Chính phủ Pháp tránh được nguy cơ sụp đổ

Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu (Ảnh: AP)

Hai kiến nghị bất tín nhiệm được đệ trình trong ngày 23/1, một do đảng cánh tả cấp tiến Nước Pháp Bất Khuất (LFI) khởi xướng và một do đảng cực hữu Tập hợp Quốc gia (RN) đưa ra. Tuy nhiên, cả hai đều không đạt được số phiếu cần thiết để lật đổ chính phủ. Cụ thể, kiến nghị của phe cánh tả chỉ nhận được 269 phiếu ủng hộ, trong khi cần tối thiểu 288 phiếu để được thông qua; kiến nghị của phe cực hữu còn nhận được ít sự ủng hộ hơn.

Việc chính phủ trụ vững được xem là nhờ lập trường không ủng hộ bất tín nhiệm của đảng Xã hội - đại diện cho cánh tả ôn hòa - cùng với các nghị sĩ bảo thủ thuộc đảng Cộng hòa. Các lực lượng này cho rằng việc làm sụp đổ chính phủ vào thời điểm hiện nay có thể đẩy nước Pháp vào một cuộc khủng hoảng chính trị mới, trong bối cảnh tình hình đã kéo dài bất ổn suốt nhiều tháng qua.

Nguồn cơn của tranh cãi xuất phát từ việc Thủ tướng Lecornu kích hoạt Điều 49.3 của Hiến pháp - một công cụ gây nhiều tranh cãi cho phép chính phủ thông qua dự luật mà không cần bỏ phiếu tại Quốc hội, trừ khi bị lật đổ bởi một kiến nghị bất tín nhiệm. Động thái này được sử dụng để thông qua phần thu ngân sách năm 2026, vốn bị trì hoãn trong thời gian dài do bế tắc chính trị.

Lãnh đạo cực hữu Marine Le Pen chỉ trích gay gắt việc sử dụng Điều 49.3, gọi các cuộc tranh luận ngân sách là "một trò hề mang tính sỉ nhục", đồng thời cho rằng dù hợp hiến, đây vẫn là "sự lạm dụng Hiến pháp". Trong khi đó, phía đảng Xã hội bảo vệ quyết định không bỏ phiếu bất tín nhiệm, cảnh báo nguy cơ khủng hoảng chính trị nghiêm trọng nếu chính phủ bị lật đổ.

Phát biểu trước Hạ viện, Thủ tướng Lecornu thừa nhận việc phải viện tới Điều 49.3 là điều ông "lấy làm tiếc", song nhấn mạnh đây là biện pháp cuối cùng sau khi nhiều nghị sĩ không sẵn sàng đưa ra quyết định. Ông khẳng định chính phủ đã đạt được một số thỏa hiệp quan trọng vào phút chót để bảo đảm ngân sách có thể tiếp tục được thông qua.

Sau khi vượt qua hai cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, chính phủ Pháp ngay lập tức tiếp tục kích hoạt Điều 49.3 đối với phần chi ngân sách, động thái nhiều khả năng sẽ dẫn tới các kiến nghị bất tín nhiệm mới, dù dự báo cũng khó thành công. Dự luật ngân sách dự kiến sẽ được chuyển sang Thượng viện, trước khi quay lại Hạ viện cho lần sử dụng Điều 49.3 cuối cùng, khép lại một quá trình thông qua ngân sách được đánh giá là căng thẳng nhất trong nhiều năm.

Nước Pháp hiện đang chịu áp lực lớn trong việc kiểm soát thâm hụt ngân sách, vốn đạt 5,4% GDP trong năm 2025. Chính phủ cam kết đưa mức thâm hụt xuống dưới ngưỡng 3% GDP theo quy định của Liên minh châu Âu, coi đây là ưu tiên hàng đầu trong chính sách tài khóa thời gian tới.