Nhà xuất khẩu LNG lớn thứ 3 thế giới bất ngờ đe dọa cắt nguồn cung khí đốt của châu Âu, chuyện gì đang xảy ra?

Qatar, nhà xuất khẩu khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG ) lớn thứ ba thế giới sau Mỹ và Úc, đã đe dọa sẽ chuyển hướng nguồn cung LNG khỏi Liên minh châu Âu nếu Brussels không điều chỉnh các quy định mới về phát triển bền vững. Trong một bức thư gửi chính phủ Bỉ ngày 21/5, Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad al-Kaabi – đồng thời là Giám đốc điều hành của QatarEnergy – cho biết nước này “không còn lựa chọn nào khác” ngoài việc cân nhắc nghiêm túc các thị trường thay thế bên ngoài EU nếu quy định không thay đổi.

Cụ thể, Qatar phản đối mạnh mẽ Chỉ thị thẩm định phát triển bền vững của doanh nghiệp (CSDDD) mà EU đang xúc tiến. CSDDD yêu cầu các công ty lớn hoạt động trong khối phải xác định và khắc phục các vấn đề nhân quyền và môi trường trong chuỗi cung ứng. Ngoài ra, các công ty còn bị yêu cầu có kế hoạch chuyển đổi khí hậu phù hợp với mục tiêu giữ nhiệt độ toàn cầu không vượt quá 1,5°C, theo Thỏa thuận Paris. Qatar khẳng định họ không có kế hoạch đạt phát thải ròng bằng 0 trong tương lai gần, và coi yêu cầu của EU là một sự xâm phạm quyền chủ quyền trong việc xác định đóng góp quốc gia tự nguyện về khí hậu.

Trong thư, Qatar cũng lưu ý rằng các thay đổi mà Brussels đề xuất trong năm 2024 – như trì hoãn áp dụng CSDDD đến năm 2028 và giảm bớt các yêu cầu kiểm tra – là chưa đủ mạnh. Nước này yêu cầu EU loại bỏ hoàn toàn phần quy định liên quan đến nghĩa vụ chuyển đổi khí hậu trong chỉ thị.

Hiện tại, Qatar cung cấp khoảng 12% đến 14% tổng lượng LNG cho châu Âu, một phần quan trọng trong chiến lược của EU nhằm thay thế nguồn cung khí đốt từ Nga sau cuộc xung đột tại Ukraine. Việc mất nguồn cung từ Qatar sẽ buộc EU phải tìm kiếm nhà cung cấp thay thế trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về LNG ngày càng khốc liệt.

Dù các công ty năng lượng lớn tại châu Âu như Shell vẫn duy trì hợp đồng dài hạn với QatarEnergy, cảnh báo của Doha đang làm gia tăng lo ngại tại Brussels. Ủy ban châu Âu đã xác nhận cũng nhận được một bức thư tương tự từ chính phủ Qatar đề ngày 13/5, và khẳng định các cuộc đàm phán nội bộ về điều chỉnh CSDDD đang được tiến hành.

Nếu không đạt được sự thỏa hiệp, EU có thể đối mặt với nguy cơ suy giảm an ninh năng lượng, đồng thời gây thêm căng thẳng ngoại giao với một trong những đối tác năng lượng chủ chốt tại Trung Đông.

Qatar có tài nguyên chính là khí đốt có trữ lượng hơn 25.000 tỉ m3, đứng thứ 3 thế giới; dầu mỏ có trữ lượng 25,24 tỉ thùng (đứng thứ 14 thế giới), sản lượng 1,53 triệu thùng/ngày. QatarEnergy là công ty dầu khí nhà nước của Qatar, chịu trách nhiệm quản lý tất cả các hoạt động dầu khí trong nước.