Bị Mỹ chặn cửa, nền kinh tế chủ chốt BRICS xuất hàng ồ ạt sang châu Âu, đe dọa ngành công nghiệp 200 tỷ USD với hơn 1 triệu lao động của 'lục địa già'

Xuất khẩu hàng dệt may của Trung Quốc sang Liên minh châu Âu (EU) tăng vọt khi các nhà sản xuất bị ảnh hưởng bởi thuế quan của Mỹ chuyển hướng sang thị trường châu Âu, hiệp hội ngành dệt may châu Âu (Euratex) cho biết.

Tờ Financial Times dẫn dữ liệu của Euratex cho thấy, nhập khẩu hàng dệt may và quần áo Trung Quốc vào EU trong nửa đầu năm 2025 tăng 20% cả về giá trị lẫn sản lượng so với cùng kỳ năm trước. Phần lớn mức tăng đến từ khoảng 2 tỷ euro hàng may mặc giá rẻ.

“Chúng ta đang chứng kiến hệ quả của cuộc chiến thuế quan. Trung Quốc xuất khẩu ít hơn sang Mỹ, và lượng hàng đó đang chảy mạnh sang châu Âu”, ông Mario Jorge Machado, Chủ tịch Euratex, nói. “Vì không thể bán sang Mỹ, các doanh nghiệp Trung Quốc đang hành động rất quyết liệt để chiếm lĩnh thị trường châu Âu”.

Tác động dây chuyền từ chính sách thuế của Mỹ càng nghiêm trọng khi EU chậm chạp trong việc siết quản lý hàng hóa giá rẻ từ các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc như Temu và Shein.

Ủy ban châu Âu (EC) đã đề xuất bãi bỏ quy định hàng hóa có giá trị dưới 150 euro nhập vào EU được miễn thuế. Thay vào đó, EC dự định áp phí cố định 2 euro cho mỗi kiện hàng dưới 150 euro. Tuy nhiên, đề xuất này cần được các nước thành viên thống nhất trước khi có hiệu lực.

Trong khi đó, Mỹ đã xóa bỏ hoàn toàn cơ chế miễn thuế này từ tháng 8, yêu cầu các hãng vận chuyển phải nộp phí tối thiểu 80 USD cho mỗi kiện hàng vào nước này.

“So sánh đơn giản, ở châu Âu là 2 euro, còn ở Mỹ là 80 USD. Nỗ lực của EU là không bõ”, Chủ tịch Euratex nhận xét gay gắt.

“Các chính trị gia châu Âu đã không bảo vệ ngành công nghiệp nội địa trong nhiều năm. Trong khi Mỹ và Trung Quốc hành động vì lợi ích quốc gia, chúng ta chỉ đứng nhìn ngành sản xuất của mình bị tàn phá”, ông nói thêm.

Hiện ngành dệt may EU có doanh thu khoảng 170 tỷ euro (200 tỷ USD) mỗi năm và tạo việc làm cho 1,3 triệu lao động.

Trái ngược với làn sóng hàng hóa Trung Quốc tràn vào, xuất khẩu của EU sang Trung Quốc giảm 19% trong cùng kỳ, chủ yếu do giá hàng dệt may tại châu Âu giảm vì cạnh tranh gay gắt và đồng nhân dân tệ yếu hơn so với euro.

Bà Léa Marie, Tổng giám đốc thương hiệu đồ lót Pháp Le Slip Français, cho biết doanh nghiệp đang phải cạnh tranh trực tiếp với hàng nhập từ châu Á. Công ty đã tăng cường đầu tư vào truyền thông để thuyết phục người tiêu dùng rằng mua hàng Pháp là góp phần tạo thêm việc làm trong ngành dệt may nội địa.

Các nhà hoạch định chính sách châu Âu đang tỏ ra thận trọng trước nguy cơ Trung Quốc bán phá giá hàng hóa, có thể khiến lạm phát tại EU giảm nhưng đồng thời bóp nghẹt các doanh nghiệp nội.

Không chỉ dệt may, thép Trung Quốc cũng đang ồ ạt tràn vào châu Âu sau khi bị chặn đường sang Mỹ do thuế cao.

Từ khi Tổng thống Donald Trump quay lại Nhà Trắng và áp thêm thuế lên hàng Trung Quốc – hiện ở mức khoảng 30%, chuỗi cung ứng lâu năm giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới bị xáo trộn mạnh. Nhiều nhà sản xuất Trung Quốc nay coi châu Âu là lối thoát cho hàng tồn.

Điều này khiến các doanh nghiệp EU phải cạnh tranh khốc liệt hơn với hàng nhập giá rẻ, trong khi họ đang phải gánh chi phí năng lượng cao và thủ tục hành chính nặng nề.

Giống nhiều ngành công nghiệp khác, doanh nghiệp dệt may châu Âu cũng chịu thiệt khi xuất khẩu sang Mỹ bị áp thuế cao hơn. Trước khi 2 bên ký hiệp định thương mại hồi tháng 7 – ấn định mức thuế 15%, hầu hết hàng dệt may của EU chịu thuế dưới mức này. Chỉ khoảng 11% sản phẩm phải chịu thuế cao hơn 15%, theo Euratex.

Tham khảo: FT