Tập đoàn sản xuất toa xe và thiết bị đường sắt lớn nhất Nga Transmashholding (TMH) dự kiến sẽ hoàn tất khâu lắp ráp hai đoàn tàu chở khách đầu tiên trong lịch sử sử dụng nhiên liệu hydro của nước này trước khi năm 2026 khép lại.
Thông tin quan trọng này vừa được Phó Tổng Giám đốc tập đoàn, ông Alexander Loshmanov, chính thức chia sẻ với giới báo chí trong cuộc trao đổi mới nhất ngày 19/11.
Theo kế hoạch đã được phê duyệt, toàn bộ quy trình lắp ráp hoàn thiện cả hai đoàn tàu thế hệ mới đều đang được gấp rút triển khai tại Nhà máy Chế tạo Máy Demikhovo để kịp bàn giao nga y trong những tháng cuối năm 2026, đánh dấu cột mốc quan trọng cho ngành công nghiệp đường sắt Nga trong nỗ lực chuyển đổi sang giao thông xanh.
Đoàn tàu được thiết kế để hoạt động bằng pin nhiên liệu hydro và ắc quy. Đoàn tàu hydro này có tầm hoạt động ước tính là 435 km, và thêm 40 km nữa khi chạy bằng năng lượng pin. Tùy thuộc vào cấu hình, sức chứa sẽ dao động từ 551 đến 875 hành khách.
Ngay sau khi rời dây chuyền sản xuất tại Nhà máy Demikhovo, các đoàn tàu sử dụng công nghệ năng lượng sạch này sẽ bước vào giai đoạn kiểm tra và thử nghiệm kỹ thuật vô cùng nghiêm ngặt. Lộ trình thử nghiệm được chia làm hai chặng rõ rệt nhằm đảm bảo tính an toàn và độ tin cậy tuyệt đối trước khi phục vụ công chúng.
Ban đầu, đoàn tàu sẽ được đưa tới chạy thử nghiệm trên tuyến đường sắt vòng tròn thí nghiệm chuyên dụng của Viện Nghiên cứu Khoa học Vận tải Đường sắt Toàn Nga (VNIIZhT) để kiểm tra các thông số vận hành cơ bản.
Nguồn ảnh: Bộ phận báo chí của Tập đoàn Transmashholding.
Sau khi vượt qua các bài đánh giá tại đây, tàu sẽ được vận chuyển thẳng tới đảo Sakhalin ở vùng Viễn Đông để tiếp tục đánh giá khả năng hoạt động trong điều kiện khai thác thực tế với địa hình và khí hậu đặc thù.
Tập đoàn Transmashholding đặt mục tiêu sẽ chính thức nhận được giấy chứng nhận hợp chuẩn cho dòng tàu mới này vào quý IV năm 2027, qua đó mở đường cho công tác chuẩn bị cuối cùng trước khi đưa tàu vào khai thác thương mại phục vụ hành khách.
4 "trụ cột khổng lồ" Nga dồn sức cho dự án đầu tiên trong lịch sử Nga
Dự án đầy tham vọng nhằm phát triển dòng tàu hỏa chạy bằng nhiên liệu hydro của Nga thực chất đã được khởi động từ năm 2019, dựa trên thỏa thuận hợp tác chiến lược toàn diện giữa bốn trụ cột lớn gồm Tập đoàn Đường sắt Nga (RZD), Transmashholding, Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Quốc gia Rosatom và chính quyền tỉnh Sakhalin.
Tại Nhà máy Chế tạo Máy Demikhovo, đội ngũ kỹ sư đã hiện thực hóa thành công nguyên lý vận hành tiên tiến khi sử dụng phản ứng điện hóa trực tiếp giữa khí hydro và oxy để tạo ra dòng điện cung cấp cho hệ thống động cơ kéo. Nhờ cơ chế chuyển hóa năng lượng sạch này, đoàn tàu hoàn toàn không phát sinh khí thải độc hại hay carbon ra bầu khí quyển, mà chất thải duy nhất thoát ra môi trường trong suốt quá trình di chuyển chỉ là hơi nước tinh khiết.
Ảnh minh họa.
Xét về mặt cấu hình kỹ thuật chi tiết, hệ thống truyền động cốt lõi của đoàn tàu được trang bị một tổ hợp phát điện hiện đại có tổng công suất lên tới 440 kW, bao gồm bốn cụm pin nhiên liệu hoạt động đồng bộ và ổn định.
Để tối ưu hóa không gian hành khách cũng như đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn khắt khe nhất, toàn bộ hệ thống bồn chứa lưu trữ hydro ở trạng thái nhiệt độ siêu lạnh cùng cụm ắc quy đệm hỗ trợ đều được bố trí gọn gàng trong một toa tăng cường chuyên biệt tách rời.
Nhờ thiết kế tối ưu và hiệu suất chuyển hóa năng lượng cao, phiên bản tàu cấu hình hai toa có khả năng đạt tầm hoạt động tính toán lên tới 725 km chỉ với một lần nạp đầy nhiên liệu hydro. Không dừng lại ở đó, đoàn tàu còn có thể di chuyển linh hoạt thêm quãng đường 80 km nữa hoàn toàn nhờ vào nguồn điện dự trữ từ hệ thống pin tích năng, giúp nâng tổng quãng đường vận hành liên tục vượt mốc 800 km.
Trước đó, vào hồi tháng 10 năm 2025, chính Phó Tổng Giám đốc Alexander Loshmanov từng chia sẻ với truyền thông về lộ trình kỳ vọng ban đầu là sẽ hoàn thiện phần khung vỏ cơ khí của đoàn tàu vào mùa hè năm 2026, đồng thời sẵn sàng đưa vào vận hành thương mại sau khi hoàn tất các bài kiểm tra chứng nhận vào mùa hè năm 2027.
Ở thời điểm công bố thông tin năm 2025, các thông số kỹ thuật dự kiến dành cho biến thể cấu hình ba toa bao gồm quãng đường di chuyển đạt 435 km bằng nhiên liệu hydro, chạy thêm 40 km bằng nguồn điện từ ắc quy và sở hữu sức chứa linh hoạt dao động từ 551 đến 875 hành khách tùy thuộc vào mật độ bố trí ghế ngồi và không gian đứng. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực tế đã ghi nhận những điều chỉnh nhất định so với dự tính ban đầu để đảm bảo chất lượng hoàn thiện cao nhất.
Theo đó, khâu lắp ráp hoàn chỉnh cả hai đoàn tàu tại nhà máy Demikhovo được chốt vào thời điểm cuối năm nay, kéo theo mốc thời gian hoàn tất thử nghiệm thực địa và nhận giấy chứng nhận hợp chuẩn được dời sang quý IV năm 2027 trước khi những chuyến tàu không khí thải đầu tiên chính thức lăn bánh phục vụ người dân.
Tham khảo: FT