Tỷ lệ container hàng hóa phải nằm chờ ở cảng tăng 75%

Trang tin chuyên về hàng hải Seatrade Maritime News dẫn lời Giám đốc điều hành Ocean Insights Josh Brazil cho biết so với tháng 11, tỷ lệ container hàng hóa bị "rớt tàu" phải nằm lại 20 cảng hàng đầu thế giới tăng 75% trong tháng 12. Trong đó, cảng Klang của Malaysia có tỷ lệ hàng hóa phải nằm lại cảng cao nhất, đạt 55%, tăng 9% so với tháng 11. Đây là tháng thứ 2 liên tiếp cảng này có tỷ lệ container hàng hóa phải nằm tại cảng tăng đột biến, dẫn đầu danh sách 9 cảng nhộn nhịn hàng đầu thế giới được Ocean Insight khảo sát.

Tỷ lệ hàng hóa phải nằm lại cảng trong tháng 12 so với tháng 11. Ảnh: Chụp màn hình.

Tiếp đến là Thượng Hải (Trung Quốc), tỷ lệ container hàng hóa phải nằm lại cảng và chờ chuyến sau là 37%, tăng 7% so với tháng trước đó. Cảng Jebel Ali (Du bai) và Busan (Hàn Quốc) xếp vị trí thứ 3, có mức tăng 7% trong tháng 12, tương ứng với tỷ lệ 41% và 33%. Cảng Singapore và Hong Kong dù có mức tăng thấp nhất nhưng tỷ lệ hàng phải nằm lại cảng vẫn cao, lần lượt ở mức 42% và 33%.

Trong khi đó, một số cảng có tỷ lệ hàng hóa lên tàu đúng thời gian so với kế hoạch trong tháng 12 phải kể đến như Cao Hùng (Đài Loan), Ninh Ba – Zhoushan (Trung Quốc) và Tanjung Pelepas (Malaysia).

Ông Josh Bazil cho rằng việc tăng cường công suất, năng lực vận tải của hãng tàu vẫn chưa "thấm" so với nhu cầu hàng hóa cần được vận chuyển.

Cũng theo số liệu từ Ocean Insights, cảng lớn thứ 3 thế giới Ninh Ba – Zhoushan đã ghi nhận tình trạng cứ 10 container hàng hóa thì có 4,3 container phải nằm lại cảng để chờ chuyến tàu tiếp theo, vào tháng 10, cao hơn 1 container so với tháng 9.

CEO logistics Matson Matt Cox nhận định: “Một mùa vận tải bất thường. Chúng tôi ghi nhận sự tắc nghẽn cục bộ ở châu Á, hàng hóa sẵn sàng lên tàu nhưng lại bị chuyển sang lịch tiếp theo. Nhiều hãng vận tải biển quốc tế khác đang liên tục bổ sung sức tải. Không ai biết chính xác thời điểm bao giờ tình trạng này sẽ kết thúc".

Tỷ lệ container hàng hóa bị "rớt tàu" phải nằm lại 20 cảng hàng đầu thế giới tăng 75% trong tháng 12.

Cùng lúc đó, Việt Nam đã ghi nhận tình trạng giá cước vận tải tăng 2-10 lần, tùy theo chặng, tính từ tháng 11/2020. Cụ thể, cước thuê container đi Anh là 1.420 USD/container 20 feet vào tháng 10, con số này đã tăng lên 5.420 USD vào tháng 11 và lên mức 7.200 USD vào tháng 12. Hay như cước thuê container từ Thái Lan về Việt Nam là 60 USD/container, kể từ tháng 10 trở về trước, tuy nhiên mức giá này đã tăng lên gấp 10 lần vào tháng 11. Đồng thời, cước thuê container từ Việt Nam đi Los Angeles (Mỹ) tháng 11 đã cao hơn 4.000 USD/container so với thời điểm tháng 10, vào khoảng 700-1.000 USD.

Trong báo cáo gửi Thủ tướng vào tháng 12, Bộ Công Thương lý giải do tác động của dịch Covid-19, việc giãn cách xã hội, năng lực xử lý hàng ở cảng EU và Bắc Mỹ sụt giảm khiến hãng tàu phải cắt giảm tuyến, gây thiếu hụt chuyến và container rỗng. Dịch Covid-19 còn làm cho năng lực sản xuất ở Mỹ Latinh, Đông Âu, Nam Á bị sụt giảm, vì vậy, Mỹ và EU phải tăng cường nhập khẩu từ Đông Á, trong đó có Trung Quốc và Việt Nam. Hai yếu tố cộng hưởng đã đẩy giá thuê container lên cao.

Trước tình trạng này, hãng tàu kiến nghị cơ quan chức năng xem xét giải quyết hơn 3.000 container vô chủ ở cảng để lấy nguồn container rỗng phục vụ hoạt động xuất khẩu.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Cẩn, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan cho biết việc này không dễ dàng bởi số container hàng vô chủ tại cảng chủ yếu là hàng nhập lậu vi phạm, nói chung là rác thải. Toàn bộ container phải được chuyển về nước xuất khẩu, tái xuất đến tận cùng nước xuất khẩu sang Việt Nam như Philippines xuất ngược trở lại Canada.

Lãnh đạo Tổng cục Hải quan cho biết đang báo cáo cấp trên về hướng xử lý số container hàng tồn đọng quá 90 ngày. Bên cạnh đó, việc xử lý mất rất nhiều thời gian và container phải dùng để xuất trả lại cùng với hàng hóa nên không thể kỳ vọng việc giải quyết container vô chủ để có được container rỗng và kéo được giá cước vận tải xuống thấp.

Ngoài ra, Tổng cục Hải quan còn đặt vấn đề, sản xuất container không đòi hỏi công nghệ cao, không quá khó, thị trường quyết định nguồn cung sản phẩm, doanh nghiệp Việt có đầy đủ khả năng để sản xuất vỏ container nói trên.

“Vấn đề mấu chốt là phải làm rõ tại sao doanh nghiệp vận tải lại tăng giá cao như vậy?", ông Cẩn đặt câu hỏi.

Ngày 15/1, Chính phủ đã có chỉ đạo về việc chi phí xuất nhập khẩu hàng hóa gia tăng do hiện tượng tăng giá thuê tàu và container, trong đó yêu cầu Bộ Công Thương và Bộ Giao thông vận tải kiểm tra, làm rõ và xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật trong việc tăng giá thuê tàu và container (nếu có).