Chuyên gia cảnh báo: Nếu chậm triển khai việc này, doanh nghiệp Việt có thể sẽ mất cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Tại Hội thảo “Thực thi ESG bằng khoa học công nghệ – Từ dữ liệu đến hành động” do báo Dân trí tổ chức chiều 26/11, GS.TS Mạc Quốc Anh – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội, Viện trưởng Viện Kinh tế và Phát triển Doanh nghiệp – nhấn mạnh rằng ESG đang trở thành yêu cầu mang tính sống còn với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khối SME.

Ông cho biết, dù 98,5% doanh nghiệp Việt Nam là SME, mới chỉ khoảng 15% bắt đầu tiếp cận ESG . Rào cản lớn nhất theo ông không nằm ở nhận thức mà ở nguồn lực hạn chế: thiếu tài chính, thiếu nhân sự chuyên môn và thiếu công cụ công nghệ để thực thi.

Ông Quốc Anh nhận định, ESG đang nhanh chóng trở thành chuẩn mực bắt buộc toàn cầu. Châu Âu đã áp dụng cơ chế CBAM yêu cầu minh chứng phát thải carbon; các tập đoàn đa quốc gia đòi hỏi dữ liệu môi trường – lao động – quản trị minh bạch từ nhà cung ứng tại Việt Nam. Hệ thống ngân hàng cũng tăng tốc triển khai tín dụng xanh, trong khi các hiệp định CPTPP, EVFTA, RCEP đặt ra tiêu chuẩn lao động – môi trường cao hơn trước.

“Doanh nghiệp không làm ESG thì mất cơ hội, không thể tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngược lại, doanh nghiệp đi sớm – làm sớm – chuẩn hóa sớm sẽ nắm lợi thế lớn về thị trường, thương hiệu và vốn”, ông nhấn mạnh.

Tuy vậy, SME vẫn gặp nhiều thách thức: hạn chế tài chính, thiếu nhân lực chuyên trách và tâm lý e ngại vì “không biết bắt đầu từ đâu”. Ông Quốc Anh khuyến nghị doanh nghiệp không nên kỳ vọng làm những điều lớn lao ngay lập tức, mà cần cách tiếp cận thực tế hơn.

“SME không cần bắt đầu bằng việc lớn. Chỉ cần đi từng bước nhỏ, chắc và đo đếm được, là đã bắt đầu hành trình ESG đúng cách”, ông nói.

Theo ông, ESG không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà còn là giá trị gia tăng cho thương hiệu, thể hiện trách nhiệm với xã hội và môi trường, qua đó củng cố niềm tin của khách hàng và nhà đầu tư quốc tế.

“ESG không phải là chi phí – ESG là khoản đầu tư cho niềm tin và tương lai”, GS.TS Mạc Quốc Anh khẳng định.

Ông kêu gọi cộng đồng SME Việt Nam hành động ngay, ưu tiên các bước nhỏ nhưng có tác động thực chất, đồng thời mạnh dạn ứng dụng khoa học – công nghệ phù hợp với quy mô doanh nghiệp .

Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội cho biết sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc xây dựng “bản đồ ESG cho SME Việt Nam”, hướng tới phát triển xanh – bền vững và hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.