Chính thức đề xuất tính khoản lỗ của EVN vào giá điện

Bộ Công thương vừa có dự thảo lần 3 Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 72/2025 về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân, gửi Bộ Tư pháp để thẩm định. Thời gian dự kiến trình ban hành nghị định sửa đổi này là trong tháng 9.

Trong đó, Bộ Công thương đề xuất bổ sung quy định cho phép Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN ) được tính các khoản chi phí khác chưa được hạch toán đầy đủ trước đây vào giá bán lẻ điện bình quân. Điều này tạo cơ sở pháp lý để EVN thu hồi khoản lỗ của các năm trước thông qua việc điều chỉnh giá bán lẻ điện trong các năm tiếp theo. 

Cụ thể, Bộ đề xuất 2 phương án bổ sung chi phí.

Phương án 1, cho phép EVN phân bổ các chi phí trực tiếp cho sản xuất, cung ứng điện chưa được bù đắp trong giá bán lẻ điện bình quân, dựa trên báo cáo tài chínhđã kiểm toán từ năm 2022 trở đi, sau khi trừ lợi nhuận từ hoạt động khác (nếu có). Phương án này có thể áp dụng cả trong các năm tiếp theo nếu tiếp tục phát sinh.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Phương án 1 tạo sự chủ động cho công tác điều hành, song cũng vấp phải ý kiến cho rằng có thể làm giảm động lực tiết kiệm, kiểm soát chi phí của các đơn vị điện lực do được bù đắp thông qua giá bán lẻ điện bình quân.

Phương án 2 là chỉ xử lý các khoản chi phí trực tiếp chưa được bù đắp từ năm 2022 đến trước khi nghị định này có hiệu lực, không áp dụng cho những năm tiếp theo. Bộ cho rằng, đặt ra yêu cầu các đơn vị điện lực phải rà soát, quản trị chặt chẽ hoạt động sản xuất kinh doanh, giảm thiểu phát sinh và tiến tới không để tình trạng tương tự tái diễn trong tương lai.

Ngoài ra, tại dự thảo, Bộ Công thương cũng đề xuất tính cả chênh lệch tỷ giá đánh giá lại chưa phân bổ và chênh lệch tỷ giá chưa thanh toán cho các nhà máy điện. Quy định mới này giúp xác định rõ khoản chênh lệch chưa bù đắp để phân bổ vào giá điện, với số liệu minh bạch từ báo cáo tài chính hàng năm của EVN đã được kiểm toán và công bố công khai.

Tại dự thảo tờ trình, Bộ nhấn mạnh giá bán lẻ điện trong thời gian tới cần bù đắp kịp thời nhằm thu hồi đủ chi phí, góp phần bảo toàn và phát triển vốn kinh doanh của doanh nghiệp, giảm số lỗ lũy kế hoạt động sản xuất kinh doanh của EVN để bảo toàn và phát triển vốn đầu tư nhà nước tại doanh nghiệp theo tinh thần tại luật Điện lực.

Trước đó, báo cáo của EVN nêu, do ảnh hưởng của tình hình địa chính trị trên thế giới, chi phí mua điện tăng cao trong giai đoạn 2022 - 2023 dẫn đến EVN gặp nhiều khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, số lỗ lũy kế 2 năm này khoảng 50.029 tỉ đồng. Đến hết năm 2024 số lỗ lũy kế của Công ty mẹ - EVN vẫn còn khoảng 44.792 tỉ đồng. Điều này dẫn đến việc vốn đầu tư nhà nước vào EVN giảm, không bảo toàn được vốn đầu tư của nhà nước tại doanh nghiệp. Do đó, nếu không được tính toán để thu hồi trong giá điện thì sẽ không bù đắp kịp thời phần vốn đầu tư nhà nước giảm trong giai đoạn các năm trước đây.

Bộ cũng cho hay, nội dung cơ bản sửa đổi, bổ sung Nghị định 72 được nêu trên nhằm làm rõ một số khoản mục chi phí khác được đưa vào tính toán giá bán lẻ điện bình quân, các nội dung còn lại về cơ chế điều hành giá bán lẻ thì cơ bản vẫn giữ nguyên như hiện hành.

Với điều kiện thời tiết, thủy văn 7 tháng đầu năm nay thuận lợi, giúp kết quả kinh doanh của EVN khả quan hơn so với kế hoạch. Do vậy, cùng với việc bổ sung quy định mới này, giá điện cuối năm cơ bản chưa bị ảnh hưởng hoặc chỉ tăng nhẹ (2 - 5%). Nếu tăng 3% từ tháng 10, CPI cả năm dự kiến chỉ tăng thêm khoảng 0,03 điểm phần trăm.

Ngoài ra, Bộ Công thương khẳng định việc điều chỉnh giá điện sẽ có lộ trình, thực hiện đúng chỉ đạo của Chính phủ, tránh "giật cục", có lộ trình, bảo đảm ổn định kinh tế - xã hội, hài hòa lợi ích của doanh nghiệp và người dùng điện.