Phát minh chưa từng có của Ấn Độ làm rung chuyển ngành lương thực: Tạo ra giống lúa chỉnh sửa gen tăng 30% năng suất, sản lượng tăng thêm 4,5 triệu tấn lúa

Hội đồng Nghiên cứu Nông nghiệp Ấn Độ (ICAR) vừa công bố hai giống lúa chỉnh sửa gen đầu tiên trên thế giới , mở ra bước tiến mới cho nông nghiệp bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực an ninh lương thực ngày càng gia tăng. Hai giống lúa mang tên DRR Dhan 100 (Kamala) và Pusa DST Rice 1 được kỳ vọng giúp tăng năng suất từ 20–30%, rút ngắn thời gian sinh trưởng, tiết kiệm nước tưới và giảm phát thải khí metan.

Phát biểu tại lễ công bố, Bộ trưởng Nông nghiệp Liên bang Ấn Độ Shivraj Singh Chouhan cho rằng các giống lúa mới có khả năng chống chịu khí hậu và năng suất cao sẽ đặt nền móng cho “cuộc cách mạng xanh lần thứ hai” của quốc gia này. Ông yêu cầu ICAR đẩy nhanh quá trình hoàn thiện thủ tục để sớm đưa hạt giống đến tay nông dân .

Theo ICAR, các nhà khoa học hiện đang trong quá trình xin cấp quyền sở hữu trí tuệ (IPR) cho hai giống lúa . Dự kiến, hạt giống đạt tiêu chuẩn sẽ được thương mại hóa và đưa vào sản xuất đại trà trong vòng tối thiểu hai năm tới.

Điểm khác biệt của hai giống lúa trên nằm ở việc ứng dụng công nghệ chỉnh sửa bộ gen, đặc biệt là CRISPR-Cas. Khác với cây trồng biến đổi gen (GMO) truyền thống, chỉnh sửa gen cho phép tạo ra những thay đổi có mục tiêu trên các gen sẵn có của cây trồng mà không cần đưa DNA ngoại lai vào. Cách tiếp cận này đang được cộng đồng khoa học quốc tế đánh giá là chính xác, an toàn và phù hợp hơn với các mục tiêu nông nghiệp bền vững.

ICAR ước tính, nếu hai giống lúa chỉnh sửa gen này được trồng trên khoảng 5 triệu ha – diện tích khuyến nghị ban đầu – sản lượng lúa của Ấn Độ có thể tăng thêm 4,5 triệu tấn. Nhờ thời gian sinh trưởng ngắn hơn khoảng 20 ngày, lượng nước tưới tiết kiệm được có thể lên tới 7.500 triệu mét khối. Đồng thời, lượng khí thải nhà kính, đặc biệt là khí metan phát sinh từ ruộng lúa, có thể giảm khoảng 20%.

Trong bối cảnh nông nghiệp là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính lớn, đặc biệt tại các quốc gia trồng lúa quy mô lớn như Ấn Độ, những con số này được xem là có ý nghĩa đáng kể cả về kinh tế lẫn môi trường. ICAR cho biết thành công của hai giống lúa này đã mở đường cho việc áp dụng công nghệ chỉnh sửa gen trên nhiều loại cây trồng khác nhằm nâng cao năng suất, khả năng thích ứng khí hậu và chất lượng nông sản , phù hợp với các mục tiêu phát triển dài hạn của chương trình quốc gia “Viksit Bharat”.

Về phạm vi canh tác, giống Kamala được khuyến nghị trồng tại hầu hết các bang trồng lúa trọng điểm của Ấn Độ như Andhra Pradesh, Telangana, Karnataka, Tamil Nadu, Kerala, Chhattisgarh, Maharashtra, Madhya Pradesh, Odisha, Bihar, Uttar Pradesh và Tây Bengal. Giống Pusa DST Rice 1 cũng được khuyến nghị tại phần lớn các khu vực này.

ICAR cho biết dự án nghiên cứu chỉnh sửa bộ gen ở cây lúa đã được khởi động từ năm 2018. Hai giống lúa năng suất cao và được trồng phổ biến là Samba Mahsuri (BPT5204) và MTU1010 (Cottondora Sannalu) đã được lựa chọn làm nền tảng để cải tiến. Kết quả cuối cùng là hai giống lúa mới giữ được các ưu điểm sẵn có, đồng thời được nâng cao khả năng chịu hạn, năng suất và thích ứng khí hậu.

Việc Ấn Độ tiên phong thương mại hóa lúa chỉnh sửa gen được giới quan sát đánh giá sẽ tác động đáng kể đến thị trường nông sản toàn cầu, trong đó có các quốc gia xuất khẩu gạo lớn tại châu Á, khi cuộc đua nâng cao năng suất và giảm phát thải trong sản xuất lúa gạo bước sang một giai đoạn mới.