Phát hành trái phiếu doanh nghiệp nửa cuối năm 2020 sẽ giảm mạnh?

Công ty chứng khoán Rồng Việt (VDSC) vừa có báo cáo về trái phiếu doanh nghiệp. 

Phát hành trái phiếu tăng mạnh

Theo số liệu tổng hợp từ HNX, các doanh nghiệp đã phát hành lên tới 156 nghìn tỷ đồng sau 6 tháng đầu năm 2020, tăng gần 33% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp bắt đầu sôi động trở lại kể từ quý II 2020. Theo ước tính của VDSC, tỷ lệ phát hành thành công sau 6 tháng là khoảng 69% so với 67% của cả năm 2019. Tỷ trọng trái phiếu có kỳ hạn từ ba đến năm năm tăng mạnh khi chiếm hơn 60% so với khoảng 46% của cả năm 2019. Trong khi đó kỳ hạn ngắn dưới ba năm ghi nhận tỷ trọng giảm xuống còn hơn 20%.

Về khía cạnh nhóm ngành, tổ chức tín dụng và bất động sản là hai ngành có tỷ trọng phát hành cao nhất với 30% và 29% tổng giá trị phát hành sau 6 tháng đầu năm 2020. Kỳ hạn phát hành bình quân của ngân hàng và bất động sản lần lượt là 4,5 và 3,8 năm. Quý II chứng kiến sự bứt phá của nhóm ngân hàng khi phát hành tới hơn 46 nghìn tỷ đồng so với chưa tới 1 nghìn tỷ đồng trong quý I. Trong đó riêng BIDV đã chiếm gần một phần ba số lượng tăng thêm. Trong khi ngành sản xuất chỉ chiếm 3,9% tỷ trọng giá trị phát hành 6 tháng, tuy nhiên kỳ hạn phát hành bình quân của nhóm ngành này lên đến 7,8 năm.

Lãi suất trái phiếu nhóm bất động sản tăng so với năm 2019

Ở khía cạnh lãi suất, lãi suất danh nghĩa cho sản phẩm tương tự như năm 2019 biến động khá trái chiều ở từng doanh nghiệp khác nhau. Tuy nhiên, một điểm chung có thể nhận thấy là trái phiếu của nhóm ngân hàng có lãi suất giảm so với sản phẩm tương tự của năm 2019. Mục đích của nhóm này đa phần là phát hành để tăng vốn cấp hai khi trái phiếu thường có kỳ hạn dài và không tài sản đảm bảo. Việc hạ lãi suất các kỳ hạn gần đây của các ngân hàng cũng khiến cho lãi suất tham chiếu hiện nay thấp hơn so với thời điểm cuối 2019.

Trái ngược với nhóm ngân hàng thì một số doanh nghiệp bất động sản như CTCP Tập đoàn Đất Xanh (DXG) và  Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (KBC) lại ghi nhận lãi suất cao hơn so với năm 2019. Trong đó, DXG thường đề nghị lãi suất cố định thì KBC thêm vào cả lãi suất thả nổi sau một năm đầu tiên phát hành cho kỳ hạn 2 năm.

Phát hành trái phiếu doanh nghiệp sẽ tăng mạnh trước thời điểm Nghị định 81 có hiệu lực

Trong bối cảnh tín dụng chỉ tăng khoảng 11% so với cùng kỳ vào thời điểm cuối tháng 6, số lượng trái phiếu phát hành tăng đến hơn 30% cho thấy sự hấp dẫn từ việc huy động vốn thông qua kênh trái phiếu doanh nghiệp. 

Tuy nhiên, thị trường trái phiếu doanh nghiệp của Việt Nam vẫn còn khá đơn sơ khi chưa có các tổ chức xếp hạng tín nhiệm uy tín. Điều này đã khiến cho Bộ Tài Chính nhiều lần đưa ra cảnh báo các nhà đầu tư nhỏ lẻ khi tham gia vào thị trường này khi mà khối nhà đầu tư cá nhân nắm tới hơn 27% tổng khối lượng phát hành của 6 tháng năm 2020 so với chỉ 9% khối lượng cả năm 2019, theo Bộ Tài Chính. Ngoài ra, 28 doanh nghiệp phát hành trái phiếu có khối lượng vượt ba lần vốn chủ sở hữu, trong đó 11 doanh nghiệp vượt 50 lần vốn chủ sở hữu.

VDSC cho rằng nhu cầu phát hành trái phiếu doanh nghiệp vẫn tiếp tục duy trì ở mức cao trong nữa cuối năm 2020 khi mà Ngân hàng lo ngại xảy ra nợ xấu trong bối cảnh kinh tế đang bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, giá trị phát hành trong nửa cuối năm 2020 sẽ giảm so với nữa đầu năm do Nghị định 81 vừa được ban hành và có hiệu lực từ ngày 1/9/2020. Điểm nhấn chính từ Nghị định mới này khiến cho việc phát hành sau tháng 9 bị ảnh hưởng nặng là việc đợt phát hành sau phải cách đợt phát hành liền trước 6 tháng.

Trong suốt hai năm qua, rất nhiều doanh nghiệp chia nhỏ đợt phát hành để vừa dễ cho các nhà đầu tư tham gia vừa tuân thủ quy định giao dịch dưới 100 nhà đầu tư, thì với việc quy định mới có hiệu lực các doanh nghiệp sẽ buộc phải phát hành lô lớn. Khi đó, tổ chức phát hành có thể gặp khó khăn hơn để tìm kiếm những nhà đầu tư lớn. Do đó, sẽ không quá bất ngờ nếu khối lượng phát hành tăng mạnh từ nay tới trước khi Nghị định có hiệu lực.