Bất ổn Liên danh gói thầu 638 tỷ đồng xử lý nước thải Yên Xá vừa bị chấm dứt hợp đồng

Hàng loạt tuyến lắp đặt đường ống xử lý nước thải Yên Xá chậm tiến độ

Dự án Hệ thống xử lý nước thải Yên Xá có tổng mức đầu tư 16.293 tỷ đồng, cơ cấu nguồn vốn gồm 84% vay ODA, tương đương 13.709 tỷ đồng, còn lại là vốn đối ứng 2.584 tỷ đồng.

Theo báo cáo mới nhất của BQL Dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hà Nội (BQLDA HTKT&NN), Dự án gồm nhiều gói thầu, nhưng chủ yếu ở 4 gói thầu xây lắp chính. Từ năm 2019 đến nay, cả 4 gói đồng loạt được triển khai thi công. Trong đó gói 1, gói 2 cơ bản hoàn thành phần lớn khối lượng.

Ngược lại, tình trạng chậm tiến độ kéo dài đang diễn ra tại các gói thầu số 3 và 4. Các gói thầu chậm tiến độ này đều do Liên danh nhà thầu Công ty CP Xây dựng thương mại An Xuân Thịnh – Công ty CP Sông Đà 9 thực hiện.

Trong đó, gói số 3 xây dựng hệ thống cống bao cho sông Lừ có thời gian thực hiện theo hợp đồng là 31,5 tháng. Đến nay mới hoàn thành khảo sát địa hình, địa chất với toàn bộ tuyến thi công đào mở và khoan kích ngầm.

Công tác thi công tuyến phân lũ Lừ - Sét gồm 468,4m ống cống HDPE D400 nhưng đến nay mới có 95,5m hoàn thành, tỉ lệ đạt 18%. Lắp đặt 10/16 hố ga đạt tương đương 62,5% tiến độ và có 13/17 giếng tách hoàn thành, đạt 76,47%.

Ở tuyến đào mở D1200 từ cọc 21.0 đến cọc 25.0, tổng khối lượng thi công gồm 1.361,5m cống D1200, 19 hố ga và 29 giếng tách. Đến nay mới có 45,2% m cống được hoàn thành. Lắp đặt 9/19 hố ga. 6/29 giếng tách, tỉ lệ chỉ xấp xỉ 20%.

Tuyến cống khoan kích ngầm từ cọc 25.0 đến 30.0 nhà thầu chưa hoàn thiện hồ sơ.

Đánh giá về tiến độ so với hợp đồng, Giám đốc BQLDA HTKT&NN cho biết, Ban đã báo cáo và được UBND thành phố chấp thuận chấm dứt hợp đồng thi công Gói thầu số 3. Nguyên nhân do nhà thầu yếu kém về năng lực, tài chính để triển khai gói thầu; và nhà thầu phụ đặc biệt từ chối triển khai thi công mà trách nhiệm thuộc về nhà thầu chính.

Đối với gói thầu số 4, Xây dựng hệ thống cống cho phần khu vực Hà Đông và khu đô thị mới có thời gian thi công 40,5 tháng.

Công tác thi công, đào mở các tuyến cống đến nay mới đạt khoảng 47,8%, có 68/151 hố ga được lắp đặt, đạt 45% tiến độ; hạng mục kênh xả thi công cũng chỉ đạt 35% tiến độ; trong khi hạng mục giếng tách còn chưa được thi công. Việc chậm tiến độ cũng diễn ra ở các tuyến khác thuộc gói thầu số 4.

Đánh giá về tiến độ so với hợp đồng, UBND thành phố đã có văn bản vào 10/2023 chấp thuận về nguyên tắc gia hạn thời gian thực hiện của Gói thầu số 4, thời gian là 28 tháng. Ngoài một số nguyên nhân khách quan, chủ yếu xảy ra tình trạng là do năng lực, tài chính yếu kém của Liên danh nhà thầu. Hiện nay, BQL dự án đang thương thảo ký kết phục lục hợp đồng gia hạn theo chỉ đạo của UBND thành phố.

Đối với công tác giải ngân vốn, BQLDA HTKT&NN cho biết, do dự án chưa hoàn thành nên dù hiệp định vay vốn lần 1 đã kết thúc vào tháng 7/2022 nhưng không thể giải ngân, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai thực hiện.

Tính đến hết năm 2022, lũy kế giải ngân đạt 3.099 tỷ đồng. Trong đó giải ngân vốn ODA là 2.500 tỷ, vốn Ngân sách nhà nước 598 tỷ đồng.

