Cả thế giới gọi 2025-2026 là 'mùa đông EV' - Việt Nam đang chứng kiến điều ngược lại

Thế giới đang bước vào một giai đoạn mà các chuyên gia kinh tế gọi là “mùa đông” của ngành công nghiệp xe điện . Theo báo cáo mới nhất, doanh số xe điện toàn cầu trong năm 2026 dự báo chỉ đạt khoảng 24,3 triệu xe, tương ứng với mức tăng trưởng 12%. Con số này cho thấy sự sụt giảm đáng kể (về tăng trưởng ) nếu so sánh với mức tăng trưởng 23% của năm trước đó.

Tại Mỹ, chính quyền Tổng thống Trump đã rút lại khoản tín dụng thuế tiêu dùng trị giá 7.500 USD cho người mua xe điện . Đồng thời, việc bãi bỏ các tiêu chuẩn hiệu quả nhiên liệu đã khiến thị trường xe điện tại quốc gia này lao dốc.

Những hệ lụy hiển hiện rõ ràng qua các con số tài chính, Ford Motor ghi nhận khoản lỗ lên đến 19,5 tỷ USD liên quan đến mảng kinh doanh xe điện . Hãng đã phải chuyển đổi dòng xe bán tải điện F-150 Lightning sang biến thể hybrid.

Với Trung Quốc - thị trường xe điện lớn nhất thế giới, Chính phủ nước này đã quyết định cắt giảm một nửa ưu đãi thuế cho xe điện vào năm 2026 và siết chặt chương trình hỗ trợ đổi xe cũ.

Tuy nhiên, thị trường Việt Nam có vẻ như sẽ chứng kiến một trào lưu đi ngược toàn cầu.

Năm 2025, Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia có tốc độ phát triển xe điện nhanh nhất thế giới. Cụ thể, trong hơn 600.000 xe ô tô bán ra (số liệu cộng gộp từ VAMA, VinFast, Hyundai TC), lượng xe điện chiếm đến gần 1/3.

Hãng xe điện nội địa bán ra tổng cộng hơn 175.000 ô tô điện trong năm 2025. So với năm 2024, doanh số của VinFast đã tăng trưởng tới 101,3%, một con số hiếm thấy ở bất kỳ thị trường ô tô nào hiện nay. Sự bùng nổ này đã đưa tỷ lệ xe điện chiếm tới khoảng 30% thị phần ô tô toàn quốc. Tỷ lệ này cao hơn hầu hết quốc gia khác như Anh, Mỹ, Nhật Bản, hay một số quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Indonesia.

Dự báo cho năm 2026, thị trường Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục duy trì trạng thái tăng trưởng nóng nhờ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố nội lực và ngoại lực.

VinFast dự kiến vẫn giữ vững đà bán chạy nhờ dải sản phẩm đã phủ kín các phân khúc, đặc biệt các dòng xe Green đánh mạnh vào nhóm khách hàng doanh nghiệp vận tải và các cá nhân chạy dịch vụ.

Minh chứng từ mẫu xe MPV 7 chỗ Limo Green , trong năm 2025, với 27.127 xe được bàn giao, Limo Green đã chính thức soán ngôi "vua doanh số " phân khúc MPV của Mitsubishi Xpander (19.891 xe bán ra) chỉ sau 5 tháng mở bán.

Một số mẫu xe điện khác của VinFast được ra mắt cuối năm 2025 cũng được dự báo sẽ tạo cú hích tăng trưởng như EC Van hay Minio Green .

Ngoài VinFast, các hãng xe từ Trung Quốc đang triển khai những kế hoạch “đổ bộ” quy mô lớn vào thị trường Việt Nam.

Điển hình là liên minh Geely - Tasco Auto đã thiết lập mạng lưới phân phối rộng khắp với 47 đại lý 3S trong năm 2025 và đặt mục tiêu 56 đại lý ngay trong quý I/2026. Hãng cũng có kế hoạch đưa về nhiều mẫu xe điện thuộc các thương hiệu như Zeekr, Lotus…

Một hãng xe Trung Quốc khác là Omoda & Jaecoo cũng thể hiện tham vọng chiếm lĩnh thị trường ô tô Việt. Cụ thể, hãng này đang gấp rút hoàn tất việc xây dựng nhà máy lắp ráp tại Hưng Yên và lên kế hoạch ra mắt tới 16 mẫu xe mới trong năm 2026. Danh mục sản phẩm ra mắt của Omoda & Jaecoo trải rộng từ các dòng hybrid (HEV), plug-in hybrid (SHS), xe thuần điện (BEV).

Bên cạnh yếu tố thương mại, các chính sách vĩ mô tại địa phương cũng đang tạo đà trực tiếp thúc đẩy người dân chuyển đổi sang phương tiện xanh.

Các đô thị lớn như Hà Nội, lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông xanh đang được đẩy mạnh với yêu cầu 100% xe taxi, dịch vụ vận tải hành khách thay thế hoặc đầu tư mới từ ngày 1/7/2026 phải là xe điện hoặc xe sử dụng năng lượng sạch.

Các bãi đỗ, sân đỗ trong chung cư , tòa nhà thương mại, bệnh viện, công trình công cộng trong khu vực Vành đai 3 buộc phải lắp đặt tối thiểu 15% trạm sạc trước 1/1/2030; các công trình xây mới phải bố trí từ 30% trở lên. Hạ tầng đường bộ như cầu, hầm, bến xe, bãi đỗ nếu có chỗ đỗ xe cũng phải đáp ứng yêu cầu tương tự.

Nhìn chung, doanh số xe điện năm 2026 nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh, khẳng định vị thế vững chắc tại Việt Nam. Đây là nét tương phản rõ rệt với giai đoạn thoái trào đang diễn ra tại nhiều thị trường lớn khác trên thế giới.