Vì sao Chính phủ Mỹ đặt mua trước 10 triệu liều thuốc điều trị COVID-19 của Pfizer dù thuốc chưa được cấp phép?

Vào ngày thứ Năm, Pfizer công bố đã đồng ý với thỏa thuận trị giá 5,29 tỷ USD với Mỹ để cung cấp đủ thuốc điều trị COVID-19 cho khoảng 10 triệu người nếu các nhà chức trách y tế "bật đèn xanh".

Theo WSJ, thuốc kháng virus của Pfizer có tên Paxlovid hiện đang được Cơ quan Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) xem xét. Quyết định cuối cùng sẽ có trước thời điểm cuối năm nay.

Theo các điều khoản của thỏa thuận này, chính phủ Mỹ sẽ trả 529USD cho mỗi liều thuốc điều trị COVID-19 bao gồm 30 viên trong vòng 5 ngày. Cứ hai ngày một lần, bệnh nhân sẽ uống hai viên Paxlovid và thêm liều thuốc kháng virus khác có tên ritonavir.

Giá thuốc Paxlovid hiện đang dưới mức 700USD/liều mà chính phủ Mỹ chấp nhận chi trả cho thuốc molnupiravir, loại thuốc điều trị qua đường uống của Merck & Co và Ridgeback Biotherapeutics LP hiện đang được rà soát bởi FDA. Chính phủ Mỹ đã chấp thuận sẽ mua 3,1 triệu liều mulnupiraivir với số tiền khoảng 2,2 tỷ USD.

Dù loại thuốc nào được FDA cấp phép, quyết định này cũng sẽ đánh dấu bước ngoặt trong quá trình điều trị COVID-19. Những người điều trị tại nhà không lâu sau khi họ có những triệu chứng đầu tiên sẽ có thể tránh được khả năng phải nhập viện. Các biện pháp điều trị COVID-19 hiện đang được sử dụng chủ yếu trong các bệnh viện và tại các phòng khám của bác sỹ.

Tổng thống Biden cho biết nước Mỹ đang sẵn sàng mua thuốc một khi thuốc được cấp phép.

"Chính quyền của tôi đang có những chuẩn bị cần thiết nhằm đảm bảo rằng các phương thức điều trị hoàn toàn dễ tiếp cận và miễn phí. Thông tin liên quan đến các loại thuốc điều trị COVID-19 rất tích cực. Hoạt động điều trị COVID-19 sẽ có thêm những vũ khí mới giúp chúng ta tìm hướng ra khỏi đại dịch COVID-19", ông Biden nói.

Nếu các nhà quản lý chấp thuận cho thuốc Paxloid, Pfizer có thể bắt đầu giao thuốc năm nay và tiếp tục trong năm sau, theo công ty và ông Biden.

Theo Pfizer, hãng đã sử dụng hệ thống tính giá phân tầng đối với thuốc Paxloid điều trị COVID-19, cũng giống như cách mà hãng đã tính giá vaccine COVID-19. Theo đó, các nước giàu sẽ phải trả giá cao hơn so với nhóm nước thu nhập trung bình.

Hãng Pfizer đã phát triển thuốc Paxlovid trong phòng nghiên cứu của riêng họ. Trong giai đoạn cuối cùng, Paxlovid đã được các nhà nghiên cứu kết luận an toàn và giúp giảm rủi ro nhập viện hoặc tử vong đến 89% với những người có độ rủi ro cao, có triệu chứng COVID-19 nhẹ nếu họ dùng thuốc trong vòng 3 ngày tính từ khi được chẩn đoán phát bệnh.

Vào ngày thứ Ba, hãng dược phẩm Pfizer công bố thỏa thuận cho phép thuốc điều trị COVID-19 do hãng sản xuất sẽ được bán với giá rẻ tại 95 quốc gia nghèo hiện đang là nơi sinh sống của khoảng hơn nửa dân số thế giới.

Theo New York Times, thỏa thuận này tiếp nối cho thỏa thuận mà Merck ký kết vào tháng trước, cùng với nó, các thỏa thuận này sẽ dọn đường cho hoạt động sản xuất trên quy mô lớn hai loại thuốc kháng virus có khả năng thay đổi hướng diễn biến của đại dịch COVID-19 bằng cách ngăn các ca nặng và tử vong.

Người đứng đầu tổ chức Knowledge Ecology International, ông James Love, nhận xét: "Trên thực tế, hiện nay đang có hai nhà sản xuất thuốc điều trị COVID-19 được cấp phép, và rõ ràng điều này trái ngược hoàn toàn với việc cấp phép còn vô cùng hạn chế với các doanh nghiệp sản xuất vaccine".

Theo thỏa thuận mới nhất, Pfizer sẽ cấp phép bản quyền miễn phí sản xuất thuốc điều trị COVID-19 cho Medicines Patent Pool, một tổ chức phi lợi nhuận được bảo trợ bởi Liên hợp quốc (UN).

Theo đó, các nhà sản xuất khác sẽ được cấp giấy phép con. Họ sẽ nhận được công thức sản xuất thuốc điều trị COVID-19 của Pfizer và có thể bán công thức này cho việc sử dụng tại khoảng 95 quốc gia đang phát triển, chủ yếu tại châu Phi và châu Á một khi các nhà chức trách địa phương cấp phép cho loại thuộc này.

Tổ chức Medicines Patent Pool cũng đã có được thỏa thuận thương tự với Merck về việc nhận được công thức thuốc điều trị COVID-19 của Merck. Thuốc của Merck sẽ được sản xuất và bán với giá rẻ tại 105 quốc gia nghèo trên thế giới.

Tuy nhiên, hiện vẫn tồn tại nhiều lo lắng liên quan đến việc liệu các biện pháp mới nhất có đủ để đảm bảo nguồn cung thuốc điều trị COVID-19 cho những nước hiện vẫn đang tiếp tục thiếu vaccine COVID-19.