Cá nhân và doanh nghiệp sẽ được tính thuế khác nhau khi nhận cổ tức.
Mùa chia cổ tức đang đến gần khi nhiều doanh nghiệp công bố kế hoạch phân phối lợi nhuận. Trong bối cảnh chính sách thuế mới nhiều thay đổi, việc chia cổ tức doanh nghiệp kéo theo những thắc mắc quen thuộc về nghĩa vụ thuế đối với người nhận cổ tức. Chúng tôi đã có trao đổi nhanh với Chuyên gia Tài chính Kế toán Bình Vũ - xung quanh vấn đề này.
Nhiều người băn khoăn rằng có “bất công” không khi cá nhân nhận cổ tức phải nộp 5% thuế thu nhập cá nhân, còn tổ chức nhận cổ tức lại được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp?
Bà Bình Vũ: Theo quy định hiện hành, tổ chức nhận cổ tức từ doanh nghiệp khác không phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản cổ tức đó. Lý do là doanh nghiệp chi trả cổ tức đã hoàn thành nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp trước khi phân phối lợi nhuận cho các cổ đông.
Như vậy, tổ chức nhận cổ tức hoàn toàn không phải chịu thuế, còn cá nhân lại phải chịu. Điều này trái với nguyên tắc công bằng về thuế không thưa bà?
Không hẳn. Khoản cổ tức nhận được sẽ được ghi nhận là một nguồn thu nhập của doanh nghiệp và được phản ánh vào kết quả kinh doanh chung của đơn vị. Từ đó, doanh nghiệp sẽ tính toán lãi, lỗ cùng với các hoạt động sản xuất, kinh doanh khác.
Việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản cổ tức nhằm tránh tình trạng đánh thuế hai lần đối với cùng một khoản lợi nhuận đã nộp thuế ở doanh nghiệp chi trả.
Khi cổ tức được chia cho cá nhân, khoản thu nhập này thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân từ đầu tư vốn với thuế suất 5%. Tức là cuối cùng tiền về túi cá nhân, thì vẫn phải chịu thuế.
Nhìn từ góc độ cuối cùng của dòng tiền, ai là người phải nộp thuế?
Xét ở khâu cuối cùng, khi lợi nhuận được phân phối đến cá nhân, người nhận cổ tức vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân 5%.
Có thể hiểu ngắn gọn: doanh nghiệp nhận cổ tức được miễn thuế để tránh đánh thuế chồng lên phần lợi nhuận đã nộp thuế ở doanh nghiệp nguồn; tuy nhiên khi khoản lợi nhuận đó được chia tiếp cho cá nhân, thuế thu nhập cá nhân 5% vẫn được áp dụng theo quy định hiện hành.
Nó tương tự như khi chúng ta hùn hạp vốn kinh doanh, chúng ta có 2 nguồn thu nhập. Một là lương. Hai là phần lợi nhuận được chia. Khi về tài khoản cá nhân, thì cả hai nguồn đó đều phải chịu thuế Thu nhập cá nhân.
Xin cảm ơn bà!
Thu nhập từ đầu tư vốn phải chịu thuế
Theo quy định tại Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân và Điều 3 Nghị định số 65/2013/NĐ-CP, thu nhập từ đầu tư vốn là khoản thu nhập cá nhân phải chịu thuế, nhận được dưới các hình thức:
- Tiền lãi nhận được từ việc cho các tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân kinh doanh, nhóm cá nhân kinh doanh vay theo hợp đồng vay hoặc thỏa thuận vay, trừ lãi tiền gửi nhận được từ các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài theo hướng dẫn cụ thể.
- Cổ tức nhận được từ việc góp vốn mua cổ phần.
Mức đóng thuế TNCN đối với thu nhập từ cổ tức là bao nhiêu?
Mức thuế TNCN đối với nguồn thu nhập từ việc chia cổ tức được tính theo quy định tại Điều 10 Thông tư 111/2013/TT-BTC như sau:
Số thuế thu nhập cá nhân phải nộp = thu nhập tính thuế x thuế suất 5%.
Cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán thì ai là người khai thuế và nộp thuế TNCN?
Người khai thuế và nộp thuế trong trường hợp cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán được quy định tại điểm d khoản 5 Điều 7 Nghị định 126/2020/NĐ-CP như sau:
- Tổ chức, cá nhân thực hiện khai thuế thay, nộp thuế thay cho người nộp thuế phải có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các quy định về khai thuế, nộp thuế như quy định đối với người nộp thuế tại Nghị định này, bao gồm:
- Tổ chức khai thuế thay và nộp thuế thay cho cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán; cá nhân là cổ đông hiện hữu nhận thưởng bằng chứng khoán; cá nhân được ghi nhận phần vốn tăng thêm do lợi tức ghi tăng vốn; cá nhân góp vốn bằng bất động sản, phần vốn góp, chứng khoán. Thời điểm khai thuế thay và nộp thuế thay được thực hiện khi cá nhân phát sinh chuyển nhượng chứng khoán cùng loại, chuyển nhượng vốn, rút vốn. Cụ thể như sau:
- Đối với cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán; cá nhân là cổ đông hiện hữu nhận thưởng bằng chứng khoán thì tổ chức có trách nhiệm khai thuế thay và nộp thuế thay cho cá nhân đối với thu nhập từ đầu tư vốn khi cá nhân chuyển nhượng chứng khoán cùng loại như sau:
Như vậy, trường hợp cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán thì tổ chức sẽ khai thuế thay và nộp thuế thay cho cá nhân.
Phan Trang