Ông Trump ký thoả thuận đất hiếm với Nhật Bản ngay trước cuộc gặp Chủ tịch Tập Cận Bình: Mỹ thêm lợi thế gỡ ‘gọng kìm’ của Trung Quốc?

Hai nhà lãnh đạo ký các văn kiện trong đó có cả khoáng sản chiến lược tại Cung điện Akasaka ở Tokyo. Cả hai quốc gia này đều đặt mục tiêu giảm thế thống trị của Trung Quốc đối với đất hiếm cũng như các linh kiện điện tử liên quan.

Tuyên bố của Nhà Trắng cho biết Nhật Bản và Mỹ sẽ sử dụng các công cụ chính sách kinh tế và đầu tư phối hợp để đẩy nhanh việc “phát triển các thị trường đa dạng, thanh khoản và công bằng cho khoáng sản chiến lược và đất hiếm”.

Hai nước còn cân nhắc một thoả thuận dự trữ chung và hợp tác với các đối tác quốc tế khác để đảm bảo chuỗi cung ứng.

Các nhà lãnh đạo không đề cập trực tiếp đến Trung Quốc. Tuy nhiên, Trung Quốc hiện xử lý hơn 90% sản lượng đất hiếm thế giới. Mỹ và Nhật đều coi đây là mối nguy đối với chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược của mình. Bắc Kinh gần đây còn mở rộng các biện pháp hạn chế xuất khẩu các công nghệ liên quan đến đất hiếm.

Theo Eurasia Group, trong khi Trung Quốc thống trị lĩnh vực tinh luyện, Mỹ và Myanmar kiểm soát lần lượt khoảng 12% và 8% sản lượng khai thác toàn cầu. Malaysia và Việt Nam chiếm thêm lần lượt khoảng 4% và 1% sản lượng tinh luyện.

Theo các nguồn thạo tin, Nhật Bản cam kết đầu tư khoảng 550 tỷ USD vào nền kinh tế Mỹ trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại song phương rộng hơn, có thể bao gồm các lĩnh vực như sản xuất điện và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

Trước chuyến công du châu Á của ông Trump, Mỹ đã kêu gọi các nước mua năng lượng của Nga, bao gồm cả Nhật Bản, ngừng nhập khẩu và áp đặt lệnh trừng phạt đối với hai công ty xuất khẩu dầu lớn nhất của Moscow là Rosneft và Lukoil. Động thái này nhằm buộc Điện Kremlin phải ngồi vào bàn đàm phán để chấm dứt xung đột ở Ukraine.

Nhật Bản đã tăng cường mua LNG từ Mỹ trong vài năm qua nhằm đa dạng hóa nguồn cung thay vì phụ thuộc vào Australia hay Nga.

Vào tháng 6, đơn vị mua LNG hàng đầu của Nhật Bản là JERA đã đồng ý mua tới 5,5 triệu tấn LNG của Mỹ mỗi năm theo hợp đồng 20 năm. Việc giao hàng sẽ bắt đầu vào khoảng năm 2030. Con số này gần bằng lượng LNG Nhật Bản nhập khẩu hàng năm từ Sakhalin-2.

Ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ gặp nhau vào ngày 30/10, bên lề Hội nghị Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương tại Hàn Quốc. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ thảo luận về một thỏa thuận tạm dừng việc áp thuế quan Mỹ và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc.

Theo Reuters