Nga đang trở thành bên hưởng lợi lớn từ cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran, khi giá dầu tăng cao và việc tạm thời nới lỏng các lệnh trừng phạt làm tăng giá trị và khối lượng xuất khẩu dầu thô của nước này, các nhà phân tích nói với CNBC.
Xung đột ở Trung Đông đã làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu tăng mạnh trong bối cảnh lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung ở eo biển Hormuz, một trong những hành lang năng lượng quan trọng nhất thế giới.
“Nga sẽ thu được lợi nhuận từ giá dầu tăng cao, đặc biệt là khi Mỹ đã nới lỏng các hạn chế đối với việc bán dầu thô của Nga cho Ấn Độ”, Saul Kavonic, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu năng lượng tại MST Marquee, cho biết.
Giá dầu đã tăng vọt lên hơn 100 đô la một thùng vào ngày 9/3 khi các nhà giao dịch tính đến rủi ro rằng xung đột ở vùng Vịnh có thể làm gián đoạn các chuyến hàng qua eo biển Hormuz, một điểm nghẽn vận chuyển khoảng một phần năm nguồn cung dầu của thế giới.
Ngay cả khi giá dầu giảm khoảng 7% vào ngày 10/3 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ra tín hiệu rằng cuộc xung đột với Iran có thể sớm kết thúc, giá dầu vẫn cao hơn khoảng 27% so với trước khi xung đột nổ ra.
Giá dầu Brent chuẩn quốc tế đã giảm mạnh hôm 10/3 nhưng vẫn ở mức rất cao.
Đối với Nga, quốc gia vẫn là một trong những nhà xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây, sự tăng giá này là tin vui lớn.
Henning Gloystein, giám đốc điều hành về năng lượng và tài nguyên tại Eurasia Group, cho biết Nga đã “hưởng lợi rất lớn” từ cuộc khủng hoảng sau khi Washington cấp cho Ấn Độ sự miễn trừ tạm thời cho phép nước này tiếp tục mua dầu thô của Nga.
Ông nói: “Các lô hàng đã được bán với giá khoảng 90 đô la một thùng, vì vậy đây là sự tăng giá và khối lượng bán hàng lớn đối với Nga”, so với khoảng 50 đô la trước xung đột Iran
Muyu Xu, một nhà phân tích cấp cao tại Kpler, cũng đồng tình rằng việc Ấn Độ nối lại hoạt động mua dầu đã giúp nâng giá dầu thô của Nga đồng thời giải quyết lượng hàng tồn kho tích tụ trên biển.
Theo dữ liệu của Kpler, lượng dầu thô của Nga trên các tàu chở dầu đã giảm xuống còn 118,3 triệu thùng trong tuần này từ 132,9 triệu thùng vào cuối tháng 2, cho thấy hàng hóa đang được vận chuyển đến người mua nhanh chóng.
Nếu cuộc khủng hoảng tiếp tục hạn chế xuất khẩu của vùng Vịnh, lợi ích tiềm năng có thể rất lớn. Gloystein ước tính Moscow có thể thu về hàng chục tỷ đô la doanh thu bổ sung khi giá dầu và khí đốt duy trì ở mức cao.
Ngoài việc miễn trừ tạm thời cho Ấn Độ, theo Reuters, ông Trump cũng được cho là đang cân nhắc nới lỏng các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Nga.
Lợi thế của Nga cũng có thể mở rộng ra ngoài dầu thô . Gloystein cho biết châu Âu có thể tăng nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng của Nga vì hiện tại không có lệnh trừng phạt nào của châu Âu đối với các lô hàng này, ít nhất là cho đến khi kế hoạch loại bỏ dần của Liên minh châu Âu có hiệu lực vào năm 2027.
Tuy nhiên, khả năng tận dụng triệt để tình hình này của Nga vẫn bị hạn chế.
Nhiều năm trừng phạt và xung đột với Ukraine làm hư hại một phần cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga, hạn chế tốc độ tăng sản lượng hoặc xuất khẩu của nước này.
“Lợi ích có thể đáng kể trong ngắn hạn vì Nga được lợi cả từ giá cao hơn và từ việc nới lỏng một số biện pháp thực thi trừng phạt trên thực tế,” Carole Nakhle, người sáng lập Crystol Energy, cho biết. “Nhưng tiềm năng vẫn bị hạn chế.”
Bà nói thêm rằng các hạn chế về vận chuyển và bảo hiểm, cũng như sự tập trung xuất khẩu của Nga vào một nhóm nhỏ người mua như Ấn Độ và Trung Quốc vẫn hạn chế khả năng Moscow tận dụng triệt để việc gián đoạn nguồn cung.