan trọng đi qua Ukraine sang Hungary và Slovakia, cũng bị gián đoạn. Kiev tuyên bố các cuộc tấn công nhằm cắt giảm nguồn thu từ dầu khí của Moscow, vốn chiếm khoảng 25% ngân sách nhà nước, qua đó làm suy yếu năng lực quân sự của Nga.
Trong khi đó, Nga cáo buộc đây là các hành động “khủng bố” và đã tăng cường an ninh trên toàn lãnh thổ trải dài qua 11 múi giờ.
Tại các đầu mối xuất khẩu, tình trạng gián đoạn ngày càng rõ rệt. Cảng Novorossiysk, có công suất lên tới 700.000 thùng/ngày, hiện đang hoạt động dưới mức kế hoạch sau khi bị UAV tấn công gây hư hại. Trong khi đó, việc các tàu chở dầu liên quan đến Nga liên tục bị bắt giữ tại châu Âu đã làm gián đoạn thêm khoảng 300.000 thùng/ngày dầu từ khu vực Bắc Cực, đặc biệt là từ cảng Murmansk.
Trước áp lực từ phía tây, Nga buộc phải chuyển hướng xuất khẩu sang châu Á. Tuy nhiên, các tuyến đường này cũng có giới hạn về công suất. Hiện Moscow vẫn duy trì nguồn cung ổn định qua các đường ống sang Trung Quốc như Skovorodino-Mohe và Atasu-Alashankou, cùng với xuất khẩu dầu ESPO Blend qua cảng Kozmino, với tổng công suất khoảng 1,9 triệu thùng/ngày.
Ngoài ra, Nga tiếp tục vận chuyển khoảng 250.000 thùng/ngày từ các dự án dầu khí tại đảo Sakhalin ở Viễn Đông, cũng như cung cấp khoảng 300.000 thùng/ngày cho các nhà máy lọc dầu tại Belarus.
Dù vậy, giới phân tích cho rằng các tuyến xuất khẩu phía đông khó có thể bù đắp hoàn toàn phần thiếu hụt từ phía tây trong ngắn hạn. Việc một lượng lớn công suất bị đình trệ không chỉ gây áp lực lên ngân sách Nga, mà còn làm gia tăng biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu, vốn đã căng thẳng vì xung đột địa chính trị.
Theo Reuters