Báo cáo thị trường Đường tháng 10/2026: Sức ép điều chỉnh cuối tháng và bài toán cân đối cung - cầu

Thị trường đường thế giới trong tháng 10/2026 đã trải qua những phiên giao dịch đầy biến động với xu hướng giằng co quyết liệt giữa áp lực nguồn cung vụ mới và những lo ngại dai dẳng về tình hình thời tiết. Sau giai đoạn tăng bứt phá vào nửa đầu tháng, giá đường thô thế giới đã có sự điều chỉnh rõ nét vào những ngày cuối tháng 10, khép lại một chu kỳ giao dịch nhiều biến số cho cả thị trường quốc tế lẫn thị trường nội địa Việt Nam.

Tổng quan diễn biến giá đường thế giới trong tháng 10/2026

Theo dữ liệu cập nhật từ các sàn giao dịch hàng hóa kỳ hạn quốc tế, giá đường thô đóng cửa ngày 30/10/2026 ghi nhận ở mức 19.32 UScents/lb (tương đương khoảng 11.010.715 VNĐ/tấn). Mặc dù mức giá này gần như đi ngang so với phiên liền trước (chỉ nhích nhẹ +0.015%), nhưng xu hướng chủ đạo trong tuần cuối cùng của tháng 10 là xu hướng giảm dần.

Nhìn lại toàn bộ bức tranh của tháng 10/2026, thị trường ghi nhận sự biến động trong một biên độ khá rộng:

• Biên độ giá trong 30 ngày: Dao động từ 18.96 UScents/lb đến 21.14 UScents/lb (tương đương khoảng 10.808.343 - 12.051.075 VNĐ/tấn).
• Mức giá bình quân tháng 10/2026: Đạt 20.25 UScents/lb (khoảng 11.543.721 VNĐ/tấn). Mức này cao hơn đáng kể so với mức giá bình quân của tháng 9/2026 là 18.21 UScents/lb (khoảng 10.380.798 VNĐ/tấn), tương đương mức tăng hơn 11% theo tháng.
• Nhịp điều chỉnh nửa cuối tháng: Sau khi duy trì trên ngưỡng 20 UScents/lb trong suốt giai đoạn từ giữa tháng (ngày 21/10 đạt 20.47 UScents/lb, ngày 23-25/10 dao động quanh mức 20.24 - 20.25 UScents/lb), giá đường đã bất ngờ lao dốc xuống vùng 19.08 UScents/lb vào ngày 26/10 trước khi ổn định trở lại quanh vùng 19.20 - 19.51 UScents/lb vào những ngày cuối tháng.

Sự sụt giảm từ đỉnh tháng (trên 21 UScents/lb) về ngưỡng 19.32 UScents/lb vào cuối tháng cho thấy áp lực bán chốt lời từ các quỹ đầu cơ cùng với sự cải thiện nhất định từ triển vọng nguồn cung ngắn hạn.

Thị trường đường tại Việt Nam: Tác động lan tỏa và chuẩn bị vụ ép 2026/2027

Tại thị trường nội địa Việt Nam, giá đường trắng (RS) và đường tinh luyện (RE) trong tháng 10/2026 nhìn chung duy trì mặt bằng giá tương đối ổn định nhưng vẫn chịu tác động gián tiếp từ xu hướng quốc tế. Giá đường thô thế giới quy đổi hiện ở mức khoảng 11 triệu đồng/tấn (chưa tính chi phí vận chuyển, bảo hiểm, thuế và chi phí chế biến). Khi cộng dồn các khoản chi phí này, giá đường trắng nội địa tại các nhà máy và kho phân phối lớn tại miền Bắc và miền Nam đang duy trì trong khoảng 19.500 - 21.200 VNĐ/kg tùy loại và xuất xứ.

Thời điểm cuối tháng 10 cũng là lúc các vùng nguyên liệu mía đường tại miền Trung, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long bước vào giai đoạn chuẩn bị cho niên vụ ép mía mới 2026/2027. Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) và các nhà máy đang tích cực theo dõi diễn biến thị trường để xây dựng giá thu mua mía hợp lý nhằm khuyến khích nông dân duy trì diện tích trồng mía, trong bối cảnh cây mía vẫn phải cạnh tranh gay gắt với cây ăn trái và sắn.

Bên cạnh đó, việc kiểm soát đường nhập lậu qua biên giới Tây Nam và thực thi nghiêm ngặt các biện pháp phòng vệ thương mại đối với sản phẩm đường lỏng HFCS và đường có xuất xứ từ một số nước ASEAN tiếp tục là bệ đỡ quan trọng giúp giá đường trong nước không bị cuốn theo các đợt giảm sâu của thị trường quốc tế.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự biến động của giá đường

Đợt biến động giá mạnh trong tháng 10, đặc biệt là đà giảm nhiệt về cuối tháng, bắt nguồn từ sự kết hợp của nhiều yếu tố then chốt trên quy mô toàn cầu:

1. Thời tiết chuyển biến tích cực tại Brazil

Brazil – quốc gia sản xuất và xuất khẩu đường lớn nhất thế giới – là tâm điểm của đợt điều chỉnh giá lần này. Trước đó, trong tháng 8 và tháng 9, hạn hán kéo dài cùng các vụ cháy rừng tại vùng Trung Nam (Center-South) đã đẩy giá đường vượt ngưỡng 21 UScents/lb do lo ngại sản lượng mía suy giảm. Tuy nhiên, bước sang nửa cuối tháng 10/2026, những cơn mưa diện rộng đã quay trở lại khu vực này, giúp làm ẩm đất, cải thiện điều kiện sinh trưởng cho các cánh đồng mía phục vụ cho các chu kỳ thu hoạch tiếp theo. Tâm lý lo ngại thiếu hụt nguồn cung lập tức được giải tỏa, kích hoạt làn sóng bán tháo kỹ thuật trên sàn New York.

