1 triệu tấn gạo ùn ứ tại các cảng của Ấn Độ sau quyết định cấm xuất khẩu

Sau khi Chính phủ Ấn Độ ra quyết định cấm xuất khẩu gạo hồi tuần trước, việc vận chuyển và xếp dỡ gạo xuất khẩu tại các cảng của nước này đã bị tạm dừng.

Ấn Độ cấm xuất khẩu gạo tấm và áp mức thuế 20% đối với các loại gạo khác hôm 8/9. Quốc gia Nam Á hiện là nhà xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, đang cố gắng thúc đẩy nguồn cung trong nước và kìm giữ giá gạo. Lượng mưa trong mùa mưa vừa qua tại nước này ở dưới mức trung bình đang đe dọa tới vụ trồng sắp tới.

Thiếu hụt mưa đe dọa vụ mùa hiện tại là nguyên nhân khiến Ấn Độ cấm xuất khẩu gạo. Ảnh: ANI

Krishna Rao, Chủ tịch của Hiệp hội Các nhà Xuất khẩu Gạo Toàn Ấn cho biết mức thuế mới được đưa ra có hiệu lực từ nửa đêm, trong khi các bên mua gạo lại không sẵn sàng trả phần chênh lệch thuế. Ấn Độ xuất khẩu khoảng 2 triệu tấn gạo mỗi tháng, chú yếu từ 2 cảng ở bờ biển phía Đông là Kakinada và Visakhapatnam tại bang Andhra Pradesh.

Theo Himanshu Agarwal, Giám đốc điều hành của Satyam Balajee– công ty xuất khẩu gạo lớn nhất Ấn Độ, trong các trường hợp trước đó, Chính phủ Ấn Độ cho phép miễn trừ cho các hợp đồng được hỗ trợ bằng thư tín dụng (LC), hoặc bảo lãnh thanh toán, được phát hành cho đến ngày Chính phủ thực hiện thay đổi chính sách. Tuy nhiên, trong lần này, các ưu đãi không được áp dụng. Thương nhân này cho biết lợi nhuận từ kinh doanh gạo rất thấp và các nhà xuất khẩu không có đủ khả năng để trả mức thuế 20%.

Hiện có khoảng 750.000 tấn gạo trắng đang nằm tại các cảng của Ấn Độ, phải chịu thuế 20% từ ngày 8/9. Đối với gạo tấm, chính quyền Ấn Độ cho phép bốc dỡ các lô hàng đã được giao cho hải quan hoặc nơi tàu neo đậu trước khi thông báo cấm xuất khẩu và tăng thuế đưa ra hôm thứ 5 tuần trước.

Tuy nhiên, việc bốc xếp, vận chuyển phải được hoàn tất trước ngày 15/9. Theo tính toán, ít nhất 350.000 tấn gạo tấm đang chờ tại các cảng của Ấn Độ không đáp ứng được các tiêu chí này, và việc chuyển các lô hàng này trở lại nơi xuất xứ cũng là không thể.

Các lô gạo tấm của Ấn Độ được giao tới Trung Quốc, Senegal, và Djibouti. Trong khi đó, khách hàng của gạo trắng Ấn Độ là Benin, Sri Lanka, Thổ Nhĩ Kỳ, và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Ấn Độ bán gạo đi hơn 150 nước và việc ngừng xuất khẩu gạo của nước này sẽ gia tăng áp lực lên giá lương thực trên toàn cầu, vốn đã tăng vọt do nhiều nguyên nhân như hạn hán, nắng nóng khắc nghiệt và cuộc chiến tại Ukraine.