Ngày 25/6, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez cho biết hai trận động đất mạnh 7,2 độ richter và 7,5 độ richter với tâm chấn ở độ sâu lần lượt là 22 km và 10 km, xảy ra cách nhau chưa đầy một phút gần bờ biển phía bắc của Venezuela . Đây là hiện tượng được khoa học gọi là " động đất kép " (doublet earthquake).
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), động đất kép xảy ra khi hai trận động đất có cường độ tương đương xảy ra gần nhau cả về vị trí lẫn thời gian. Cụ thể, hai trận động đất mạnh hơn 7 độ richter ở Venezuela xảy ra cách nhau chỉ 39 giây.
Theo bà Christine Goulet, Giám đốc Trung tâm Khoa học Động đất của Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), mặc dù động đất kép không xảy ra phổ biến như dạng động đất thông thường - trong đó một trận động đất lớn được theo sau bởi các dư chấn nhỏ hơn - nhưng hiện tượng này có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên thế giới.
Đống đổ nát sau trận động đất ở Venezuela . (Ảnh: Reuters)
Bà Goulet cho biết động đất kép thường xảy ra do cấu trúc đứt gãy địa chất phức tạp. Tại Venezuela , thảm hoạ được gây ra bởi đứt gãy Bocono, kéo dài khoảng 500 km dọc theo dãy Andes của Venezuela .
Trước đó, vào tháng 9/2025, khu vực phía tây Caracas cũng từng ghi nhận một trận động đất kép với cường độ 6,2 và 6,3, khiến ít nhất một người thiệt mạng và hơn 100 người khác bị thương. Bang Zulia và Lara là nơi chịu thiệt hại đáng kể.
Phần lớn các trận động đất trên thế giới xảy ra dọc theo ranh giới giữa các mảng kiến tạo, nơi các mảng của vỏ Trái Đất tiếp xúc với nhau. Hai trận động đất trong tuần này được gây ra bởi sự đứt gãy tại khu vực tiếp giáp giữa mảng kiến tạo Caribe và mảng kiến tạo Nam Mỹ.
Động đất kép xảy ra tại nơi mảng Caribe, nằm ở phía bắc Venezuela , dịch chuyển về phía đông so với mảng Nam Mỹ với tốc độ trung bình khoảng 2 cm mỗi năm. "Đó là một mức dịch chuyển rất lớn. Nó tương đương với quy mô của đứt gãy San Andreas" , bà Goulet nhận định.
Theo bà, đây là dạng đứt gãy trượt ngang (strike-slip fault), xảy ra khi hai khối đá trượt ngang qua nhau. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh kiểu chuyển động này không mặc nhiên nguy hiểm hơn các dạng đứt gãy khác.
Ảnh chụp vệ tinh các toà chung cư trước và sau trận động đất kép ở Venezuela . (Ảnh: Vantor)
"Một chuyển động theo phương thẳng đứng có thể gây thiệt hại lớn hơn" , bà nói, đồng thời cho biết mức độ tàn phá còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, như chiều dài của đoạn đứt gãy.
Ông David Naar, Phó Hiệu trưởng Trường Khoa học Biển thuộc Đại học Nam Florida, cho biết ranh giới giữa mảng Caribe và mảng Nam Mỹ ít hoạt động hơn so với nhiều khu vực kiến tạo khác trên thế giới. Theo thống kê của USGS, trong 100 năm qua, khu vực gần tâm chấn vừa xảy ra chỉ ghi nhận 7 trận động đất có cường độ từ 6 độ trở lên.
Các trận động đất riêng lẻ có cường độ từ 6 độ trở lên cũng từng xảy ra vào các năm 2009, 1989 và 1975. Trận nghiêm trọng nhất diễn ra vào tháng 7/1967, với cường độ 6,6 độ, khiến hàng trăm người thiệt mạng.
USGS ước tính có 99% khả năng Venezuela sẽ ghi nhận ít nhất một dư chấn mạnh 4 độ trong vòng một tuần tới, và 24% khả năng xảy ra một dư chấn mạnh 6 độ. Khác với nhiều quốc gia khác, Venezuela chưa có hệ thống cảnh báo sớm động đất, vốn hoạt động bằng cách sử dụng các cảm biến để phát hiện những sóng địa chấn đầu tiên trước khi rung chấn mạnh lan tới.
"Điều rất đáng buồn là người dân hầu như không có thời gian để sơ tán. Đó thực sự là một điều vô cùng đáng tiếc" , bà Goulet nói.