Cách nào giải bài toán sinh kế cho người nông dân?

Chia sẻ tại tọa đàm với chủ đề "Giai cấp nông dân Việt Nam - 40 năm đổi mới: Từ khát vọng trên đồng ruộng tới kỷ nguyên vươn mình" do Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt tổ chức ngày 28.5, tại Hà Nội, GS-TS Phạm Hồng Tung (Đại học Quốc gia Hà Nội) nhìn nhận: phát triển nông nghiệp, nông thôn Việt Nam đang đứng trước bài toán khó là sinh kế của người nông dân.

ẢNH: DV

"Chưa bao giờ có nhiều ruộng đất bị bỏ hoang như bây giờ, nhất là ở Nam Định, Thái Bình, Hải Dương. Người nông dân không ly hương, nhưng họ đã bắt đầu ly nông. Bởi họ làm cả năm, nếu được mùa cũng chỉ tích lũy được vài chục triệu đồng. Trong khi họ làm công ty thì hàng tháng có thể bỏ túi, tiết kiệm được nhiều hơn", ông Tung nói.

Sinh kế ở đây không chỉ còn là vấn đề quan hệ sở hữu về ruộng đất, không chỉ là kỹ thuật "trồng cây gì, nuôi con gì", mà là tầm nhìn nông dân được chủ động là chủ thể của sinh kế nông thôn trong tư duy toàn cầu.

Họ phải sản xuất được những sản phẩm bán được ra thị trường toàn cầu, có thể truy xuất nguồn gốc, tham gia vào chuỗi cung ứng sản xuất lương thực toàn cầu và cạnh tranh ở phân khúc giá trị cao nhất.

Những người bắt nhịp chậm sẽ không thể tồn tại

TS Đặng Kim Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao, cũng nhấn mạnh: sản xuất nông nghiệp quy mô nhỏ hiện không thể chống chọi với những thực tiễn, sự thay đổi như vũ bão đang diễn ra trên thế giới.

Yêu cầu bắt buộc đặt ra là phải sản xuất quy mô lớn, sản xuất theo chuỗi giá trị. Những người bắt nhịp chậm sẽ không thể tồn tại.

ẢNH: DV

Trong hỗ trợ nông dân, Hội Nông dân Việt Nam cần vào cuộc mạnh mẽ hơn. Hội không chỉ là "cánh tay nối dài" về mặt chính sách mà phải là cơ quan cung cấp quyền lợi, dịch vụ công cho người nông dân cả về đào tạo, vốn, khuyến nông…

Theo TS Lê Doãn Hợp, nguyên Bộ trưởng Bộ TT-TT, thời gian tới, chính sách phải hướng vào nông dân, nông nghiệp nhiều hơn. Cần đưa vốn vay, kỹ thuật, cán bộ khuyến nông xuống với nông dân; vận động doanh nghiệp về với nông dân, giúp nông dân sản xuất và tiêu thụ hàng hóa.

Bà Bùi Thị Thơm, Phó chủ tịch T.Ư Hội Nông dân Việt Nam , nhìn nhận: nông dân hiện nay không chỉ cần kiến thức sản xuất mà còn phải am hiểu chuyển đổi số, thị trường, quản trị, khoa học - công nghệ và kinh doanh; cần thay đổi tư duy sản xuất theo hướng liên kết, hợp tác, phát triển bền vững và có trách nhiệm với cộng đồng, sức khỏe người tiêu dùng.

Hội Nông dân các cấp sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, doanh nghiệp, nhà khoa học để phát huy vai trò cầu nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nông dân, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững...