Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa chấm dứt cơ chế miễn trừ cho phép một số lô dầu Nga tiếp tục được giao dịch, động thái có thể khiến thị trường năng lượng toàn cầu thêm căng thẳng trong bối cảnh xung đột Trung Đông chưa hạ nhiệt.
Theo RFE/RL, Bộ Tài chính Mỹ đã để giấy phép đặc biệt liên quan đến dầu Nga hết hiệu lực từ ngày 16/5. Cơ chế này trước đó cho phép các lô dầu Nga đã được bốc lên tàu trước thời hạn trừng phạt vẫn có thể hoàn tất giao dịch, giúp tránh cú sốc nguồn cung đối với thị trường thế giới.
Việc Washington không gia hạn được xem là tín hiệu Mỹ quay lại lập trường cứng rắn hơn với xuất khẩu năng lượng của Nga, trong lúc giá dầu toàn cầu đang chịu áp lực bởi căng thẳng tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz.
Nhiều nghị sĩ Mỹ cho rằng cơ chế miễn trừ trước đó đã giúp Nga tiếp tục thu về hàng tỷ USD từ xuất khẩu dầu, trong khi chưa mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc hạ giá nhiên liệu cho người tiêu dùng Mỹ.
Hai thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen và Elizabeth Warren ngày 15/5 đã công khai kêu gọi chính quyền Trump không tiếp tục gia hạn chính sách này. Theo họ, việc nới lỏng trừng phạt chỉ tạo thêm nguồn thu cho Moscow trong bối cảnh phương Tây muốn gia tăng sức ép kinh tế liên quan đến xung đột Ukraine.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng Washington đang đối mặt bài toán khó khi vừa muốn siết Nga, vừa phải tránh đẩy giá năng lượng tăng quá mạnh.
Các quốc gia châu Á phụ thuộc lớn vào dầu nhập khẩu như Ấn Độ và Indonesia được cho là đã vận động Mỹ kéo dài miễn trừ do lo ngại thiếu nguồn cung nếu dầu Nga bị hạn chế mạnh hơn.
Ông Brett Erickson, chuyên gia tại Obsidian Risk Advisors, nhận định Mỹ có thể tiếp tục điều chỉnh chính sách nếu thị trường dầu trở nên quá căng thẳng. Theo ông, Washington nhiều lần phát tín hiệu cứng rắn với Nga nhưng sau đó phải nới lỏng một phần khi giá dầu tăng cao hoặc nguồn cung toàn cầu gặp áp lực.
Giới quan sát hiện theo dõi khả năng Mỹ sẽ đưa ra các ngoại lệ hẹp hơn cho một số nhà máy lọc dầu lớn ở châu Á nếu tình trạng thiếu hụt năng lượng trở nên nghiêm trọng hơn trong thời gian tới.
Trong khi đó, Ukraine tiếp tục kêu gọi phương Tây siết mạnh hơn các biện pháp trừng phạt với Nga, cho rằng việc nới lỏng dù chỉ tạm thời cũng có thể giúp Moscow tăng nguồn thu phục vụ chiến sự.