Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến hạ cánh xuống Philippines vào chiều 17/11, khi Hội nghị thượng đỉnh ASEAN đã gần khép lại. Chuyến đi mở màn cho hành trình châu Á của ông bằng cuộc gặp thượng đỉnh Bộ tứ (Quad) gồm Mỹ, Nhật Bản, Australia và Ấn Độ. Đây là lần đầu ông tham gia nhóm này và cũng là lần đầu sau hai năm lãnh đạo bốn nước gặp lại nhau. Theo Reuters, người tiền nhiệm Joe Biden từng coi Quad là một sáng kiến đối ngoại tiêu biểu của mình.
Sau Manila, ông Trump sẽ đến Thâm Quyến dự Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) và tham gia cuộc gặp ba bên với lãnh đạo Trung Quốc và Nga. Chuyến đi diễn ra trong bối cảnh không mấy thuận lợi: đảng Cộng hòa của ông vừa thất bại trong bầu cử giữa kỳ, xuất hiện các cáo buộc liên quan đến hoạt động gián điệp, còn các biện pháp mới của Mỹ nhằm hạn chế Trung Quốc tiếp cận chip AI có thể làm phức tạp thỏa thuận ngừng chiến thương mại vốn mong manh.
Cuộc họp Quad diễn ra ngay trước APEC do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì. Bắc Kinh từng phản đối Quad vì cho rằng nhóm này nhằm bao vây Trung Quốc, còn các thành viên khẳng định nhóm không nhằm vào nước nào.
Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Kurt Campbell cho rằng Ngoại trưởng Marco Rubio đã chọn thời điểm này để triệu tập lại Quad, sau giai đoạn nhóm kém tham vọng dưới 2 năm đầu nhiệm kỳ 2 của thời ông Trump. Theo ông Campbell, đây là tín hiệu phù hợp nhất trước cuộc đàm phán Mỹ - Trung - Nga dự kiến vào thứ Năm. Ông Campbell cũng cảnh báo rằng nếu có nhận định cho rằng quan hệ Mỹ - Nhật không còn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống, đó sẽ là điều đáng lo ngại.
Người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales khẳng định dưới sự lãnh đạo của ông Trump, Quad là quan hệ đối tác hành động, giải quyết các thách thức lớn trong khu vực. Một quan chức Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết các lãnh đạo dự kiến sẽ thể hiện sự đoàn kết, với các chủ đề có thể gồm an ninh hàng hải, hạn chế xuất khẩu, đa dạng hóa nguồn cung khoáng sản quan trọng và trí tuệ nhân tạo. Một nguồn thạo tin cho biết cáp ngầm, công nghệ mới nổi và cứu trợ thiên tai cũng nằm trong chương trình nghị sự.
Ông Trump không dự Hội nghị thượng đỉnh Đông Á, nhưng sẽ dự “Hội nghị thượng đỉnh đặc biệt” Mỹ - ASEAN và hội đàm với Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. vào ngày 18/11. Philippines là đồng minh quốc phòng của Mỹ.
Cũng trong ngày 17/11, ông dự kiến ký tuyên bố chung với Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul về thỏa thuận thương mại có đi có lại, theo thông báo của chính phủ Thái Lan. Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Thái Lan, chiếm 24% tổng kim ngạch xuất khẩu năm nay.
Tham khảo: Reuters