Trỗi dậy sau khủng khoảng 3: Việt Nam - Ngôi sao mới của thị trường vốn cổ phần tư nhân

Những nhà đầu tư "cá voi" trên thị trường

Kể từ đầu năm, Việt Nam chứng kiến nhiều thương vụ đầu tư vốn cổ phần tư nhân đạt giá trị hàng trăm triệu USD. Nổi bật nhất là Alibaba Group và Baring Private Equity Asia đầu tư vào The CrownX (đơn vị tích hợp Masan Consumer và WinMart/WinMart+) 400 triệu USD cho 5,5% cổ phần.

Mới đây, The CrownX tiếp tục thông báo nhận 340 triệu USD vốn đầu tư từ SK Group, một trong những chaebol top đầu Hàn Quốc. Thậm chí, Masan còn đang để ngỏ mục tiêu huy động thêm từ 200 – 300 triệu USD vào The CrownX khi kết thúc năm nay. Nếu điều này trở thành sự thật, chỉ riêng các thương vụ đầu tư vào The CrownX đã đóng góp xấp xỉ 1 tỷ USD cho thị trường đầu tư vốn cổ phần tư nhân của Việt Nam.

Trong quá khứ, thương vụ đầu tư PE đáng chú ý nhất là do KKR và Temasek dẫn đầu, rót 650 triệu USD mua 6% cổ phần Vinhomes, nhà phát triển bất động sản số 1 Việt Nam năm 2020. Năm nay, KKR cũng ghi dấu ấn khi đầu tư 100 triệu USD vào công ty giáo dục EQuest.

Những thương vụ kể trên cho thấy Việt Nam đã đạt được những dấu mốc thành công đáng kể trên thị trường đầu tư vốn cổ phần tư nhân, thu hút những nhà đầu tư "cá voi" hàng đầu trong khu vực, thậm chí trên toàn cầu.

Vai trò đặc biệt

Cách đây 15 năm, VinaCapital chọn chiến lược đầu tư vào vốn cổ phần tư nhân Việt Nam như một cách tạo ra sự khác biệt cho chính mình. Khi là một nhà đầu tư PE, các quỹ đầu tư có tầm nhìn rõ ràng hơn, thẩm định kỹ càng về tài chính, bộ máy điều hành, các vấn đề về môi trường – xã hội – quản trị (ESG) của các công ty. Và hầu hết các trường hợp, quỹ đầu tư PE góp phần giúp cải thiện chất lượng của các doanh nghiệp mà họ đầu tư lên rất nhiều.

Mekong Capital, quỹ đầu tư được thành lập năm 2001 bởi Chris Freud đến nay đã thực hiện khoảng 40 khoản đầu tư vào các công ty Việt Nam. Đầu năm nay, công ty này ra mắt quỹ đầu tư thứ năm (MEF IV) với tổng số vốn đầu tư cam kết 246 triệu USD, lớn gấp đôi quỹ trước đó. MEF IV đặc biệt tập trung vào các ngành bán lẻ, giáo dục, nhà hàng, dịch vụ tiêu dùng, hàng tiêu dùng nhanh, chăm sóc sức khỏe thường rót vào các doanh nghiệp đầu tư từ 10 – 35 triệu USD.

VinaCapital và Mekong Capital là những công ty quản lý quỹ, song hành cùng sự phát triển của thị trường vốn cổ phần tư nhân Việt Nam từ những ngày đầu. Trên thực tế, hàng chục công ty vốn hóa tỷ đô niêm yết trên sàn chứng khoán hiện nay đều từng được các quỹ tham gia khi còn là công ty tư nhân.

Theo thời gian, các quỹ đầu tư PE đóng vai trò quan trọng trong việc ươm tạo các công ty gia đình, hỗ trợ không chỉ về tài chính, quản trị, văn hoá… góp phần đưa Việt Nam trở thành thị trường đầu tư quy mô lớn của khu vực với các doanh nghiệp hấp dẫn.

COVID-19 và những cơ hội "trỗi dậy"

Bên cạnh những thành công về chất lượng các thương vụ đầu tư, đại dịch COVID-19 và đặc biệt là những tác động nặng nề của làn sóng thứ tư đã gây không ít xáo trộn với thị trường và các quỹ đầu tư vốn cổ phần tư nhân Việt Nam.

Các quỹ có danh mục phân bổ vào bất động sản, khách sạn, nhà hàng, bán lẻ, chuỗi cung ứng liên quan… là các lĩnh vực dễ bị tổn thương. Điều này nhiều khả năng ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lời của các khoản đầu tư.

Ở chiều ngược lại, có lẽ không bất ngờ nếu một số quỹ PE tận dụng điều kiện kinh doanh trong năm đại dịch để thực hiện các thương vụ đầu tư với mức định giá hấp dẫn hơn, với kỳ vọng phục hồi mạnh mẽ hậu COVID. Các lĩnh vực được quan tâm đặc biệt bao gồm: bất động sản, logistics, chăm sóc sức khoẻ, giáo dục, chuỗi cung ứng và cơ sở hạ tầng.

Ngoài ra, một xu hướng đáng chú ý trong năm nay là các công ty khởi nghiệp về công nghệ thu hút được sự chú ý nhiều nhất trên thị trường vốn cổ phần tư nhân của Việt Nam, cụ thể là với thương mại điện tử và fintech.

Trong số thứ 3 của chuỗi talk show "Trỗi dậy sau khủng hoảng", Trí thức trẻ sẽ có cuộc trò chuyện với ông Andy Ho – Giám đốc Điều hành kiêm Trưởng Bộ phận Đầu tư, Tập đoàn VinaCapital, người có 15 năm kinh nghiệm đầu tư trên thị trường Việt Nam và có hiểu biết sâu sắc về thị trường vốn cổ phần tư nhân.

Buổi trò chuyện sẽ đề cập đến nhiều khía cạnh của hoạt động đầu tư PE tại Việt Nam: Sự phát triển và trưởng thành của thị trường, ảnh hưởng của hoạt động đầu tư sau tác động của đại dịch, góc nhìn về quản trị điều hành – chất lượng của các doanh nghiệp, các lĩnh vực đầu tư hấp dẫn mở ra sau đại dịch, việc áp dụng các tiêu chuẩn ESG…

Chương trình sẽ lên sóng vào lúc 14h ngày 3/12/2021.