Riêng năm 2023, kế hoạch giải ngân vốn ODA là 1.400 tỷ đồng nhưng đến nay mới đạt 63,7% tương đương 893 tỷ đồng. Vốn Ngân sách Nhà nước đã giải ngân 65 tỷ đồng, 130 tỷ đồng tương đương 50% kế hoạch. Bên cạnh đó, Dự án đã được giải ngân toàn bộ 53 tỷ đồng vốn kéo dài từ năm 2022.

Năng lực nhà thầu bị nghi ngờ từ ban đầu

Theo tìm hiểu của PV Dân Việt, Công ty CP Xây dựng Thương mại An Xuân Thịnh thành lập tháng 8/2010, tại quận 7, thành phố Hồ Chí Minh. Lần cập nhật thông tin gần nhất cho thấy doanh nghiệp này có vốn điều lệ hơn 120 tỷ đồng.

Dữ liệu cho thấy, từ năm 2016 đến 2019, An Xuân Thịnh chỉ tham gia 4 gói thầu. Tuy ít ỏi nhưng tổng giá trị trúng thầu của doanh nghiệp này lên đến hơn 1.600 tỷ đồng. Đóng góp chủ yếu cho con số nghìn tỷ này là ở chính 2 gói thuộc dự án Hệ thống xử lý nước thải Yên Xá. Cụ thể Gói thầu số 4, phê duyệt tháng 8/2018, chiếm 834 tỷ đồng. 638 tỷ đồng thuộc về gói thầu số 3, phê duyệt tháng 10/2019.

Cần nhắc lại, tại thời điểm gói số 4 được đưa ra đấu thầu, An Xuân Thịnh bị đặt nhiều nghi vấn về năng lực nhưng vẫn vượt qua các đối thủ "sừng sỏ" như Công ty TNHH Xây dựng Nishimatsu; Liên danh Tổng Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC - Công ty TNHH Moriokagumi.

Tháng 1/2023, Công ty An Xuân Thịnh chính thức được đổi tên thành Công ty CP Đầu tư – Xây lắp Khánh An, tại thời điểm thay đổi, người giữ vị trí Tổng Giám đốc của Xây lắp Khánh An là ông Vũ Đình Hưng. Nhưng không lâu sau đó, tháng 8/2023, ông Dương Văn Hiếu được thay thế làm Tổng Giám đốc.

Thành viên còn lại của Liên danh là Công ty CP Sông Đà 9 (SD9). Đây là doanh nghiệp được cổ phần hóa từ doanh nghiệp Nhà nước là Công ty Sông Đà 9 – trực thuộc TCT Sông Đà.

Theo dữ liệu, vốn điều lệ của SD9 là 342 tỷ đồng, có tổng số 318 người lao động. Hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực xây lắp, sản xuất và bán điện thương phẩm. Giai đoạn từ năm 2018 đến nay, SD9 đều đặn báo lãi dù khá phập phù.

Cụ thể, năm 2018, lợi nhuận sau thuế của SD9 đạt 49 tỷ đồng, giảm 31%, tương đương giảm 22,5 tỷ đồng so với năm 2017. Đến năm 2019, lợi nhuận cuối kỳ của SD9 tiếp tục hạ xuống còn 37 tỷ đồng. Lần lượt các năm 2020, 2021 lợi nhuận sau thuế của SD9 giảm còn 36,2 tỷ đồng và 33,1 tỷ đồng. Đến năm 2022, đà trượt dốc đã được "phanh" lại, đưa lợi nhuận sau thuế của SD9 trở về lại mức 44 tỷ đồng.

6 tháng đầu năm 2023 lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp này giảm 1 nửa so với cùng kỳ năm 2022, cụ thể từ 28,8 tỷ rớt xuống còn 14,2 tỷ đồng. Nguyên nhân bởi sản lượng điện trong 6 tháng đầu năm giảm, doanh thu hàng hóa giảm so với cùng kỳ năm 2022. Đến Quý III/2023, lợi nhuận sau thuế SD9 tăng trở lại khi đạt 16 tỷ đồng, cao hơn 100% so với cùng kỳ 2022.

Cuối tháng 12/2023, SD9 gây chú ý khi có lần thứ 10 thông báo lùi thời gian trả cổ tức năm 2017. Giải thích cho việc này, SD9 cho biết do có nhu cầu vốn để phục vụ sản xuất kinh doanh nên chưa thu xếp đủ tiền thanh toán cổ tức năm 2017 cho cổ đông. Đợt trả cổ tức này có tỷ lệ 10%, tương ứng tổng chi hơn 34 tỷ đồng, đã chốt quyền vào ngày 19/09/2018.