2. Tiến độ nghiền mía và tỷ lệ chuyển đổi Ethanol

Báo cáo từ Hiệp hội Mía đường Brazil (UNICA) cho thấy các nhà máy tại nước này vẫn đang tối đa hóa tỷ lệ sử dụng mía cho sản xuất đường thay vì ethanol, nhờ biên lợi nhuận của đường vẫn vượt trội so với nhiên liệu sinh học. Tỷ lệ phân bổ mía cho sản xuất đường duy trì ở mức cao lịch sử (trên 49%), đảm bảo lượng đường xuất khẩu vật chất dồi dào chảy ra thị trường toàn cầu trong những tháng cuối năm.

3. Triển vọng vụ mùa tại Ấn Độ và Thái Lan

Ấn Độ đã đón nhận lượng mưa gió mùa tương đối khả quan trong năm 2026, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của cây mía tại các bang trọng điểm như Maharashtra và Uttar Pradesh. Thị trường bắt đầu xuất hiện những đồn đoán về việc chính phủ Ấn Độ có thể xem xét nới lỏng cơ chế hạn ngạch xuất khẩu đường trong niên vụ mới nếu sản lượng nội địa vượt dự báo, tạo thêm lực cản đối với đà tăng giá đường.

Tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô

Không chỉ chịu chi phối bởi cán cân cung - cầu vật chất, giá đường trong tháng 10/2026 còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các biến số vĩ mô toàn cầu:

• Sức mạnh của đồng USD (DXY): Trong tháng 10, chỉ số đồng USD duy trì ở mức cao khi các nhà đầu tư điều chỉnh kỳ vọng về lộ trình hạ lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Đồng USD mạnh lên làm gia tăng chi phí nhập khẩu hàng hóa định giá bằng USD đối với các nước tiêu thụ lớn như Indonesia hay Trung Quốc, từ đó kìm hãm lực cầu nhập khẩu thực tế.
• Tỷ giá đồng Real Brazil (BRL): Đồng Real suy yếu so với USD đã khuyến khích các nhà máy đường Brazil đẩy mạnh bán ra thị trường quốc tế để thu về ngoại tệ, gia tăng áp lực cung trên thị trường kỳ hạn.
• Giá dầu thô thế giới: Thị trường dầu mỏ trong tháng 10 diễn biến trồi sụt do các căng thẳng địa chính trị đan xen với lo ngại suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Khi giá dầu thô hạ nhiệt, giá xăng bán lẻ giảm kéo theo giá ethanol giảm, gián tiếp thúc đẩy các nhà máy đường tại Brazil và Ấn Độ ưu tiên nghiền mía làm đường hơn là sản xuất cồn sinh học.
• Chi phí logistics và vận tải biển: Chi phí cước tàu hàng rời sau giai đoạn tăng nóng đã bắt đầu chững lại, giúp chuỗi cung ứng đường quốc tế bớt căng thẳng, dòng hàng lưu thông thuận tiện hơn từ các cảng Santos (Brazil) đi khắp thế giới.

Nhận định xu hướng và khuyến nghị cho doanh nghiệp

Kết thúc tháng 10/2026 ở vùng 19.32 UScents/lb, thị trường đường thế giới đã phản ánh phần lớn các tin tức tích cực về thời tiết tại Brazil cũng như triển vọng mùa vụ tại Nam Á. Trong ngắn hạn (tháng 11/2026), giá đường thế giới nhiều khả năng sẽ thiết lập vùng cân bằng mới trong biên độ 18.80 - 19.80 UScents/lb. Vùng hỗ trợ 19.00 UScents/lb được xem là ngưỡng tâm lý tương đối vững chắc khi chi phí sản xuất toàn cầu đã tăng lên đáng kể sau chu kỳ lạm phát.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất và thương mại tại Việt Nam:

• Doanh nghiệp tiêu thụ công nghiệp (bánh kẹo, nước giải khát): Mức điều chỉnh giá cuối tháng 10 là cơ hội thuận lợi để cân nhắc chốt hợp đồng mua hàng cho mùa sản xuất cao điểm phục vụ Tết Nguyên đán sắp tới, tránh rủi ro biến động giá vào giai đoạn cận kề cuối năm.
• Các nhà máy chế biến đường: Cần tính toán thận trọng bài toán giá thành thu mua mía nguyên liệu đầu vào cho niên vụ 2026/2027, bám sát các chỉ số thị trường quốc tế và diễn biến nguồn cung đường nhập khẩu chính ngạch để tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.

Tóm lại, tháng 10/2026 khép lại với sự trở lại của tính cân bằng trên thị trường đường. Mặc dù giá trung bình cả tháng vẫn ở mức cao (20.25 UScents/lb), nhịp điều chỉnh giảm về cuối tháng đã phát đi tín hiệu rõ ràng rằng nguồn cung đang dần bắt kịp nhu cầu tiêu thụ toàn cầu.