Cận cảnh bầu Đức nuôi tằm ươm tơ: Nương dâu 2.000 ha trên cao nguyên Bolaven và công thức 70 USD ‘ngon hơn tất cả các loại cây’

Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) đang đầu tư vào mảng dâu tằm, song song với sầu riêng và chuối, và kỳ vọng đây sẽ là một trụ cột doanh thu trong giai đoạn 2026-2028.

Thực tế chuyến đi thực địa tại Gia Lai cho thấy một quy trình sản xuất được tích hợp dọc, bắt đầu từ vùng nguyên liệu thượng nguồn.

HAGL đang phát triển 2.000 ha dâu tằm. Các "nương dâu" (từ chuyên môn của ngành) được trồng thành các vùng lớn. Lá dâu từ đây được thu hoạch để phục vụ cho các "nhà tằm" (trại nuôi tằm ).

Theo HAGL, do con tằm cực kỳ nhạy cảm với hóa chất, các vùng trồng dâu này được quy hoạch tách biệt hoàn toàn với các loại cây trồng khác (như chuối, sầu riêng) để đảm bảo nguồn lá "sạch", giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

Bên trong các "nhà tằm" quy mô công nghiệp, tằm được nuôi trên các sàn lớn và liên tục được cho "ăn rỗi" (cho tằm ăn lá dâu).

Khi tằm "chín" (giai đoạn tằm sẵn sàng nhả tơ), chúng sẽ được chuyển lên các giàn "né" (công cụ cho tằm làm tổ) để bắt đầu quá trình tạo kén. Kén tằm sau đó được thu hoạch, sẵn sàng cho công đoạn ươm tơ.

"Công thức" 70 USD

Toàn bộ quy trình trên nhằm phục vụ cho "công thức" chuyển đổi của chuỗi giá trị này. Theo chia sẻ từ ông Đoàn Nguyên Đức, HAGL ước tính cứ khoảng 15 kg lá dâu (từ nương dâu) sẽ cho ra 1 kg kén (tại nhà tằm). Tiếp đó, cần khoảng 7 kg kén để nhà máy ươm ra được 1 kg tơ thô thành phẩm.

Sản phẩm tơ thô này, theo ông Đức, có giá trị xuất khẩu xoay quanh mức 60 đến 70 USD/kg (khoảng 1,5 - 1,7 triệu VNĐ). Đây cũng là cơ sở cho phát biểu của ông Đức tại ĐHĐCĐ: "1ha dâu ngon hơn tất cả các loại cây".

Rủi ro vận hành & Yếu tố "chưa ổn định"

Dù "công thức" tài chính tiềm năng là hấp dẫn, HAGL cũng chỉ ra các rủi ro vận hành thực tế.

Thứ nhất, việc trại nuôi tằm quy mô lớn một thách thức kỹ thuật lớn, do con tằm là vật nuôi rất nhạy cảm, đòi hỏi quy trình chăm sóc và phòng bệnh nghiêm ngặt.

Thứ hai, ông Đức cũng thừa nhận dự án mới đi vào hoạt động được 8-9 tháng nên sản lượng tơ thô "chưa ổn định".

Số kén tằm này được cung cấp cho hai nhà máy ươm tơ của HAGL. Theo tài liệu của HAGL, hiện có 2 nhà nhà máy, một tại Hàm Rồng (công suất thiết kế 280 tấn/năm) và một nhà máy khác tại Gia Lai (công suất thiết kế 1.000 tấn/năm).

Tổng quy mô của cả hai nhà máy, theo ông Đức, là 40 dây chuyền ươm tơ, dự kiến sẽ hoàn tất toàn bộ vào tháng 8/2026. HAGL kỳ vọng khi 2.000 ha dâu và cả hai nhà máy ươm tơ vận hành hết công suất, mảng này sẽ trở thành một trụ cột doanh thu, song hành cùng sầu riêng và chuối.