Xuất khẩu cá tra Việt Nam sang EU có dấu hiệu ấm dần

Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP) cho biết, tính đến nửa đầu tháng 5/2019, giá trị xuất khẩu cá tra sang thị trường EU đạt 105,2 triệu USD, tăng 31,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu sang 4 thị trường đơn lẻ lớn nhất là Hà Lan tăng 12,2%; Anh tăng 59,4%; Đức tăng 61,6% và Bỉ tăng 63,8% so với cùng kỳ năm trước.

Trong lịch sử hơn 10 năm xuất khẩu cá tra, EU vẫn là thị trường truyền thống và lớn nhất của các doanh nghiệp cá tra Việt Nam. So với những năm 2008-2009, giá trị xuất khẩu cá tra sang EU giảm. Tuy nhiên, đây vẫn được coi là thị trường trọng tâm và không thể đánh mất của các doanh nghiệp cá tra.

2 năm trở lại đây, giá trị xuất khẩu cá tra sang EU tăng trưởng lạc quan trở lại là do nhu cầu nhập khẩu tại nhiều thị trường tăng, giá cá tra nhập khẩu trung bình cũng tăng từ 2-2,6 USD/kg năm 2016-2017 lên 2,8 - 3,5 USD/kg vào năm 2018 và 3 tháng đầu năm nay, giá cá tra nhập khẩu trung bình của EU đạt 2,93 - 3,55 USD/kg. Hơn nữa, xuất khẩu cá tra, basa sang Trung và Đông Âu dự báo tăng trong thời gian tới.

Ngoài những ảnh hưởng tích cực đang diễn ra tại nhiều thị trường nhỏ lẻ tại EU thì Hiệp định EVFTA được thông qua và ký kết. VASEP dự báo, sau khi FTA này có hiệu lực, xuất khẩu cá tra sẽ có nhiều cơ hội hơn nữa. Với 2 sản phẩm cá tra, basa chủ lực là: cá tra phile tươi, ướp lạnh (HS 030432) thuế sẽ giảm từ 9% xuống 0% sau 3 năm; cá tra phile đông lạnh (HS 030462) sẽ giảm từ 5,5% xuống còn 0% sau 3 năm EVFTA có hiệu lực. Sản phẩm cá tra đông lạnh (HS 030324) được xóa bỏ thuế trong vòng 3 năm từ mức 8% như hiện nay.

Theo Trung tâm Thương mại Thế giới (ITC), kể từ năm 2018 đến quý I/2019, giá nhập khẩu cá tra trung bình tại Hà Lan - thị trường xuất khẩu cá tra lớn nhất của Việt Nam trong khối EU trong 5 tháng đầu năm 2019, đang khá tốt, trong đó, sản phẩm cá tra, basa (HS 030432) đang có mức giá cao từ 7,9 - 9,2 USD/kg, sản phẩm; sản phẩm cá tra HS (030324) dao động ở mức 2,2 - 2,4 USD/kg.

Ngoài ra, xuất khẩu cá tra sang Anh cũng tăng trưởng khả quan, trong đó, 2 nhóm sản phẩm là cá tra phile đông lạnh (HS 030462 và HS 030272) cũng đang được nhập khẩu nhiều hơn tại thị trường này.

Giá cá tra, basa nhập khẩu trung bình của Áo, Đan Mạch, Đức, Phần Lan cũng đang ở mức cao hơn so với các nước trong khu vực.

Như vậy, những thuận lợi đã và đang diễn ra tại EU bên cạnh những cơ hội về mặt thuế quan sau khi EVFTA có hiệu lực dự báo sẽ mang đến cho cá tra, basa Việt Nam mức tăng trưởng còn khả quan hơn. Ngoài việc gia tăng sản phẩm chất lượng cao, giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu, hình ảnh cá tra tại EU, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cũng cần có những chiến lược riêng cho từng thị trường.