Con số ‘báo động đỏ’ của nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới: Gần 1/4 doanh nghiệp báo lỗ, mức cao nhất 23 năm, chật vật với dư cung và lợi nhuận bị bào mỏng

Tờ Nikkei đã khảo sát hơn 5.300 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại thị trường Trung Quốc đại lục. Kết quả cho thấy 24% công ty báo lỗ trong ba quý đầu năm. Tỷ lệ này tăng thêm 1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái.

Con số các doanh nghiệp báo lỗ đã tăng dần đều từ đáy 7% của năm 2017, do nhu cầu nội địa phục hồi chậm sau đại dịch Covid-19.

Trong giai đoạn tháng 1 đến tháng 9, hơn 30% doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận ròng giảm so với cùng kỳ và chỉ khoảng 40% báo cáo tăng trưởng.

Bất động sản tiếp tục là điểm nghẽn lớn

Ngành bất động sản chịu áp lực lớn nhất từ khi chính phủ siết tín dụng vào năm 2020. Trong 100 doanh nghiệp được khảo sát, 48 doanh nghiệp báo lỗ trong ba quý đầu năm 2025. Tổng mức lỗ toàn ngành đạt 64,7 tỷ nhân dân tệ (tương đương 9,14 tỷ USD).

Doanh số bán nhà mới xây tính theo diện tích sàn giảm 6% so với cùng kỳ năm trước. China Vanke là doanh nghiệp lỗ nặng nhất với 28 tỷ nhân dân tệ. Nội bộ doanh nghiệp đang gặp biến động nhân sự, khi một lãnh đạo cấp cao rời vị trí chỉ sau chưa đầy một năm.

Các ngành liên quan bất động sản cũng bị ảnh hưởng nặng. Hơn 30% doanh nghiệp xây dựng rơi vào tình trạng thua lỗ.

Công nghiệp chịu sức ép dư cung, giá bán giảm sâu

Nhiều ngành sản xuất ghi nhận tình trạng cung vượt xa cầu, dẫn đến cạnh tranh giá và bào mòn lợi nhuận. Ngành năng lượng mặt trời là ví dụ điển hình nhất. Các nhà sản xuất lớn như Jinko Solar đều báo lỗ ở tất cả mảng. Dù doanh nghiệp đặt kỳ vọng vào mảng lưu trữ năng lượng, các kế hoạch mở rộng có thể khiến tình trạng dư cung nghiêm trọng hơn.

Trong ngành ô tô, 6/21 doanh nghiệp xe du lịch và xe thương mại báo lỗ trong ba quý đầu năm. Lợi nhuận ròng toàn ngành giảm 10%. Doanh nghiệp nhà nước Guangzhou Automobile Group ghi nhận lỗ 4,3 tỷ nhân dân tệ. Lợi nhuận của BYD giảm 8%.

Lượng xe bán ra tăng 13% lên 24,36 triệu chiếc. Dù thị trường mở rộng nhờ các chương trình hỗ trợ đổi xe, giá bán xe điện và xe năng lượng mới giảm mạnh. Giới chức Trung Quốc dường như chấp nhận mặt bằng giá thấp hơn để tăng sức cạnh tranh của ô tô Trung Quốc ở thị trường quốc tế.

Những ngành được ưu tiên bật tăng

Tăng trưởng lợi nhuận chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực được chính phủ ưu tiên. Ngành bán dẫn hưởng lợi từ trợ cấp, ưu đãi thuế và các chính sách thúc đẩy sản xuất chip trong nước, gồm cả chip AI. Lợi nhuận ròng của ngành tăng 50% so với cùng kỳ, cao hơn nhiều mức tăng 23% của năm 2024. Mức tăng đến từ mảng gia công, thiết kế, phát triển và sản xuất thiết bị.

Tổng lợi nhuận ròng của hơn 5.300 doanh nghiệp khảo sát chỉ tăng 2%, phụ thuộc lớn vào nhóm ngành được hỗ trợ chính sách. Con số này đã giảm khoảng 10% so với mức đỉnh năm 2022.

Trong khi chính phủ đẩy mạnh chiến lược công nghệ cao, các ngành tiêu dùng chịu áp lực do chi tiêu yếu. Tổng lợi nhuận của ngành thương mại và bán lẻ giảm 5%. Ngành thực phẩm cũng ghi nhận mức giảm tương tự.

Theo Nikkei Asia