Quặng sắt “ế” mua từ nhà máy thuộc 12 dự án thua lỗ của ngành Công Thương được “xuất ngoại”

Bộ Công Thương vừa có văn bản chấp thuận để 3 doanh nghiệp, gồm: CTCP Khai khoáng Minh Đức, Công ty TNHH xây dựng Lan Anh và Công ty TNHH thương mại Hoàng Lan được xuất khẩu tổng cộng 340.000 tấn quặng sắt limonit có nguồn gốc từ mỏ Quý Xa các doanh nghiệp này đã mua từ Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) trong năm 2018, nhưng không tiêu thụ được trong nước.

Cụ thể, Bộ Công Thương cho biết chấp thuận cho các doanh nghiệp xuất khẩu quặng sắt mỏ Quý Xa (quy khô), hàm lượng bình quân 54%Fe theo hợp đồng mua quặng sắt với VTM trong năm 2018, CTCP Khai khoáng Minh Đức 200.000 tấn, Công ty TNHH Xây dựng Lan anh 70.000 tấn, Công ty TNHH Thương mại Hoàng Lan 70.000 tấn.

Các quy định khác về xuất khẩu khoáng sản thực hiện theo quy định tại Thông tư số 12 ngày 5/7/2016 của Bộ Công Thương, định kỳ Công ty phải báo cáo Bộ Công Thương về kết quả thực hiện. Các doanh nghiệp phải ưu tiên bán trong nước, khi các doanh nghiệp trong nước có nhu cầu.

Để việc xuất khẩu đạt mục tiêu đề ra, Bộ Công Thương cũng đề nghị UBND tỉnh Lào Cai chỉ đạo cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát chặt chẽ xuất khẩu quặng sát của doanh nghiệp, đảm bảo việc xuất khẩu đúng chủng loại, khối lượng, chất lượng và nguồn gốc quặng sắt trên.

Nhà máy thép Việt – Trung là 1 trong 12 dự án thua lỗ của ngành Công Thương. Theo báo cáo mới nhất của Bộ Công Thương liên quan đến 12 dự án này, nhà máy thép Việt – Trung và nhà máy sản xuất phân bón DAP số 1 Hải Phòng là 2 dự án hoạt động sản xuất kinh doanh bước đầu có lãi. Theo đó, lãi của nhà máy thép Việt – Trung lên đến 469 tỷ đồng.

Mỏ sắt Quý Xa có trữ lượng trên 120 triệu tấn, trải rộng trên 100 ha trên địa bàn xã Sơn Thuỷ, đây là mỏ sắt có trữ lượng lớn thứ 2 của Việt Nam (sau mỏ Thạch Khê, Hà Tĩnh). Năm 2006, Công ty TNHH Khoáng sản và luyện kim Việt - Trung (VTM) được thành lập. Đây là liên doanh giữa Tổng Công ty Thép Việt Nam, Công ty Khoáng sản Lào Cai và Tập đoàn Gang thép Côn Minh (Trung Quốc), đầu tư  Dự án Nhà máy gang thép Lào Cai và mỏ sắt Quý Xa, quản lý vận hành sản xuất sau khi công trình hoàn thành.

Tổng mức đầu tư cho toàn bộ dự án là gần 337,52 triệu USD, trong đó, Nhà máy gang thép chiếm gần 307 triệu USD, mỏ sắt Quý Xa và hạng mục thành phần là 30 triệu USD. Nhà máy Gang thép Lào Cai giai đoạn 1 có công suất 500.000 tấn phôi thép/năm.

Lý do dự án này nằm trong danh sách 12 dự án thua lỗ thuộc ngành Công Thương do sau gần một thập kỷ khai thác quặng sắt, tháng 6/2014, nhà máy gang thép Lào Cai đã chạy thử. Tuy nhiên, kể từ khi vận hành nhà máy liên tục lỗ lớn. Theo ban lãnh đạo công ty ước tính năm 2015 lỗ 650 tỷ đồng. Nhu cầu vốn lưu động thiếu, thâm hụt tài chính lớn, lỗ luỹ kế, khiến nhà máy không còn đủ vốn để sản xuất kinh doanh. Với mức tiêu thụ thấp, giá bán thấp hơn nhiều so với giá thành sản xuất dẫn đến tình hình tài chính vô cùng khó khăn.