Theo thông tin từ TMTPost, từ cuối năm 2025 đến nay, tư duy về “bong bóng AI” (AI bubble) đã có sức ảnh hưởng đáng kể thị trường đầu tư. Đây là hiện tượng giá trị cổ phiếu, định giá của các công ty công nghệ và tài sản liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) tăng lên mức cực cao, vượt xa giá trị thực tế của chúng do sự kỳ vọng quá mức của nhà đầu tư.
Giới chuyên gia lo ngại rằng làn sóng xây dựng cơ sở hạ tầng AI cuồng nhiệt của các doanh nghiệp có thể “ngốn” một lượng lớn lợi nhuận trong ngắn hạn, trong đó riêng chi phí khấu hao đã là một con số khổng lồ.
Mỗi khi doanh nghiệp công bố các kế hoạch đầu tư mạnh tay, ngành AI thường hân hoan, nhưng giá cổ phiếu nhận lại thường không phải là đà tăng đồng bộ mà là những đợt biến động mạnh, thậm chí đi xuống.
Kể từ cuối năm 2025, các cuộc thảo luận về “bong bóng AI” trên các phương tiện truyền thông tài chính chủ chốt toàn cầu đã tăng theo cấp số nhân. Điều này ở một mức độ nào đó cũng ảnh hưởng đến tâm lý của các doanh nghiệp công nghệ của Trung Quốc.
Ví dụ, trong cuộc họp báo cáo tài chính quý 2 năm 2025, Tencent từng tuyên bố sẽ tích cực đầu tư vào năng lực tính toán (computing power), nhưng đến quý 3, chi phí vốn (CAPEX) lại thấp hơn rõ rệt so với kỳ vọng của thị trường. Nguyên nhân chủ yếu vẫn là lo ngại về việc liệu có thể giữ vững chỉ số tỷ suất hoàn vốn đầu từ (ROI) hay không.
Chính vì vậy, giới đầu tư Trung Quốc đã đưa ra câu hỏi: Liệu “bong bóng AI” có thực sự tồn tại trong ngắn hạn?
Trong bối cảnh đó, Google tại Mỹ đang dần trở thành một trường hợp tham chiếu điển hình, góp phần cung cấp cơ sở thực tiễn để thị trường Trung Quốc tìm thấy câu trả lời.
Theo báo cáo tài chính quý 1 năm 2026 Google ghi nhận tổng doanh thu đạt 110 tỷ USD và lợi nhuận ròng lên tới 62,6 tỷ USD, con số này đã vượt đáng kể so với các dự báo của giới phân tích.
Đáng chú ý, các khoản đặt cược khổng lồ vào lĩnh vực AI đang bắt đầu phát huy hiệu quả rõ rệt. Các giải pháp AI dành cho doanh nghiệp và nhu cầu về năng lực tính toán gia tăng đã thúc đẩy sự tăng trưởng của mảng điện toán đám mây (Cloud). Google cho biết giá trị đơn đặt hàng tồn đọng (backlog) của mảng Cloud đã nhảy vọt từ 240 tỷ USD trong quý trước lên 460 tỷ USD.
Bên cạnh đó, kế hoạch chi tiêu vốn cho cả năm dự kiến được điều chỉnh tăng từ mức 175 - 185 tỷ USD lên 180 - 190 tỷ USD.
Từ báo cáo đó, có thể nhận định rằng: “bong bóng AI” đã không xảy ra với Google , và khả năng kịch bản này xảy ra đối với các tập đoàn công nghệ hàng đầu tại Mỹ cũng ở mức rất thấp.
Trước năm 2023, ánh hào quang của các doanh nghiệp công nghệ Mỹ bắt đầu mờ nhạt, tốc độ tăng trưởng sụt giảm mạnh, chi tiêu vốn của Google cũng ngừng mở rộng. Toàn ngành đa số rơi vào trạng thái “nằm yên”, khá tương đồng với tình cảnh của các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc cùng thời kỳ.
Tuy nhiên, sau khi ChatGPT khai phá thành công công nghệ mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), giới doanh nghiệp ngay lập tức “giật mình tỉnh giấc”.
Một mặt, họ nhanh chóng chạy đua để bắt kịp về mặt công nghệ, mặt khác, họ lập tức tăng chi tiêu vốn, tích trữ năng lực tính toán để củng cố lại “hào luỹ cạnh tranh” cho mình.
Năm 2025, chi tiêu vốn của Google gần gấp 3 lần so với năm 2022, nhưng hiệu quả vận hành của hãng không những không giảm mà còn tăng lên.
Trong ba năm qua, tỷ suất lợi nhuận hoạt động của các mảng kinh doanh đều được cải thiện rõ rệt. Điều này đồng nghĩa với việc chi phí khấu hao từ các khoản đầu tư khổng lồ không hề làm tổn hại đến báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
Chính vì vậy, luận điểm “bong bóng AI” đối với Google thực sự có phần lo xa.
Vậy rốt cuộc Google đã làm đúng điều gì?
