Phát biểu tại Hội nghị Ngoại trưởng BRICS tại Ấn Độ, ông Lavrov khẳng định khối cần phải tăng cường chủ quyền tài chính. Phương án được đưa ra là mở rộng thanh toán thương mại bằng đồng nội tệ và xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế độc lập. Các biện pháp này nhằm chống lại tình trạng "vũ khí hóa" hệ thống tài chính toàn cầu từ phương Tây.
Tuyên bố của Ngoại trưởng Nga được đưa ra trong bối cảnh BRICS đã trở thành một trong những khối địa chính trị có ảnh hưởng lớn nhất ngoài hệ thống liên minh phương Tây. Từ một nhóm ban đầu gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, khối đã mở rộng mạnh mẽ trong hai năm qua. Sự gia nhập của các quốc gia như Iran, Ả Rập Xê Út, Ai Cập, Ethiopia, UAE và Indonesia đã mang lại cho khối vị thế chiến lược và kinh tế lớn hơn tại nhiều châu lục.
Tại phiên họp cấp bộ trưởng ở New Delhi, ông Lavrov nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục phát triển các cơ chế thanh toán xuyên biên giới có khả năng chống chịu rủi ro bên ngoài. Động thái này phản ánh nỗ lực tăng tốc của Moscow nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng USD và các hệ thống thanh toán do phương Tây kiểm soát.
Bên cạnh đó, ông Lavrov cũng đề xuất thành lập một nền tảng đầu tư BRICS mới. Ông mô tả đây là một công cụ đầy triển vọng để tăng cường hội nhập kinh tế giữa các nền kinh tế mới nổi và tài trợ cho các dự án công nghiệp, hạ tầng lớn trên khắp các nước nam bán cầu. Giới hoạch định chính sách Nga tin rằng những sáng kiến như vậy có thể làm suy yếu dần sự thống trị của các tổ chức tài chính chịu ảnh hưởng lâu năm của Mỹ và châu Âu như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank).
Các cuộc thảo luận của BRICS về hệ thống tài chính thay thế được đẩy mạnh khi các nước thành viên tìm kiếm cơ chế né trừng phạt và hạn chế thương mại. Nhiều quốc gia trong khối đã chủ động mở rộng thương mại song phương bằng đồng nội tệ thay vì đồng USD.
Đặc biệt, Nga và Trung Quốc đã tăng tỷ lệ thanh toán bằng đồng rúp và nhân dân tệ do áp lực trừng phạt đối với Moscow ngày càng sâu sắc. Các chuyên gia nhận định mạng lưới thanh toán mới nổi của BRICS đang trở thành một trong những thách thức dài hạn nghiêm trọng nhất đối với vị thế độc tôn tài chính của phương Tây.
Từ năm 2022, Nga đã tích cực thúc đẩy các hệ thống thanh toán thay thế cho SWIFT - mạng lưới nhắn tin tài chính quốc tế có trụ sở tại Bỉ. Trong khi đó, Trung Quốc cũng liên tục quốc tế hóa đồng nhân dân tệ thông qua các thỏa thuận hoán đổi tiền tệ và mở rộng hạ tầng thanh toán kỹ thuật số.
Mặc dù các nhà phân tích cảnh báo đồng USD vẫn giữ vị thế thống trị trong thương mại và dự trữ toàn cầu, các nước BRICS cho rằng một trật tự thế giới đa cực đòi hỏi các cơ chế tài chính đa dạng hơn. Thông điệp của Nga về một trật tự tài chính công bằng đã nhận được sự đồng thuận tại nhiều nước nam bán cầu. Nhiều thành viên BRICS đã công khai chỉ trích các lệnh trừng phạt đơn phương vì chúng làm mất ổn định thương mại quốc tế và xói mòn niềm tin vào hệ thống tài chính hiện tại.
Tuy nhiên, các nhà kinh tế học lưu ý rằng việc xây dựng một hệ thống thanh toán BRICS hoàn toàn độc lập vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức cấu trúc lớn. Các quốc gia thành viên sở hữu hệ thống tài chính, tiêu chuẩn quản lý, mức độ ổn định tiền tệ và lợi ích địa chính trị rất khác nhau. Dù vậy, động lực thúc đẩy các cơ chế tài chính thay thế vẫn tiếp tục gia tăng.
Theo Sputnik, TASS
