Bộ Tài Chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của luật Thuế thu nhập cá nhân .
Bộ này đề xuất nâng mức thu nhập để làm căn cứ tạm khấu trừ thuế . Cụ thể, tổ chức, cá nhân trả tiền lương, tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng mà mức thu nhập từ 3 triệu đồng/lần trở lên thì phải khấu trừ thuế , khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân theo tỷ lệ 10% trên thu nhập trước khi trả thu nhập cho cá nhân (nâng mức hiện hành là 2 triệu đồng/lần lên mức 3 triệu đồng/lần).
Việc nâng ngưỡng thu nhập để làm căn cứ tạm khấu trừ thuế từ 2 triệu đồng/lần lên 3 triệu đồng/lần chưa thực sự thỏa đáng
ẢNH: NGỌC THẮNG
Trao đổi với Thanh Niên, ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường đại học Nguyễn Trãi), cho rằng, đề xuất nâng ngưỡng khấu trừ 10% đối với thu nhập không thường xuyên từ 2 triệu đồng/lần lên 3 triệu đồng/lần là bước điều chỉnh tích cực.
Tuy nhiên, trong bối cảnh thu nhập và mặt bằng giá cả đã có nhiều thay đổi, mức 3 triệu đồng chưa phản ánh đầy đủ thực tế. Đối với nhóm lao động thời vụ, lao động tự do hoặc làm việc ngắn hạn, việc bị khấu trừ ngay từ đầu có thể tạo áp lực về dòng tiền, trong khi thủ tục hoàn thuế còn tương đối phức tạp.
"Có thể cân nhắc để nâng ngưỡng khấu trừ lên mức phù hợp hơn với thực tế thu nhập hoặc thiết kế cơ chế linh hoạt đối với một số nhóm thu nhập thấp", ông Huy nói.
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, phân tích, trong dự thảo, Bộ Tài chính chưa đưa ra cơ sở cho con số 3 triệu đồng.
Theo quy định hiện tại, hợp đồng dưới 3 tháng thì tính thuế 10% và hợp đồng từ 3 tháng trở lên thì tính thuế theo bậc lũy tiến.
Thực tế cho thấy, có nhiều người thu nhập thấp hoặc trung bình trong xã hội, phải làm cam kết, hoặc phải tạm khấu trừ thuế , cuối năm phải làm thủ tục quyết toán thuế để được hoàn lại số thuế thu nhập cá nhân đã khấu trừ trong năm.
Nhiều trường hợp người lao động không được hoàn thuế vì các khó khăn phát sinh như: mất thời gian xin biên lai khấu trừ thuế từ doanh nghiệp, gặp khó khăn vì không rành thủ tục quyết toán thuế , mất chi phí cho bên cung cấp dịch vụ để hoàn thuế…
"Như vậy, quy định tính thuế 10% vô hình trung gây ra thiệt hại (hoặc khó khăn) cho người lao động thu nhập thấp và trung bình ngay tại thời điểm khấu trừ thuế và khi quyết toán thuế ", ông Tuấn nhấn mạnh.
Trong khi đó, những người thu nhập cao phải đóng thuế thu nhập cá nhân theo bậc thuế suất lũy tiến cao, có khi đến 35%. Tuy nhiên, trong năm, họ chỉ tạm thời bị khấu trừ thuế 10% khi trả thu nhập, chỉ đóng thêm thuế khi quyết toán thuế năm.
Từ các phân tích trên, ông Tuấn đề xuất nên bỏ cách tính 10%, tất cả khoản thu nhập có tính chất tiền lương, tiền công đều được tính theo bậc lũy tiến.
Cho phép người nộp thuế làm cam kết để không bị khấu trừ ngay
Đồng tình với đề xuất của Bộ Tài chính, ông Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, lại cho rằng, việc nâng mức thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng/lần lên 3 triệu đồng/lần sẽ khấu trừ thuế 10% không phải điều quan trọng nhất.
Nhiều trường hợp người lao động không được hoàn thuế vì các khó khăn phát sinh
ẢNH: TN
Con số này có thể nâng lên thành từ 5 triệu đồng/lần hay từ 7 triệu đồng/lần cũng không làm thay đổi nhiều về bản chất vấn đề. Bởi nếu có thu nhập vãng lai, tổng thu nhập trong năm sau khi giảm trừ các khoản, người nộp thuế vẫn phải đóng thuế. Việc không khấu trừ luôn có thể còn gây phiền hà hơn cho người nộp thuế.
"Người nộp thuế có thể sẽ rơi vào trường hợp có thu nhập nhiều nơi ngoài cơ quan làm việc chính và do chưa khấu trừ thuế luôn với thu nhập vãng lai nên sẽ phải tự quyết toán thuế cuối năm mà không được ủy quyền cho cơ quan quyết toán thuế ", ông Được nói.
Vị này đề xuất, bên cạnh việc nâng ngưỡng, quan trọng là phải tiếp tục duy trì chính sách cho phép người nộp thuế được làm cam kết, thông báo cho đơn vị chi trả thu nhập vãng lai để tạm thời chưa bị khấu trừ thuế .
Điều này tiến hành trong trường hợp người nộp thuế tự thấy trong năm có tổng thu nhập dưới mức phải nộp thuế ở tất cả các nguồn thu nhập thay vì chỉ duy nhất 1 nguồn thu nhập như trước đây (sau khi đã tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân và người phụ thuộc cũng như các khoản giảm trừ khác).
"Cách làm này giúp giảm thủ tục hành chính như kê khai, nộp thuế, hoàn thuế, từ đó giảm chi phí xã hội; đảm bảo thực tế là người nộp thuế có thu nhập chưa đến ngưỡng phải nộp thuế thì chưa phải nộp thuế", ông Được nhìn nhận.