Thấy gì từ việc lạm phát tháng 2 cao nhất 4 năm?

Dồn dập cùng đến, nhiều yếu tố đẩy lạm phát tăng

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2 tăng 0,73% so với tháng trước. CPI bình quân 2 tháng đầu năm 2018 so với cùng kỳ năm ngoái tăng 2,9%.

Đánh giá về lạm phát với mức tăng 2 tháng đầu năm so với cuối năm 2017 đạt 1,24%, bộ phận phân tích CTCP Chứng khoán Sài gòn SSI Retail Research cho biết đây là mức cao nhất 4 năm và cũng cao hơn hẳn các nước trong khu vực. Lạm phát tháng 2 của Trung Quốc, nước cũng có Tết Nguyên đán, là 0,6% so với tháng trước, thấp hơn của Việt nam (0,73%).

Nhiều yếu tố dồn dập cùng đến khiến lạm phát của Việt nam tăng cao bao gồm yếu tố mùa vụ, nhu cầu thu mua gạo, giá cả hàng hóa thế giới cùng giá cả một số mặt hàng tăng theo quyết định hành chính.

Cụ thể, theo SSI Retail Research, thời điểm trước Tết vốn luôn chứng kiến giá thực phẩm tăng. Do không còn khủng hoảng chăn nuôi lợn nên giá thịt năm nay tăng khá cao (2,64%). Giá gia cầm tươi sống tăng 2,46%, thủy sản tương sống tăng 3,62% trong tháng 2. Các mặt hàng khác cũng tăng giá như quả tươi tăng 5,24%, bánh kẹo, bơ, cà phê, chè búp khô có mức tăng từ 0,2% đến 4%. Riêng giá rau tươi giảm 1,72% do thời tiết thuận lợi làm tăng nguồn cung ra thị trường.

Nhu cầu thu mua gạo để xuất khẩu tiếp tục đẩy giá gạo tăng, kéo theo CPI Lương thực. Giá lúa khô tại ĐBSCL vào tuần 8/02/2018 là 6.200 – 6.300 đồng/kg, tăng 400đ/kg (~7%) so với thời điểm cuối năm 2017. Giá gạo xuất khẩu trung bình 2 tháng tăng +4.9% so với tháng 12/2017.

Thứ 3 là ảnh hưởng của giá hàng hóa thế giới, cụ thể là giá dầu. Giá dầu thế giới tăng liên tục từ giữa tháng 12/2017 đến hết tháng 01/2018 nên đã ảnh hưởng đến giá trong nước giai đoạn trước Tết. Cụ thể, giá xăng trong nước đã tăng 2 đợt vào 4/01 và 19/01/2018 với mức tăng 1.100 đồng/lít (đối với xăng Ron 95-III). CPI Giao thông 2 tháng đầu năm tăng 1,96%, là nhóm mặt hàng có mức tăng cao thứ 2 sau CPI Thực phẩm.

Cùng đó, giá một số hàng hóa cũng tăng theo các quyết định hành chính, bao gồm quyết định tăng giá điện và tăng giá dịch vụ y tế. Giá điện sinh hoạt tháng 1 tăng 2,64% so với tháng trước do giá điện bình quân được điều chỉnh tăng 6,08% từ ngày 1/12/2017 theo quyết định của Bộ Công Thương. CPI Dịch vụ y tế tăng 2,34% trong tháng 1 do có 9 tỉnh tăng giá dịch vụ y tế cho đối tượng không có thẻ bảo hiểm y tế theo Thông tư 02/2017/BYT.

SSI Research cho rằng nhiều khả năng lạm phát một vài tháng tới sẽ ở mức thấp và có thể âm.

Nguyên nhân bởi giá dầu thế giới đã giảm từ mức đỉnh trên 65 USD/thùng vào đầu tháng 2 xuống còn 60-61 USD/thùng. Giá xăng trong nước đã giảm 400đ/lít với Ron 95-III và sẽ được phản ánh vào lạm phát tháng 3. Cùng đó, các yếu tố mùa vụ sẽ không còn, giá thực phẩm sẽ bình ổn trở lại. Giá lợn tại Trung Quốc đang có xu hướng giảm và có thể ảnh hưởng đến xu hướng giá thịt và gia cầm tại Việt nam.

Đối với giá dịch vụ y tế, đã có tổng cộng 54/63 tỉnh, thành phố đã điều chỉnh tăng giá. Mức tăng ở 9 tỉnh còn lại sẽ không còn nhiều ảnh hưởng. Trong năm 2017, 45 tỉnh đã tăng giá làm CPI dịch vụ y tế tăng 37,3%, tác động làm CPI chung tăng 1,35% so với đầu năm.

Tuy vậy, bộ phận phân tích SSI cho rằng không thể chủ quan với diễn biến lạm phát trong năm 2018 bởi bên cạnh các yếu tố chi phí đẩy, sự hồi phục kinh tế toàn cầu và của kinh tế Việt nam sẽ kéo theo gia tăng nhu cầu, từ đó cũng kéo lạm phát.

"Sự khơi thông cánh cửa xuất khẩu với các mặt hàng nông sản như gạo, cá tra là một ví dụ cho thấy tác động của nhu cầu bên ngoài đến giá hàng hóa trong nước", báo cáo phân tích mới đây nhận định.