Trước đây, thị trường thường tập trung thảo luận về “lộ trình công nghệ AI toàn diện” (Full-stack AI), đó là: hệ sinh thái AI của Google trải dài từ chip (TPU) đến mô hình (Gemini) và sau đó là hàng loạt cácứng dụng khác.
Sự triển khai toàn diện, dùng công nghệ để bảo vệ “hào luỹ”kinh doanh, đưa Google Cloud một lần nữa trở thành động cơ tăng trưởng trong kỷ nguyên AI.
TMTPost cho rằng, quan điểm trên có logic chặt chẽ và cũng được thực tế chứng minh. Tuy nhiên, điều kỳ lạ là doanh thu quảng cáo tìm kiếm của Google cũng đón nhận “mùa xuân thứ hai”.
Trong quý 1 năm 2026, doanh thu từ Google Search và các mảng khác tăng 20% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 60,4 tỷ USD. Trước đây, từng có quan điểm cho rằng các công cụ mô hình lớn sẽ "làm giảm vai trò của Google Search, khiến người dùng thay đổi kênh tiếp nhận thông tin (điều này biểu hiện rất rõ ở Baidu của Trung Quốc), nhưng tại sao quảng cáo tìm kiếm của Google không giảm mà còn tăng?
TMTPost đã xem xét vấn đề này trên cả hai khía cạnh:
Đầu tiên, về yếu tố bên ngoài, các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) tại thị trường quốc tế chủ yếu vận hành theo hình thức thu phí đăng kí, các phiên bản miễn phí thường bị giới hạn và không cho phép truy cập vào mô hình tối ưu nhất.
Điều này khác biệt đáng kể so với chiến lược tại Trung Quốc, nơi các mô hình hướng tới người dùng cá nhân phần lớn được cung cấp miễn phí. Trong bối cảnh đó, công cụ tìm kiếm như Google Search vẫn là kênh hiệu quả nhất để người dùng tiếp cận thông tin mà không phải trả phí.
Thứ hai, về yếu tố nội tại, việc đẩy mạnh đầu tư vào AI đã giúp năng lực sản phẩm của doanh nghiệp được nâng cấp toàn diện, qua đó cải thiện đáng kể độ chính xác và hiệu quả của hoạt động quảng cáo. Nhờ vậy, các nhà quảng cáo có xu hướng quay trở lại với Google . Tại đây, AI không chỉ dừng lại ở vai trò một công cụ hội thoại, mà còn trở thành đòn bẩy quan trọng nhằm tối ưu hoá tổng thể hoạt động vận hành doanh nghiệp.
Từ thực tế này, giới đầu tư công nghệ AI đã đặt ra một vấn đề, đó là khi cùng triển khai chuyển đổi AI, vì sao mảng quảng cáo, tìm kiếm của Baidu lại suy giảm mạnh?
Có lẽ, ngoài các yếu tố cạnh tranh gay gắt trên thị trường mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hướng tới người dùng cá nhân tại Trung Quốc, nguyên nhân cốt lõi vẫn xuất phát từ chính yếu tố nội tại doanh nghiệp.
Khác với việc Google vẫn lấy các trang web toàn cầu làm nguồn thông tin, tìm kiếm của Baidu cơ bản dựa trên nội dung từ Baijiahao (một nền tảng và xuất bản nội dung do Baidu phát triển tại Trung Quốc).
Một mặt, điều này khiến chất lượng tìm kiếm không đồng đều; mặt khác, nội dung kém chất lượng cũng dễ dàng làm “ô nhiễm” kết quả đầu ra của AI. Do đó, tính năng Tổng quan AI (AI Overviews) của Google có thể là một điểm cộng, nhưng với Baidu thì hoàn toàn khác. Tình cảnh hiện tại của Baidu có thể xem là hệ quả tổng hợp của nhiều yếu tố.
Trong khi thế giới đầu tư bên ngoài vẫn đang tranh luận không ngừng về “bong bóng AI”, giá cổ phiếu của Google đã lập kỷ lục cao nhất mọi thời đại.
Câu chuyện lợi nhuận của Google mang lại gợi ý cho các cổ phiếu Trung Quốc niêm yết ở nước ngoài rằng: Điều thị trường quan tâm không phải là quy mô đầu tư lớn hay nhỏ, mà là liệu chỉ số ROIC (tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư) có đứng vững được hay không (ROIC của Google vẫn duy trì ở mức cao trên 30%).
Hiện tại, phong cách đầu tư vào AI trên thị trường vốn Mỹ cũng đang chuyển dịch: Một mặt duy trì phân bổ chiến lược vào năng lực tính toán và cơ sở hạ tầng; mặt khác tăng tỷ trọng đầu tư phân bổ cho các công ty phần mềm và nền tảng đã chứng minh được khả năng thương mại hóa AI.
Theo TMTPost, nếu lấy thị trường chứng khoán Mỹ làm tham chiếu, xu hướng này nhiều khả năng cũng sẽ được phản ánh tại nhóm cổ phiếu Trung Quốc trong thới gian tới.
*Nguồn TMTPost