Thị Trường Đường Tháng 05/2026: Sức Ép Từ Nguồn Cung Và Những Nhịp Điều Chỉnh Quan Trọng

Bước vào tháng 05/2026, thị trường đường thế giới và Việt Nam đang chứng kiến những diễn biến vô cùng sôi động với các nhịp điều chỉnh giá đan xen. Sau một giai đoạn biến động mạnh trong tháng 4, những ngày đầu tháng 5 đã thiết lập một mặt bằng giá mới, phản ánh sự giằng co giữa kỳ vọng về nguồn cung dồi dào từ Brazil và những lo ngại về bất ổn logistics cũng như chính sách năng lượng tại các quốc gia sản xuất hàng đầu. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích các con số thực tế, nguyên nhân cốt lõi và những tác động vĩ mô đang định hình giá đường trong giai đoạn tuần từ 01/05 đến 31/05/2026.

1. Tổng quan diễn biến giá đường trong tuần đầu tháng 05/2026

Dựa trên dữ liệu thị trường cập nhật đến ngày 08/05/2026, giá đường thế giới đang ghi nhận mức 14.58 UScents/lb (tương đương khoảng 8.461.974 VNĐ/tấn). Mặc dù con số này cho thấy một sự phục hồi nhẹ 0.28% so với ngày giao dịch trước đó (07/05), nhưng nếu nhìn vào bức tranh rộng hơn của cả tuần, chúng ta thấy một xu hướng điều chỉnh giảm từ mức đỉnh ngắn hạn.

Cụ thể, trong những ngày đầu tháng 5, giá đường đã có những bước nhảy vọt đầy ấn tượng:

• Ngày 01/05: Mở đầu tháng ở mức 14.97 UScents/lb.
• Ngày 04/05 và 05/05: Giá tăng mạnh, chạm mốc cao nhất trong tháng là 15.37 UScents/lb (khoảng 8.920.477 VNĐ/tấn).
• Từ ngày 06/05 đến 08/05: Thị trường bắt đầu nhịp điều chỉnh giảm dần về vùng 14.55 - 14.58 UScents/lb.

Một điểm đáng lưu ý là giá trung bình tháng hiện tại (14.94 UScents/lb) vẫn đang cao hơn đáng kể so với giá trung bình tháng trước (14.15 UScents/lb). Điều này cho thấy mặc dù có sự sụt giảm trong vài ngày gần đây, xu hướng chung của thị trường trong tháng 5 vẫn đang nằm trong vùng giá cao hơn so với tháng 4. Biên độ dao động trong 30 ngày qua duy trì trong khoảng 13.48 - 15.37 UScents/lb, minh chứng cho một thị trường có độ nhạy cảm cao với các thông tin mới.

2. Phân tích nguyên nhân gây ra biến động giá đường

Sự biến động của giá đường trong giai đoạn này không phải là ngẫu nhiên mà là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố cung - cầu và tâm lý thị trường.

Áp lực thu hoạch từ Brazil

Brazil, quốc gia sản xuất và xuất khẩu đường lớn nhất thế giới, đang bước vào giai đoạn cao điểm của vụ thu hoạch tại vùng Trung-Nam (Center-South). Những báo cáo ban đầu về sản lượng mía đường đạt năng suất cao hơn dự kiến đã tạo ra áp lực tâm lý khiến giá đường hạ nhiệt sau khi chạm mốc 15.37 UScents/lb vào ngày 05/05. Khi nguồn cung thực tế bắt đầu đổ ra thị trường, các nhà đầu cơ có xu hướng chốt lời, dẫn đến nhịp giảm trong các ngày 06/05 và 07/05.

Chính sách xuất khẩu của Ấn Độ và Thái Lan

Tại châu Á, Ấn Độ tiếp tục duy trì các hạn chế xuất khẩu để đảm bảo an ninh lương thực nội địa và ưu tiên sản xuất ethanol. Trong khi đó, Thái Lan – nước xuất khẩu lớn thứ hai thế giới – đang đối mặt với những dự báo về sản lượng không ổn định do tác động kéo dài của thời tiết cực đoan từ năm trước. Sự thiếu hụt nguồn cung từ hai quốc gia này đã tạo ra một "đệm giá", ngăn cản giá đường giảm quá sâu dù Brazil đang có mùa vụ tốt.

Nhu cầu tiêu thụ công nghiệp tăng cao

Tháng 5 thường là thời điểm các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm và đồ uống (F&B) bắt đầu tích lũy nguyên liệu cho mùa tiêu thụ cao điểm mùa hè. Nhu cầu mua vào từ các thị trường lớn như Trung Quốc và Indonesia đã hỗ trợ giá đường không rơi xuống dưới mức 14.50 UScents/lb trong các phiên giao dịch gần đây.

3. Tác động vĩ mô tới giá đường toàn cầu

Giá đường không chỉ chịu ảnh hưởng bởi cung cầu hàng hóa thuần túy mà còn bị tác động mạnh mẽ bởi các biến số kinh tế vĩ mô toàn cầu.

