Reuters: Trung Quốc âm thầm giục Iran kiềm chế Houthi sau lời khẩn cầu của Ả-rập Xê-út

Theo các nguồn tin, Riyadh đã tìm đến Bắc Kinh để nhờ hỗ trợ sau khi Houthi nhanh chóng giành được nhiều vị trí dọc bờ biển Biển Đỏ và quanh eo biển Bab el-Mandeb . Những bước tiến thần tốc này khiến hoạt động xuất khẩu dầu của Ả-rập Xê-út và vận tải biển quốc tế trở nên dễ bị tổn thương hơn.

Trung Quốc công khai kêu gọi kiềm chế, đối thoại và khôi phục hoạt động hàng hải an toàn, nhưng theo các nguồn tin, thông điệp riêng của Bắc Kinh đi xa hơn phát biểu công khai.

Bắc Kinh muốn Iran sử dụng ảnh hưởng họ với Houthi để giúp ngăn xung đột lan rộng hơn sang các tuyến đường năng lượng mà Trung Quốc phụ thuộc.

Ba nguồn tin giấu tên không tiết lộ cách Bắc Kinh truyền đạt thông điệp này. Không rõ liệu vấn đề có được nêu ra trong chuyến thăm của Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đến Trung Quốc ngày 16/9 hay không.

Cũng theo các nguồn tin, Tehran phản hồi rằng ổn định và hòa bình trong khu vực phụ thuộc vào việc chấm dứt cuộc chiến của Mỹ và Israel.

Ba nguồn tin Iran nói rằng các quan chức Trung Quốc không đưa ra bất kỳ lời đe dọa nào, cũng không ám chỉ Bắc Kinh sẽ gây sức ép kinh tế với Tehran nếu Iran không sử dụng ảnh hưởng của họ với Houthi .

Phản hồi đề nghị cho biết ý kiến về thông tin này, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói: “Trung Quốc không muốn chứng kiến căng thẳng khu vực tiếp tục lan sang Yemen và Biển Đỏ. Tình trạng bất ổn khu vực leo thang không có lợi cho bất kỳ bên nào”.

Bộ này nói thêm: “Chủ quyền và an ninh của tất cả các quốc gia cần được tôn trọng, và các cơ sở thiết yếu đối với đời sống người dân không được trở thành mục tiêu tấn công. Trung Quốc kêu gọi chấm dứt những hành động làm tình hình thêm phức tạp và thúc giục các bên giải quyết vấn đề thông qua đối thoại và đàm phán”.

Bộ Ngoại giao Iran và văn phòng truyền thông của chính phủ Ả-rập Xê-út chưa phản hồi đề nghị bình luận.

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Iran trong nhiều năm qua và vẫn là khách hàng mua dầu nhiều nhất của nước này. Theo dữ liệu của hãng phân tích dữ liệu hàng hoá Kpler, các giao dịch mua của Trung Quốc chiếm hơn 80% lượng dầu xuất khẩu bằng đường biển của Iran trong năm 2025, với mức trung bình khoảng 1,4 triệu thùng/ngày.

“Một trong số ít quốc gia vẫn có thể gây sức ép với Iran để kiềm chế Houthi là Trung Quốc”, một nhà ngoại giao phương Tây cấp cao tại khu vực nhận định.

Lực lượng Houthi nổi lên từ những năm 1990 để chống lại ảnh hưởng tôn giáo Sunni của Ả-rập Xê-út tại Yemen. Lực lượng này nhận được sự ủng hộ và hỗ trợ của Iran, là một phần trong “Trục kháng chiến” của Tehran để chống phương Tây và Israel.

Bất kỳ mối đe dọa nào từ Houthi với hoạt động vận tải biển ở Biển Đỏ và qua eo biển Bab el-Mandeb đều có nguy cơ khiến cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu trở nên nghiêm trọng hơn nhiều, trong bối cảnh Iran phong tỏa eo biển Hormuz.

Trong lúc này, Houthi và Ả-rập Xê-út vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công mới qua biên giới.

Houthi cáo buộc Không quân Ả-rập Xê-út thực hiện hàng trăm cuộc không kích, trong khi Riyadh cho biết 1 người Yemen thiệt mạng do mảnh vỡ từ máy bay không người lái bị đánh chặn trong ngày 17/9.

Giao tranh khiến hơn 100.000 người Yemen phải rời bỏ nhà cửa. Một số dân thường tìm cách vượt eo biển Bab el-Mandeb bằng những chiếc thuyền nhỏ để sang Djibouti. Nhiều người mô tả hành trình trên biển đầy nguy hiểm, sợ hãi và thiếu thốn.