Yêu sách an ninh của Nga quay trở lại
Theo tờ The American Conservative, Nga đã tiến gần hơn đến mục tiêu chính của mình trong cuộc xung đột này, khi hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner tuyên bố mọi thỏa thuận trong tương lai phải đi kèm những bảo đảm an ninh đáng tin cậy cho Ukraine và cả Nga.
Theo hai tác giả Nicolai N. Petro và Ted Snider trên tạp chí The American Conservative, ông Kushner sau đó nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng một cấu trúc an ninh rộng lớn hơn cho châu Âu với sự tham gia của Nga, nhằm tạo điều kiện cho hòa bình lâu dài.
Theo đánh giá của American Conservative, đây là bước chuyển quan trọng, bởi nó đưa một trong những mục tiêu chiến lược lâu nay của Nga trở lại bàn đàm phán.
Tờ báo này lưu ý, ngày 17/12/2021 (2 tháng trước khi bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt), Nga đã gửi một dự thảo thỏa thuận về đảm bảo an ninh cho Mỹ và NATO.
Trong đó, Nga kêu gọi liên minh quân sự phương Tây “kiềm chế việc mở rộng NATO hơn nữa, bao gồm cả việc kết nạp Ukraine vào hàng ngũ của mình”.
Bên cạnh đó, Nga cũng đưa ra yêu sách về việc cấm triển khai các đơn vị chiến đấu và vũ khí trên lãnh thổ các quốc gia gia nhập NATO sau khi ký kết Hiệp định thành lập NATO giữa Nga và Mỹ vào tháng 5/1997.
Tác giả bài báo cho biết thêm, nga y từ khi đó, Nga đã cảnh báo: Nếu những vấn đề mà Nga coi là then chốt đối với lợi ích địa chính trị của Nga không trở thành chủ đề của các cuộc đàm phán nghiêm túc, Nga sẽ có những biện pháp, bao gồm cả biện pháp quân sự-kỹ thuật.
Nga muốn thay đổi trật tự an ninh châu Âu
Tuy nhiên, vào thời điểm đó, giới chức lãnh đạo Mỹ-NATO đã phớt lờ những yêu cầu của Nga, thậm chí còn gia tăng khiêu khích bằng những tuyên bố sẵn sàng kết nạp Ukraine , gia tăng các cuộc tập trận với Lực lượng Vũ trang Ukraine dưới quy chế Đối tác Cơ hội Nâng cao (Enhanced Opportunities Partner - EOP).
Những tuyên bố và hành động đó là nguyên nhân chính khiến Nga phát động cái gọi là “Chiến dịch Quân sự Đặc biệt ở Ukraine ”. Điều này đã được nhiều nhà phân tích quân sự và quan sát chính trị hiện bày tỏ quan điểm tán đồng.
Họ lưu ý, các cuộc đàm phán để giải quyết xung đột ở Ukraine hiện đang gắn liền với vấn đề an ninh hậu chiến ở châu Âu và đây chính xác là điều mà Nga đã nói đến nga y từ năm 2021.
Nhà phân tích Nga Sergey Poletaev cho rằng, điểm đột phá tại Abu Dhabi nằm ở việc các cuộc đàm phán lần đầu tiên mở rộng sang những gì Nga gọi là “nguyên nhân gốc rễ” của xung đột.
Còn trưởng phái đoàn Nga Vladimir Medinsky ví von Ukraine chỉ là nơi một “ổ áp xe” vỡ ra, còn ung nhọt trên toàn bộ cơ thể mới là vấn đề cần điều trị. Theo cách tiếp cận này, không thể giải quyết xung đột chỉ bằng một thỏa thuận ngừng bắn đơn lẻ.
Trước đây, các nhà lãnh đạo châu Âu từng bác bỏ yêu cầu đưa Nga trở lại cấu trúc an ninh của lục địa. Thế nhưng vào tuần trước, một tuyên bố bất ngờ của Hội đồng châu Âu đã thừa nhận khuôn khổ an ninh hiện tại không đủ khả năng kiểm soát nguy cơ đối đầu và ngăn chặn leo thang nguy hiểm.
Nga có thể coi đây là thắng lợi nếu được tham gia vào một cấu trúc an ninh châu Âu rộng lớn hơn, đồng thời giành quyền kiểm soát Donbass. Và bi kịch nằm ở chỗ, nếu đề xuất xây dựng một cấu trúc an ninh của Nga được nghiêm túc thảo luận trước chiến tranh, cuộc xung đột có thể đã không xảy ra.