Giá dầu thô và bài toán Ethanol

Mối liên hệ giữa giá dầu thô và giá đường là vô cùng khăng khít. Khi giá dầu thế giới có xu hướng ổn định ở mức cao trong tháng 5/2026, các nhà máy đường tại Brazil có xu hướng chuyển hướng tỷ lệ ép mía sang sản xuất ethanol thay vì đường tinh luyện. Điều này trực tiếp làm giảm nguồn cung đường trên thị trường quốc tế, đẩy giá lên cao. Sự biến động nhẹ của giá đường vào ngày 08/05 (+0.28%) một phần phản ánh sự phục hồi của giá năng lượng toàn cầu trong cùng thời điểm.

Sức mạnh của đồng USD và tỷ giá hối đoái

Đường là hàng hóa được định giá bằng đồng đô la Mỹ (USD). Trong giai đoạn đầu tháng 5, chỉ số DXY (Dollar Index) có những nhịp biến động do các công bố về dữ liệu lạm phát và việc làm tại Mỹ. Khi đồng USD mạnh lên, giá đường tính theo các đồng nội tệ khác trở nên đắt đỏ hơn, làm giảm sức mua từ các nước nhập khẩu và ngược lại. Đối với Việt Nam, tỷ giá USD/VND duy trì ở mức cao cũng khiến giá đường nhập khẩu quy đổi ra tiền đồng (hiện khoảng 8.461.974 VNĐ/tấn) tạo áp lực lên chi phí sản xuất của các doanh nghiệp trong nước.

Lạm phát và chi phí logistics

Mặc dù lạm phát toàn cầu đã có dấu hiệu hạ nhiệt so với các năm trước, nhưng chi phí vận tải biển và logistics vẫn là một ẩn số. Các điểm nghẽn tại các cảng biển lớn của Brazil trong mùa thu hoạch cao điểm thường xuyên gây ra tình trạng chậm trễ giao hàng. Chi phí bảo hiểm và vận chuyển tăng cao được đẩy trực tiếp vào giá bán, khiến giá đường duy trì ở mức cao hơn so với trung bình lịch sử.

4. Thị trường đường Việt Nam: Thích ứng trong bối cảnh mới

Tại Việt Nam, giá đường trong nước đang bám sát diễn biến của giá thế giới nhưng có độ trễ nhất định. Với mức giá quy đổi khoảng 8.46 triệu đồng/tấn (giá thô thế giới), cộng thêm các chi phí thuế, phí vận chuyển và tinh luyện, giá đường trắng trên thị trường nội địa đang dao động ở mức ổn định nhưng có xu hướng tăng nhẹ theo đà tăng chung của tháng 5.

Các doanh nghiệp mía đường trong nước như SBT, QNS đang tập trung vào việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng và tận dụng phụ phẩm từ mía để giảm giá thành sản phẩm. Tuy nhiên, áp lực từ đường nhập lậu và đường lỏng (HFCS) vẫn là những thách thức lớn đối với ngành đường nội địa. Việc giá đường thế giới trung bình tháng 5 (14.94 UScents) cao hơn tháng 4 (14.15 UScents) vô hình trung lại tạo ra một khoảng trống thuận lợi cho các nhà sản xuất trong nước củng cố thị phần khi giá đường nhập khẩu chính ngạch tăng lên.

5. Nhận định và dự báo cho giai đoạn tiếp theo của tháng 05/2026

Dựa trên các dữ liệu thực tế và phân tích vĩ mô, chúng tôi đưa ra một số nhận định cho thị trường đường trong những tuần tới của tháng 5/2026:

• Về mặt kỹ thuật: Giá đường đang tìm thấy điểm hỗ trợ mạnh tại vùng 14.50 UScents/lb. Nếu không có những cú sốc lớn về nguồn cung, giá khó có thể xuyên thủng mức này. Tuy nhiên, ngưỡng kháng cự 15.50 UScents/lb vẫn là một thử thách lớn mà thị trường cần nhiều động lực hơn để vượt qua.
• Về nguồn cung: Sự theo dõi sát sao tiến độ thu hoạch tại Brazil sẽ là chìa khóa. Bất kỳ thông tin nào về mưa lớn gây gián đoạn thu hoạch tại vùng Center-South sẽ ngay lập tức đẩy giá quay trở lại vùng 15.xx UScents.
• Về chiến lược kinh doanh: Đối với các đơn vị thu mua công nghiệp, nhịp điều chỉnh về vùng 14.50 UScents/lb hiện tại được xem là một cơ hội tốt để chốt hợp đồng cho quý III, trước khi những biến động thời tiết của hiện tượng La Niña (dự báo có thể xuất hiện vào cuối năm 2026) bắt đầu tác động đến tâm lý thị trường.

Kết luận: Thị trường đường tháng 05/2026 đang ở trong một giai đoạn "tạm nghỉ" sau đà tăng trưởng mạnh đầu tháng. Mặc dù có những nhịp giảm nhẹ, nhưng với nền tảng giá trung bình tháng vẫn cao hơn tháng trước và các yếu tố vĩ mô hỗ trợ, giá đường khó có thể quay lại mức thấp của quý I. Người tiêu dùng và các doanh nghiệp cần theo dõi sát các báo cáo sản lượng hàng tuần từ Brazil và diễn biến giá dầu thô để có những quyết định kịp thời trong bối cảnh thị trường đầy biến động này.

Lưu ý: Các thông tin và số liệu trong bài viết được tổng hợp dựa trên dữ liệu giả định trong bối cảnh tháng 05/2026 nhằm phục vụ mục đích phân tích thị trường.