Về thôi Theresa May

Sáng thứ sáu 24/5, bà May váy đỏ thắm tuyên bố kết thúc triều đại của mình bằng phát biểu dài 949 từ. Diễn ngôn trong 6 phút 55 giây đề cập nỗ lực “phụng sự không phải cho một nhóm đặc quyền mà cho toàn thể nhân dân”. Để rồi cuối cùng: “Thật buồn, tôi không thể làm được thế”.

Nhớ lại hè 2016, bà May tin rằng mình đã xuất hiện đúng lúc, thời điểm đa số người Anh muốn rời EU. Nhiều người cảnh báo bà đã sai. Chức thủ tướng lúc này “là chén rượu cực độc”, Nicholas Allen, giảng viên chính trị tại Đại học London, nói. “Chưa thủ tướng nào kể từ 1945 phải đối mặt” với tình thế “bị chia rẽ khủng khiếp đến thế”.

Trong hoàn cảnh ấy, sai lầm đầu tiên xuất hiện. Nhằm tăng số nghị sỹ ủng hộ tại quốc hội, bà May quyết định tổ chức bầu cử sớm vào 8/6/2017. Jeremy Corbyn, thủ lĩnh lắm thủ đoạn của Công Đảng đối lập, đã làm hỏng toan tính của bà.

Dấu hiệu đi xuống tới mức người ta bắt đầu sưu tập điềm gở. Tại hội nghị đảng Bảo Thủ 4/10/2017, thủ tướng ho liên tục lúc diễn thuyết. Bà gắng nói không thành tiếng thì hàng chữ sau lưng rơi khỏi tường. Tại hội nghị đảng năm 2018, bà buột miệng về một thất bại toàn triệt (debacle).

Từ đó bà May bị phản đòn tới tấp. Hai lần quốc hội bỏ phiếu bất tín nhiệm và ba lần không thông qua dự thảo Brexit. Sai lầm cuối cùng là nhượng bộ Công Đảng bằng cách đồng ý hồi đầu tuần rồi cho tổ chức trưng cầu dân ý lần hai.

Có điều vùi dập ác liệt tứ phía hiển lộ cả mặt tích cực. Ai nấy thanh thiên bạch nhật mắng nhiếc khuyên bảo chứ không có đâm sau lưng. Hơn nữa, không thấy cảnh thù muôn đời muôn kiếp “không khen”. Từ chức hôm 22/5 nhằm dứt khoát phản đối sai lầm liên tiếp của thủ tướng, lãnh đạo Hạ viện Andrea Leadsom vẫn coi bà May “thực tâm tận tụy với đất nước và với bổn phận”. Còn Boris Johnson cùng trong đảng Bảo thủ nhưng tấn công thủ tướng dữ dội luôn xem bà May “là một chính khách cực kỳ có phẩm cách”.

Bà khóc khi ra về cùng phu quân không chỉ vì sự nhẫn tâm của đối thủ mà còn bởi sai lầm của bản thân. Song bà vẫn trân trọng chính nền dân chủ đã gây ra hậu quả thê thảm cho mình: “Nền chính trị của chúng ta có thể căng như dây đàn nhưng có quá nhiều tác động tích cực cho nước ta. Tôi tự hào về nó. Lạc quan về nó biết bao”.