Quốc hội "chốt" 3 luật mới về đất đai có hiệu lực từ 1/8/2024

Sáng 29/6, với 404/469 đại biểu tán thành (chiếm 83,13%), Quốc hội đã thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai số 31/2024/QH15, Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15, Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15.

Theo dự án Luật mới được thông qua, Quốc hội cho phép 3 luật liên quan tới đất đai, là Luật Đất đai, Nhà ở và Kinh doanh bất động sản có hiệu lực từ 1/8/2024. Thời điểm sớm hơn 5 tháng so với thời điểm đã được quyết định trước đó là 1/1/2025. Đồng thời, hai khoản của Điều 200 và Điều 210 của Luật Các tổ chức tín dụng cũng được đề nghị có hiệu lực sớm từ 1/8 để đảm bảo đồng bộ, chặt chẽ khi nhận tài sản đảm bảo của tổ chức tín dụng.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai số 31/2024/QH15, Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15, Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15 sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/8/2025.

Trước khi được Quốc hội thông qua, trình bày báo cáo tiếp thu, chính lý và giải trình dự án Luật, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết, nhiều ý kiến tán thành sự cần thiết ban hành luật, điều chỉnh hiệu lực của 4 luật, tuy nhiên, băn khoăn việc bảo đảm các điều kiện để có thể thi hành luật.

Có ý kiến đề nghị giữ nguyên hiệu lực của các luật từ ngày 1/1/2025 để thời gian từ nay đến ngày 1/1/2025, các cơ quan tập trung xây dựng các Nghị định, Thông tư một cách kỹ lưỡng, chất lượng và các địa phương được tiếp cận với các Nghị định, Thông tư đó để xây dựng các văn bản hướng dẫn của địa phương. Có ý kiến đề nghị làm rõ việc chọn thời điểm có hiệu lực của các luật là từ ngày 1/8/2024.

Về vấn đề này, Chủ nhiệm Vũ Hồng Thanh cho biết, theo báo cáo của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 đã khắc phục hạn chế, vướng mắc của các luật trước đây.

Đồng thời, có nhiều quy định mang tính đổi mới, tiến bộ, được người dân và xã hội kỳ vọng sẽ tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới. Ngoài ra, nhiều quy định trong các luật có thể áp dụng được ngay mà không cần văn bản hướng dẫn chi tiết.

"Việc Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 sớm đi vào cuộc sống không chỉ là mong muốn mà còn là yêu cầu đặt ra của Quốc hội khi biểu quyết thông qua các luật này", Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Quốc hội nhấn mạnh.

Về điều kiện bảo đảm thi hành luật, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết, có ý kiến đề nghị quy định một điều cho phép các đối tượng có quyền lựa chọn thời điểm có hiệu lực của các luật. Ý kiến khác cho rằng nếu cho lựa chọn thời điểm có hiệu lực thì sẽ dẫn đến việc áp dụng không đồng bộ.

Cho ý kiến về nội dung này, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho rằng việc cho phép đối tượng lựa chọn thời điểm có hiệu lực sẽ không bảo đảm tính minh bạch, rõ ràng về chính sách của Nhà nước đối với thời điểm thực hiện các nội dung chuyển tiếp.

Bên cạnh đó cũng có thể dẫn tới việc tùy tiện trong áp dụng các quy định của Luật theo các thời điểm hiệu lực khác nhau, gây khó khăn cho các tổ chức, cá nhân cũng như cơ quan quản lý Nhà nước về lựa chọn thời điểm để thực hiện các hồ sơ, thủ tục liên quan.

Một số ý kiến đề nghị thận trọng và tính toán thời điểm luật có hiệu lực cho phù hợp do quan ngại về tiến độ, lộ trình xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết thi hành luật thuộc trách nhiệm của địa phương.

Về vấn đề này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết tại Báo cáo số 338 ngày 24/6/2024 của Chính phủ về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội, ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế đối với dự án Luật, Chính phủ đã báo cáo về tiến độ ban hành các văn bản của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Bộ, ngành.

Về văn bản hướng dẫn thuộc thẩm quyền của địa phương, theo Báo cáo, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều văn bản đôn đốc các bộ, ngành, địa phương khẩn trương tập trung ban hành các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản.

Trước đó, như Dân Việt đưa tin, tại các buổi thảo luận ở tổ, hội trường kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, nhiều ý kiến ủng hộ sớm thực hiện các luật trên để khơi thông nguồn lực, giúp các địa phương sớm vận hành và triển khai các kế hoạch, dự án…

Bên cạnh đó, một số đại biểu thể hiện lo ngại, việc rút ngắn thời hạn thi hành các luật nói trên có thể ảnh hưởng đến chất lượng các văn bản hướng dẫn. Nhiều đại biểu lo ngại, văn bản hướng dẫn được làm "quấy quá cho xong" ảnh hưởng đến việc thực thi các chính sách luật nói trên.

Tại Hội trường, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh cho biết, để thực hiện tốt Luật Đất đai và Luật Kinh doanh Bất động sản, các quy định, văn bản hướng dẫn, nghị định, quyết định, thông tư và văn bản hướng dẫn của địa phương đã được chuẩn bị rất kỹ.

Ông Khánh tiết lộ, từ lúc Quốc hội đồng ý sửa Luật đất đai, Chính phủ đã yêu cầu cơ quan soạn thảo cùng các cơ quan liên quan thực hiện xây dựng các nghị định và các cái thông tư hướng dẫn theo đúng quy định, thẩm quyền. Chính vì thế, các quy trình thủ tục được thực hiện đầy đủ, không có rút gọn quy trình, không có kiểu làm luật gấp gáp.

"Cái gọi là rút gọn ở đây là rút gọn về thời hạn hiệu lực, thời gian thực thi", ông Khánh cho biết.

Ông Khánh khẳng định: Chính phủ và Quốc hội đồng ý sớm triển khai các luật nói trên dựa trên tinh thần làm đầy đủ các quy trình, thủ tục. Có thực hiện sớm hơn nhưng đầy đủ, đảm bảo cái chất lượng.

Về tác dụng của việc thực thi sớm các luật nói trên, ông Khánh cho rằng, nhiều quy định sẽ khơi thông nguồn lực của đất nước và thu hút nguồn lực và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên, đất đai. Đặc biệt, sẽ giải quyết được nhiều tồn đọng, mong mỏi của người dân và doanh nghiệp.