Vụ 'ly hôn' Nissan-Tan Chong và những cuộc 'hôn phối' đáng chú ý trên thị trường ô tô Việt Nam

Thị trường ô tô trong nước tiếp tục thêm một thay đổi lớn mới khi Nissan sắp kết thúc hợp tác liên doanh với tập đoàn Tan Chong trong việc phân phối thương hiệu xe này tại Việt Nam. Việc ngừng nhập khẩu và phân phối xe Nissan trong nước bắt đầu có hiệu lực từ ngày 9/12/2018, còn hợp tác liên doanh sẽ chấm dứt vào ngày 10/9/2019.

Tan Chong Motor Holdings Bhd (TCMH) cho biết việc chấm dứt hợp tác này không ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động của công ty. Công ty con ETCM của TCMH đang tiếp tục thương thảo thêm với Nissan Motor để tìm phương án thay thế và lợi ích chung ở thị trường Việt Nam.

Tập đoàn mẹ chiều 16/12 phát đi thông báo cho biết: "Nissan Motor đang cân nhắc các phương án phù hợp nhất để nâng cao hơn nữa hiệu quả kinh doanh tại Việt Nam - thị trường đang phát triển mạnh mẽ trong những năm qua, nhằm mang đến cho khách hàng trong nước các sản phẩm, dịch vụ mang chất lượng toàn cầu".

Dẫu vậy, "việc sắp xếp lại hoạt động kinh doanh đang được tiến hành, do đó chúng tôi chưa thể chia sẻ chi tiết vào thời điểm này", hãng xe Nhật khẳng định.

Trong khi đó, phía Nissan Việt Nam trấn an người tiêu dùng bằng cách nhấn mạnh "trong thời gian tới, hoạt động kinh doanh của Nissan Việt Nam vẫn tiếp tục được duy trì như thường lệ". Buổi lễ ra mắt và công bố giá bán của mẫu SUV 7 chỗ hoàn toàn mới Terra vẫn được thực hiện vào ngày mai tại Hà Nội.

Hiện chưa rõ thương hiệu Nissan có được chuyển quyền phân phối cho đơn vị khác hay không. Nguyên nhân chấm dứt hợp tác chưa được tiết lộ.

Trước Nissan, đã có những thương hiệu khác đổi nhà phân phối hay thậm chí mất luôn đơn vị đại diện tại Việt Nam. Một số trong đó có liên quan tới gian lận trong kinh doanh, còn một số khác là bởi thay đổi chiến lược.

Năm 2018, VinFast công bố thương vụ mua lại GM Việt Nam (trước đây là Vidamco). Theo thỏa thuận hợp tác giữa VinFast và GM được ký kết ngày 28/6, dòng xe Chevrolet sẽ được VinFast tiếp quản. Công ty con của VinFast sở hữu toàn bộ hệ thống đại lý, xưởng dịch vụ Chevrolet và nhà máy của GM Việt Nam hiện hành. Theo kế hoạch ban đầu, VinFast sẽ chỉ nhập khẩu xe của GM và lắp ráp những mẫu xe riêng của mình.

THACO nhận quyền phân phối xe BMW và MINI là một trong những sự kiện đáng nhớ nhất vào trong năm 2017. Euro Auto từng là doanh nghiệp bán xe BMW và MINI chính hãng tại Việt Nam. Gian lận giấy tờ nhập khẩu bị phanh phui, Euro Auto mất quyền phân phối thương hiệu xe này. Trước Euro Auto, VMC là đơn vị lắp ráp và phân phối xe BMW. THACO nhập khẩu xe BMW và MINI chính thức từ năm 2018.

Jaguar và Land Rover cũng từng trải qua lần thay nhà phân phối. Tháng 10/2016, CTCP Tập đoàn Tân Thành Đô bị truy thu 719,5 tỷ đồng tiền thuế (gồm thuế nhập khẩu, thuế TTĐB và VAT) sau khi bị phát hiện khai báo trị giá hải quan thấp. Từ tháng 8/2017 đến nay, công ty TNHH Đại Á là đơn vị nhập khẩu chính hãng xe thuộc 2 hãng trên.

Renault không may mắn như những thương hiệu trên. Auto Motor Vietnam, công ty con của tập đoàn Jean Rouyer Automobile (Pháp), đã phải bán "quyền phân phối" xe Renault trong năm 2017 sau khi thua lỗ nặng. Doanh nghiệp này đã đưa cái tên Renault tiếp cận khách hàng Việt từ năm 2010. Tính đến thời điểm này, hãng xe Pháp vẫn chưa có đại diện phân phối khác tại Việt Nam.

Ở mảng xe thương mại, Hyundai và Fuso là 2 hãng xe cùng có sự thay đổi nhà phân phối vào cuối năm 2017. Hyundai thương mại được quy về một mối độc quyền, còn Fuso tại Việt Nam "đổi chủ".

Từ tháng 9/2017, Hyundai Thành Công là đơn vị độc quyền phân phối xe Hyundai thương mại tại Việt Nam, thành lập liên doanh HTCV. Trước đó, những dòng xe tải và xe buýt Hyundai được bán bởi các công ty như THACO, VEAM hay Nam Việt…

THACO nhận quyền phân phối các dòng xe tải và xe buýt Fuso từ tay Mercedes-Benz Việt Nam sau khi chuyển toàn bộ mảng Hyundai thương mại sang tay Hyundai Thành Công. Doanh nghiệp này sản xuất, lắp ráp các chủng loại xe tải Fuso và xe buýt Rosa, đồng thời tận dụng cụm linh kiện, động cơ để lắp các xe buýt khác.